«..και όνομα μεν δια το μη ες ολίγους αλλ’ ες πλείονας οικείν ΔΗΜΟΚΡΑΤΙΑ κέκληται» Θουκυδίδης
Η Δημοκρατία ως πολιτικό σύστημα διακυβέρνησης μιας χώρας είναι προϊόν ελληνικό. Έχει πολύ βαθιές ρίζες που είναι φυτεμένες από τον Όμηρο στα παράλια της Ιωνίας της Μ. Ασίας την εποχή της εκστρατείας των Αχαιών στην Τροία το 1200π.χ.
Στην Ιλιάδα αλλά και στην Οδύσσεια ο συγγραφές μας ,ο Όμηρος, τον 8ο αιώνα π.χ μας έδωσε δείγμα της γραφής του με την Ιωνική Διάλεκτο. Σύμφωνα με αυτήν όλες οι αποφάσεις των βασιλιάδων κατά τη διάρκεια του πολέμου λαμβάνονταν ύστερα από την έγκριση της πλειοψηφίας των στρατιωτών. Να θυμίσουμε εδώ ότι την εποχή εκείνη ίσχυε ο θεσμός της πόλης κράτους. Γι αυτό και η ψηφοφορία ήταν άμεση, με τη φυσική παρουσία δηλαδή των προσώπων ενώ αργότερα οι κοινωνίες θα αναπτυχθούν σε πόλεις κράτη καθορίστηκε η έμμεση δια των Βουλευτών εκπροσώπηση του λαού.
Στην Αθήνα η Δημοκρατία θα δεχτεί με το Σόλωνα τις πρώτες αρχές για συμμετοχή των ανθρώπων στην εξουσία. Στη συνέχεια θα μπολιαστεί με τις μεταρρυθμίσεις του Κλεισθένη για να αναδειχτεί σε πιο συγκεκριμένη μορφή, και περισσότερο δημοκρατική.
Θα περάσει από πολλά στάδια και με διάφορες προσωπικότητες της πνευματικής Αθηναϊκής κοινωνίας θα πάρει την οριστική της μορφή. Σήμερα πολλοί είναι οι λαοί που με βάση το πολίτευμα της Δημοκρατίας ασκούν την διακυβέρνηση της χώρας τους. Δημο-κρατία΄=ο Δήμος είναι ο λαός( δμόσιο-Δήμος-Δημοδιδάσκαλος) και κράτος= εξουσία
Τα συγγράμματα των τριών τραγικών(Αισχύλος- Σοφοκλής-Ευριπίδης ) ποιητών του 5ου αιώνα π.χ θα παίξουν καθοριστικό ρόλο στη διαμόρφωση ενός πολιτεύματος με τις απαραίτητες αξιώσεις στην Αθηναϊκή Κοινωνία. Η Δημοκρατία είναι παιδία της πνευματικής άνθισης της Αθήνας που προσφέρθηκε ως πολύτιμο δώρο στην οικουμενική ανθρωπότητα.
Το έργο όλων των προηγούμενων προσπαθειών θα ολοκληρωθεί με τον σπουδαιότερο ιστορικό της εποχή εκείνης, τον Θουκυδίδη. Με την πολύκροτη Ιστορία του Πελοποννησιακού Πολέμου προέβαλε διεθνώς το Αθηναϊκό πολίτευμα της Αθήνας, τη Δημοκρατία. Ο Θουκυδίδης πέρα από το συγγραφικό του έργο μας έδωσε και την ενοποίησης της γλώσσας μας. Με το μίγμα των διαλέκτων που κυκλοφορούσαν( Ιωνική-Αχαϊκή- δωρική) θα δημιουργήσει την λεγόμενη Αττική γλώσσα. Με αυτό το πολίτευμα και τη γλώσσα θα πορευθεί δια μέσου των αιώνων η Ελλάδα και πολλοί λαοί του κόσμου.
«Και έχει τούτο το πολίτευμα το όνομα δημοκρατία, γιατί δε διοικούν οι ολίγοι, αλλά οι περισσότεροι, κι είναι όλοι οι πολίτες μπροστά στους νόμους ίσοι για τις ιδιωτικές τους διαφορές, για την προσωπική όμως ανάδειξη κι επιβολή καταπώς ξεχωρίζει καθένας σε κάτι προτιμιέται στα δημόσια αξιώματα πιο πολύ γιατί είναι ικανός παρά γιατί τον ανέδειξε ο κλήρος. Ούτε πάλι από φτώχεια και ενώ μπορεί να κάνει κάτι καλό στην πολιτεία εμποδίζεται από την ασήμαντη κοινωνική του θέση».1
«Δημοκρατία ως πολιτειακό σύστημα στηρίζεται στην αρχή της λαϊκής κυριαρχίας και ρυθμίζει τη λειτουργία του. με βάση τη βούληση της πλειοψηφίας των πολιτών».1
Το νόημα της λέξης κακοποιήθηκε βάναυσα στην ιστορική πορεία αιώνων με αποτέλεσμα να διαφέρει από εποχή σε εποχή και από χώρα σε χώρα. Οι διαφορές της παράδοσης και της πνευματικής παιδείας των λαών δημιούργησαν την ποικιλία. Για να φτάσει στον 21ο αιώνα πέρασε πολύ δύσβατους δρόμους στην αρχαία Ελλάδα, στη Ρώμη, στη μεσαιωνική και αναγεννησιακή Δύση, ιδιαίτερα στις ιταλικές πόλεις. Στα Δυτικά κράτη την περίοδο του Μεσαίωνα με το μοναρχικό φεουδαρχικό σύστημα δεν βρήκε έδαφος να βλαστήσει. Μόνο τον 15ο αιώνα Έλληνες λόγιοι κατέβησαν στη Δύση μετά την άλωση της Πόλης 1453 και μετέφεραν μαζί με τα βιβλία των αρχαίων Ελλήνων, ψήγματα του ελληνικού πολιτισμού. Τότε ανακάλυψαν οι Ευρωπαίοι το νέο μοντέλο του ανθρώπου στις ελληνικές διαστάσεις. Με τη βοήθεια του μακεδόνα φιλοσόφου Αριστοτέλη(Στάγιρα-Χαλκιδικής) υιοθέτησαν και έκαναν βίωμα τις αρετές της ελευθερίας της δικαιοσύνης και της ισότητας. Συνειδητοποίησαν ότι ο άνθρωπος για να ευτυχήσει χρειάζεται ελευθερία βούλησης. Οι ιταλικές και οι γαλλικές πόλεις που δέχτηκαν πολλούς πρόσφυγες Έλληνες ωρίμασαν και μέσα από τις διεκδικήσεις τους στη Γαλλική Επανάσταση καθόρισαν νέο πολίτευμα τη Δημοκρατία. Καθόρισαν μάλιστα και ον αριθμό των εξουσιών: ΝΟΜΟΘΕΤΙΚΗ-ΕΚΤΕΛΕΣΤΙΚΗ-
Βιβλιογραφία
1.Θουκυδίδου ιστορία. Τ. Ά σελ.221 μετάφρ. Α Γεωργοπαπαδάκου εκδόσεις Μάλλιαρη –παιδεια.
2 Εγκυκλοπαίδεια Πυρσός..Τ. 49ος
Βέροια 2 Φεβρουαρίου 2020 Παναγιώτης Παπαδόπουλος φιλόλογος
