Γράφει ο Γιώργος Κοτζαερίδης
Συνέχεια από το προηγούμενο Σαββατοκύριακο
Την ημέρα της γιορτής του Αγίου Γεωργίου στις 23 Απριλίου γίνονταν πανηγύρι με αθρόα προσέλευση των κατοίκων από τα γύρω Ελληνικά και Τουρκικά χωριά.
Την μέρα αυτή διοργανώνονταν αγώνες πάλης στους οποίους έπαιρναν μέρος Τούρκοι και Έλληνες παλαιστές από τα γύρω χωριά.
Την συνήθεια αυτή την έφεραν αργότερα και στα χωριά της Μακεδονίας όπου εγκαταστάθηκαν οι Κουρουντερελήδες μετά την Μικρασιατική Καταστροφή.
Μισή ώρα έξω από το χωριό υπήρχε ένα πέτρινο εκκλησάκι αφιερωμένο στον Άγιο Γεώργιο.
Το νεκροταφείο βρίσκονταν δίπλα στην εκκλησία, απέναντι από το δημοτικό σχολείο το οποίο είχε δύο ορόφους.
Τον κάτω όροφο τον χρησιμοποιούσαν σαν χώρο αποθήκευσης ξύλων ενώ ο πάνω όροφος χρησίμευε σαν αίθουσα διδασκαλίας.
Το σχολείο είχε 6 τάξεις, πολύ σπάνια όμως υπήρχαν μαθητές που ολοκλήρωναν την φοίτησή τους. Συνήθως πήγαιναν 3-4 χρόνια και αργότερα παρέμεναν στο σπίτι για να βοηθήσουν τους γονείς τους στις γεωργικές εργασίες.
Οι δάσκαλοι έρχονταν από άλλες περιοχές και πληρώνονταν από τις εισφορές των κατοίκων. Ο τελευταίος δάσκαλος ο Ηρακλής ήταν από το Ατάπαζαρ ,ενώ ο Γιάγκος του Κουπούζ από το Γενήνταγ.
Στο κέντρο του χωριού, κοντά στην εκκλησία υπήρχε μία πέτρινη βρύση όπου κάθε πρωί έρχονταν οι γυναίκες με τις στάμνες και τους τενεκέδες τους για να πάρουν νερό.
Στην βρύση αυτή που την έλεγαν Πεγάδ, υπήρχε μία γούρνα όπου πότιζαν τα ζώα. Δίπλα στην βρύση υψωνόταν ένα μεγάλο δέντρο το οποίο κάηκε πριν λίγα χρόνια. Φήμες έλεγαν ότι όταν έφυγαν οι Έλληνες έκρυψαν στις ρίζες του πολλές χρυσές λίρες.
Στο χωριό υπήρχε ένα μικρό μπακάλικο, ιδιοκτήτης του οποίου ήταν τη Γαβζάντονος ο Δημητρός.
Οι διάφοροι χοροί και πανηγύρια γίνονταν στα αλώνια ή σε άλλους ανοικτούς χώρους που βρίσκονταν έξω από το χωριό.
Στην τοποθεσία Τσιρά, δίπλα στο δάσος είχαν βρει ένα τεράστιο πιθάρι με πολλά χρυσά νομίσματα, άγνωστο όμως παραμένει ποιος τα οικειοποιήθηκε.
Οι κάτοικοι της Κουρούντερε μετά τον ξεριζωμό εγκαταστάθηκαν στα χωριά Ξηροπόταμο Λαγκαδά και Λακκιά Φλωρίνης.
Tην άλλη μέρα ξύπνησα πρωί –πρωί. Όλη η οικογένεια με περίμενε στο σαλόνι για να πάρουμε το πρωινό μας.
Στην μέση του δωματίου είχε στρωθεί ο σοφράς και καθίσαμε όλοι οκλαδόν για να φαμε.
Και τι δεν είχαν? Αυγά, βούτυρο, το απαραίτητο γιαούρτι και πολλά άλλα καλούδια.
Μόνο καφέ δεν είχαν. Πρόσφεραν όμως τσάι και ένα άλλο ζεστό ρόφημα που το έλεγαν Ορελέτ και ήταν κόκκοι ζάχαρης και πορτοκαλιού. Μετά το πέρας του πρωινού μοίρασα τα δώρα που είχα φέρει μαζί μου και αργότερα ξεκίνησα με τον Πρόεδρο Κεμάλ την ξενάγησή μου στην Κουρούντερε.
Στην πλατεία του χωριού υπήρχαν τα απομεινάρια του παλιού μεγάλου τσιναριού ή καστανιάς (δεν θυμάμαι ακριβώς) στην ρίζα του οποίου σύμφωνα με τα λεγόμενά τους οι Έλληνες φεύγοντας έκρυψαν πολλές χρυσές λίρες.
Το δέντρο έλεγαν ότι το έκαψε κεραυνός, αλλά ποιος τους πιστεύει.
Σίγουρα ψάχνοντας τις πολυθρύλητες λίρες έκοψαν τις ρίζες και το ξέραναν. Η εκκλησία του χωριού αφιερωμένη στον Άγιο Γεώργιο δεν υπήρχε πια .
Υπήρχε όμως το σχολείο το οποίο άντεχε στον χρόνο και το χρησιμοποιούσαν σαν αποθήκη.Φίλοι που το επισκέφθηκαν πρόσφατα μου είπαν ότι το χάλασαν και στην θέση του έκτισαν ένα σπίτι .
Επισκεφθήκαμε τους μαχαλάδες του χωριού, και τα λίγα εναπομείναντα Ελληνικά σπίτια του Γαγιάτεπλη και του Κοτανίδη, τους οποίους πρόλαβα εν ζωή στην Λακκιά.
Μου έδειξαν τα μέρη όπου ήταν κτισμένα τα σπίτια των Γαβζάντων, των Αντωνιαδαίων, των Αμπατσιδαίων, των Κοτσαγεριδαίων τα οποία γνώριζαν από τις διηγήσεις των παλιών κατοίκων που επισκέπτονταν το χωριό.
Πήγαμε στα ορμάνια όπου την εποχή του παππού οργίαζαν οι ταβάρες, οι χοτλάχηδες και όλα τα ξωτικά και που τώρα ήταν γεμάτα με φουντουκιές οι οποίες αποτελούν την κύρια πηγή εισοδήματος των κατοίκων του χωριού.
Ταβάρες και χοτλάχηδες δόξα τω θεώ δεν είδα, όμως δίπλα σε έναν παραπόταμο του Καράσου έφαγα τις καλύτερες πέστροφες στην ζωή μου, σε ένα φανταστικό περιβάλλον γεμάτο φουντουκιές και οργιώδη βλάστηση.
Επισκεφθήκαμε τον χώρο όπου ήταν ο παλιός μύλος του χωριού και εδώ ο Κεμάλ δεν παρέλειψε να μου αναφέρει τις φήμες ότι σε αυτό το μέρος οι Έλληνες είχαν κρύψει τις λίρες τους, που μάταια οι Τούρκοι ψάχνουν ακόμη να βρούν.
Επιστρέφοντας στο χωριό μου εξήγησε ότι τα Ελληνικά σπίτια δεν άντεξαν στον χρόνο διότι ήταν χτισμένα με λάσπη, άχυρα και ξύλα.
Στην πλατεία του χωριού μας καλωσόρισε ο Χότζας. Μέσω του βίντεο έστειλε χαιρετίσματα στους παπάδες του χωριού μου, τον Παπά Βαγγέλη και τον Παπά Παναγιώτη και τους πρότεινε να έλθουν να επισκεφθούν την Κουρούντερε.
Ο Χότζας κατάγονταν από το Μεσοχώρι που ήταν δυο ώρες μακριά από την Επτάκωμη Σάντα. Μαθαίνοντας τις προθέσεις μου να επισκεφθώ την Σάντα μου πρότεινε να πάω στο Μεσοχώρι να συναντήσω τον αδελφό του τον Μεχμέτ που ζούσε εκεί για να με βοηθήσει στις περιοδείες μου.
Το απόγευμα οι νέοι του χωριού διοργάνωσαν προς τιμή μου ποδοσφαιρικό αγώνα με έπαθλο ένα κύπελλο που είχα φέρει μαζί μου από την Ελλάδα.
Η απόδοσή μου ήταν ομολογουμένως πολύ καλή, άσχετα αν χάσαμε το παιχνίδι. Λίγο πριν πάθω έμφραγμα τους παράτησα και λόγω έλλειψης ντουζιέρας, δροσίστηκα στο διπλανό ποτάμι τον Καράσου, εκεί που πριν 100 χρόνια είχε πνιγεί ο προπάππος μου προσπαθώντας να σώσει τον αδελφό του.
Επιστρέφοντας στο χωριό ήμουν αντικείμενο θαυμασμού. Ζούσα φοβερές στιγμές, αφού ένα ολόκληρο χωριό βρίσκονταν δίπλα μου για να με εξυπηρετήσει .
Το αμάξι μου που το είχα γεμίσει με πολλά μικρά δωράκια είχε αδειάσει.
Το απόγευμα επισκεφθήκαμε με τον Κεμάλ το διπλανό χωριό το Πάραλι από το οποίο κατάγονταν το σόι των Σαρριανιδαίων.
Οι δρόμοι ήταν σε τρισάθλιο χάλι αλλά ευτυχώς χρησιμοποιούσαμε το αμάξι του Κεμάλ το οποίο ήταν συνηθισμένο σε αυτές τις κακουχίες.
συνεχίζεται……
