Οι πανελλαδικές εξετάσεις τελείωσαν. Οι βαθμοί ανακοινώθηκαν και οι μαθητές μετρούν μόρια και κάνουν υπολογισμούς και όνειρα… Προσωπικά, αφού πρώτα συγχαρώ όλα τα παιδιά που έγραψαν εξαιρετικούς βαθμούς, θέλω να σταθώ στο βαθμό που έγραψε η Ηρώ Βουρδούνη στα ΑΡΧΑΙΑ: 20!! Και θέλω να επιμείνω λόγω της σπανιότητας. Για να ξαναδούμε 20 στα ΑΡΧΑΙΑ πρέπει να ανατρέξουμε στο μακρινό 2014-2015 (όπου το απόλυτο πέτυχε γιος γνωστού δικηγόρου της πόλης), ενώ πριν από το σχολικό έτος 2014-2015 προσωπικά δεν θυμάμαι άλλο 20 από τότε που είμαι στην ιδιωτική εκπαίδευση (1995).
Αυτή η βαθμολογική ανυδρία του 20 εξηγείται από πολλούς λόγους (ένας από αυτούς είναι και η υπόρρητη πεποίθηση των βαθμολογητών ότι είναι αδύνατον να γράψεις 20). Δεν είναι του παρόντος να αναλυθούν. Η Ηρώ ωστόσο απέδειξε ότι το (σχεδόν) αδύνατον είναι δυνατόν. Και για να γράψει 20 σημαίνει ότι κρίθηκε όχι από έναν αλλά από δύο βαθμολογητές ως αλάνθαστη. Απάντησε στις ερμηνευτικές ερωτήσεις άψογα, υφαίνοντας αριστοτεχνικά τα σχόλια του σχολικού βιβλίου με τις γνώσεις της και απέδωσε άριστα τη μετάφραση του αγνώστου. Που σημαίνει ότι μετέφρασε το κείμενο σε ρέοντα νεοελληνικό λόγο: αβίαστα, ελεύθερα, ζωντανά, παραστατικά. Επέλεξε τις κατάλληλες λέξεις και εκφράσεις. Αυτές που απέδιδαν το ύφος του αρχαίου συγγραφέα, που ανέδιδαν την «οσμή» του κειμένου. Δεν έμεινε στην ξερή μετάφραση.
Όταν μετά την εξέταση μου έλεγε τη μετάφραση – όπως την είχε συγκρατήσει – πραγματικά θαύμαζα την απόδοσή της. Μεστή, καίρια, ρωμαλέα, εύστοχη. Δεν είχε «ἁμαρτήσει» πουθενά. Και το θεώρησα φυσιολογικό. Γιατί καθ’ όλη τη διάρκεια της χρονιάς είχα την τύχη να δρέψω τους καρπούς της πνευματικής της οξύνοιας. Μία λέξη, μία φράση, μία συντακτική παρατήρηση ή μία αναφορά στα σχόλια του γνωστού ήταν αρκετή για να πυροδοτήσει δαιδαλώδεις αλλά όχι χαοτικούς συνειρμούς στο μυαλό της. Συνδύαζε την ήδη κατακτημένη γνώση και οι απορίες της δεν ήταν απορίες άγνοιας αλλά βαθιάς κατανόησης. Οι «ερωτήσεις-απορίες» αποτελούσαν αφορμές γόνιμου προβληματισμού. Προέκτεινε τη σκέψη σε μονοπάτια άγνωστα. Δεν αρκούνταν στα προκατασκευασμένα σχήματα σκέψης. Αναζητούσε πάντα το κάτι διαφορετικό. Αυτό που δεν περιοριζόταν στα τετριμμένα και επαναλαμβανόμενα. Ασφυκτιούσε η σκέψη της στο προφανές. Βαριόταν, έπληττε με το αναμενόμενο. Αντιθέτως τα μάτια της άστραφταν μόνο όταν εξήπτες την μαθησιακή περιέργεια. Όταν άνοιγες καινούργιους δρόμους στο μυαλό της.
Και πάντα είχε το θάρρος της γνώμης. Δεν αποδεχόταν εύκολα ό,τι δεν ταίριαζε στο διανοητικό της ερμηνευτικό σχήμα. Και δεν ήταν μία άρνηση εγωιστική ή εφηβικής οίησης. Προέκυτπε – όπως είπα και παραπάνω – από τη βαθιά κατανόηση του θέματος. Σαν πνευματική σφήνα εισέδυε στα κενά ή στις ασυνέπειες-ασυνέχειες ενός επιχειρήματος, μίας θεωρίας, μίας άποψης. Και άρθρωνε στιβαρό αντίλογο. Μεστό, τεκμηριωμένο. Πάντα διανοητικά ερεθιστικό.
Ηρώ, τα μαθήματά μας ήταν – για μένα – πνευματική μέθεξη. Απόλαυση. Έμπνευση. Σε ευχαριστώ για την ευκαιρία που είχα να συνεργαστώ μαζί σου.
Μοτσιόπουλος Ιωάννης
ΦΡΟΝΤΙΣΤΗΡΙΟ ΔΙΑΚΡΙΣΗ.
