Κατά πλειοψηφία ψηφίσθηκε επί της Αρχής το σχέδιο νόμου του υπουργείου Οικονομικών «Ρυθμίσεις οφειλών και παροχή δεύτερης ευκαιρίας» από την Επιτροπή Οικονομικών της Βουλής. «Υπέρ» του νομοσχεδίου επί της Αρχής ψήφισε η ΝΔ ενώ καταψήφισαν τα κόμματα της αντιπολίτευσης.
Κατά την ολοκλήρωση της επί των άρθρων συζήτησης, ο υπουργός Οικονομικών ανέφερε ότι θα υπάρξουν νομοθετικές βελτιώσεις του νομοσχεδίου όπου:
* Θα διευκρινισθεί ρητά ότι πτωχευμένος οφειλέτης δεν πληρώνει ποσό πέραν του ακατάσχετου οριζόντιου ορίου των 1.250 ευρώ μηνιαίως, όπως ήδη ισχύει στη νομοθεσία, για να μην υπάρχουν αμφισημίες.
* Για την φορολόγηση των ποσών που πληρώνει ο πτωχευμένος που δεν απώλεσε περιουσία, θα διευκρινισθεί ρητά ότι τα ποσά δεν φορολογούνται.
* Αναφορικά με την δυνατότητα πληρωμής φόρων και εισφορών που θα πρέπει να πληρώνει ο πτωχευμένος που δεν απώλεσε περιουσία, θα διευκρινισθεί ρητά ότι το εισόδημα είναι το καθαρό, δηλαδή μετά την αφαίρεση φόρων και ασφαλιστικών εισφορών.
* Θα διευκρινιστεί ρητά ότι ο πτωχευμένος οφειλέτης θα μπορεί να λάβει απαλλαγή εάν η πτώχευσή του δεν είναι δόλια, παρότι έχει οφειλές στο Δημόσιο και ως εκ τούτου εκκρεμεί καταδίκη, ή έχει καταδικαστεί. Προφανώς, αν κάποιος έχει προβεί σε δόλιες συμπεριφορές, όπως έκδοση πλαστών εικονικών τιμολογίων, τριγωνικές συναλλαγές και άλλα, δεν θα λαμβάνει απαλλαγή οφειλών.
* Για το αν θα θεωρούνται ως ευάλωτοι όσοι είναι επιτηδευματίες, δηλαδή έχουν επιχειρηματική δραστηριότητα, θα διευκρινιστεί ρητά ότι όλα τα φυσικά πρόσωπα, ανεξαρτήτως του αν έχουν ή όχι επιχειρηματική δραστηριότητα, θα μπορούν να λάβουν όλες τις προστατευτικές πρόνοιες του νόμου και να συμπεριληφθούν στις πρόνοιες του φορέα απόκτησης ακινήτων σε περίπτωση πτώχευσής τους. Ο νόμος είναι ανοιχτός σε όλους, σε αντίθεση με το «νόμο Κατσέλη» που άφηνε απέξω όσους είχαν εμπορική δραστηριότητα.
* Για τους φορείς που δύνανται να υποστηρίζουν τους οφειλέτες στο πλαίσιο του μηχανισμού έγκαιρης προειδοποίησης, θα διευκρινιστεί ρητά ότι συμπεριλαμβάνονται και τα ινστιτούτα των κοινωνικών φορέων.
* Για τον ορισμό του οικονομολόγου και του λογιστή, θα διευκρινιστεί ρητά ότι αφορά σε φυσικά πρόσωπα, ενεργά μέλη του Οικονομικού Επιμελητηρίου της Ελλάδος, με συναφή προϋπηρεσία επί τουλάχιστον πέντε έτη, ή πιστοποιημένοι λογιστές φοροτεχνικοί με επαγγελματική άδεια Α’ τάξης, ή νομικά πρόσωπα που παρέχουν λογιστικές, φοροτεχνικές συμβουλευτικές υπηρεσίες.
* Για το χρονικό διάστημα που ελέγχονται για δολιότητα τα μέλη διοικητικού συμβουλίου, αυξάνεται το σχετικό όριο από 1 έτος σε 3 έτη. Συνεπώς, το συνολικό χρονικό διάστημα που δύναται να ελέγξει ο δικαστής, αυξάνεται από τρία σε πέντε έτη πριν την υποβολή αίτησης στο δικαστήριο.
Ο κ. Σταϊκούρας απέρριψε τις κατηγορίες ότι στόχος της κυβέρνησης είναι να προχωρήσει σε πτωχεύσεις νοικοκυριών και επιχιερήσεων, λέγοντας ότι «ο στόχος του νομοσχεδίου είναι ακριβώς το αντίθετο, δηλαδή η αποφυγή της πτώχευσης. Γι’ αυτό περιέχει ειδικά επί τούτου δύο άξονες: την πρόληψη με την έγκαιρη προειδοποίηση, και την αντιμετώπιση με τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών. Εφόσον κάποιος οφειλέτης ρυθμίσει όλες τις οφειλές του σε έως 240 δόσεις, τότε διασώζει ολόκληρη την περιουσία του. Ωστόσο, εάν κάποιος οφειλέτης αδυνατεί να εξοφλήσει τα χρέη του, ακόμα και με ευνοϊκή ρύθμιση σε έως 20 έτη, τότε στην πράξη έχει ήδη πτωχεύσει. Σε αυτή την περίπτωση, ο νόμος προβλέπει την απαλλαγή του από όλες τις οφειλές, έτσι ώστε να λάβει μια δεύτερη ευκαιρία. ‘Αρα λοιπόν, ο νόμος στοχεύει στο να δώσει την δυνατότητα στον οφειλέτη να βρει μια οριστική και βιώσιμη λύση για τα χρέη του, έτσι ώστε αυτά να μην μεταφέρονται στις επόμενες γενεές, οι οποίες μέχρι σήμερα οδηγούνταν στην αποποίηση κληρονομιάς», είπε ο υπουργός.
Αχτσιόγλου: «Ταφόπλακα»και «ομηρία»
για τους οφειλέτες
H εισηγήτρια της μειοψηφίας, Έφη Αχτσιόγλου ανέφερε πως ο ΣΥΡΙΖΑ διαφωνεί κάθετα με τη στρατηγική του νομοσχεδίου και όχι απλά σε κάποιες επιμέρους διατάξεις καθώς στη φιλοσοφία του δεν «βλέπει» το τι έχει συμβεί «με τα υπερχρεωμένα νοικοκυριά, τις τράπεζες και τη νέα κρίση που έρχεται…». Η βουλευτής του ΣΥΡΙΖΑ ανέφερε πως δημιουργείται ένα πλαίσιο γρήγορων και εκτεταμένων πτωχεύσεων για όλους, νοικοκυριά και επιχειρήσεις. Το νομοσχέδιο, είπε, «ικανοποιεί μόνο τις τράπεζες ενώ για όλους τους υπόλοιπους είναι «ταφόπλακα», «ομηρία» και δεν προσφέρει καμία μια «δεύτερη ευκαιρία» όπως λέει η κυβέρνηση». Εξέφρασε την κάθετη διαφωνία της «τα φυσικά πρόσωπα να εξομοιώνονται στην διαδικασία της πτώχευσης με τις επιχειρήσεις και τα νομικά πρόσωπα. Τόνισε πως το νομοσχέδιο θεωρεί ως «ευάλωτους» τους συμπολίτες μας που έχουν εισόδημα έως 7.000 ευρώ ετησίως, όλοι οι άλλοι θα χάνουν αμέσως την πρώτη τους κατοικία.
Επισημάνσεις της ΕΣΕΕ με τις «παγίδες»
του ν/σχ για την πρώτη κατοικία
Εν τω μεταξύ, αναλυτικό υπόμνημα στο οποίο επισημαίνει σημεία – παγίδες για επιχειρήσεις και νοικοκυριά κατέθεσε στη Βουλή η Ελληνική Συνομοσπονδία Εμπορίου και Επιχειρηματικότητας στο πλαίσιο της διαβούλευσης επί του Σχεδίου Νόμου «Ρύθμιση Οφειλών και Παροχή Δεύτερης Ευκαιρίας».
Στο Υπόμνημα της η ΕΣΕΕ τονίζει πως το σχέδιο νόμου ανταποκρίνεται στην ανάγκη ενοποίησης και απλοποίησης των ρυθμίσεων που ισχύουν έως σήμερα. Εντούτοις, περιέχει διατάξεις που ενδεχομένως εγκυμονούν σοβαρούς κινδύνους για τα πλέον ευάλωτα τμήματα της πολύπαθης – ελέω Μνημονίων και πανδημίας – μικροεπιχειρηματικότητας της χώρας.
Ειδικότερα η ΕΣΕΕ υπογραμμίζει ως προς τις διατάξεις για ρύθμιση οφειλών:
• Εξακολουθεί να απαιτείται η έμμεση συναίνεση των τραπεζών για κεφαλαιοποίηση του συνόλου των οφειλών, ενώ όταν τα πιστωτικά ιδρύματα αρνούνται την εξωδικαστική ρύθμιση, προκύπτει αδυναμία ρύθμισης και για τα υπόλοιπα χρέη του οφειλέτη σε Δημόσιο και Ασφαλιστικά Ταμεία.
• Δεν θα έπρεπε να υφίσταται κανένα πλαφόν για την ενεργοποίηση της συμμετοχής του Δημοσίου και των ασφαλιστικών ταμείων στην σχετική διαδικασία.
• Θα πρέπει να διπλασιασθεί από δύο σε τέσσερις μήνες η προθεσμία ολοκλήρωσης της διαδικασίας ρύθμισης οφειλών μέσω της ηλεκτρονικής πλατφόρμας.
Ως προς την πτωχευτική διαδικασία:
• Το κριτήριο της τεκμαιρόμενης παύσης πληρωμών του 40% των οφειλών σε διάστημα 6 μηνών, που είναι μεγαλύτερο των 30.000 ευρώ ενδέχεται να ανοίξει τον δρόμο για μαζική κήρυξη πτωχεύσεων, ακόμη και για εκείνους τους οφειλέτες που δεν έχουν στην πραγματικότητα υπεισέλθει σε πραγματική και ουσιαστική παύση πληρωμών.
• Σημαντικό τμήμα των εισοδημάτων του επιχειρηματία μετά την κήρυξη της πτώχευσης θα συνυπολογίζεται πλέον στην πτωχευτική περιουσία. Με αυτόν τον τρόπο η «δεύτερη ευκαιρία» μειώνεται ως προς το εύρος της και μοιάζει πιο πολύ με δεύτερη ευκαιρία της πτώχευσης, παρά του πτωχού.
• Προβλέπεται απαλλαγή του μη δόλιου πτωχού 3 χρόνια μετά την απόφαση πτώχευσης, ακόμα και γι αυτούς που έχουν παγιδευτεί επί πολλά χρόνια σε ατέρμονες παλιές πτωχεύσεις. Μετά από 10 χρόνια κρίσης και πανδημίας τα 3 χρόνια κρίνονται πολλά στην κατάσταση που βρίσκεται σήμερα η ελληνική οικονομία. Θα πρέπει να ισχύσει το 1 έτος, που είναι και ο προβλεπόμενος χρόνος για τον οφειλέτη που εισφέρει περιουσία στην πτώχευση.
Ως προς την προστασία της πρώτης κατοικίας:
• Η ρητή αναφορά της διάταξης στο άρθρο 3 ν. 4472/2017 (η οποία προσδιορίζει τους δικαιούχους ευάλωτους ως «νοικοκυριά» με στεγαστικό δάνειο) δείχνει ότι θέτει εκτός προστατευτικού πλαισίου τους μικρούς επιχειρηματίες, που έχουν προσημειώσει τα σπίτια τους για να στηρίξουν τις επιχειρήσεις, τα οικογενειακά τους εισοδήματα και τις θέσεις εργασίας που προσφέρουν. Πρόκειται σαφώς για άνιση μεταχείριση και οπισθοδρόμηση καθώς η ένταξη των μικρών επιχειρηματιών στο προστατευτικό πλαίσιο επιτεύχθηκε μόλις πρόσφατα και μετά από πολλές προσπάθειες.
• Για την επαναγορά του ακινήτου, εφόσον ο οφειλέτης/ιδιοκτήτης υπαχθεί στο νέο καθεστώς προστασίας, θα πρέπει να συνυπολογίζονται τα ενοίκια που θα καταβάλει επί 12ετία, όπως επίσης και το αρχικό ποσό του δανείου που είχε ήδη πληρώσει. Τα εν λόγω μισθώματα είναι απαραίτητο να καθορίζονται σε εύλογα επίπεδα, που θα επιτρέπουν την ομαλή αποπληρωμή τους, ανάλογα με την εισοδηματική κατάσταση του οφειλέτη.
