Πολύ ενδιαφέροντα (αρνητικά) στοιχεία δημοσιεύθηκαν στην περιοχή «τα λαϊκά μας» της εφημερίδας «Λαός» της Τρίτης 9 Ιουλίου 2019. Η αύξηση των αρνητικών αριθμών της ελληνικής οδικής πραγματικότητας δεν ήταν κάτι νέο. Κάθε φορά αυτό που καταγράφεται σε ανάλογες επισκοπήσεις είναι οι όλο και αρνητικότεροι αριθμοί που μετράνε παραβάσεις, καταστροφές οχημάτων, περιπτώσεις τραυματισμών και απολογισμούς απωλειών συνανθρώπων μας. Χωρίς βέβαια να αναφέρονται οι συνολικές οικονομικές επιβαρύνσεις.
Δυστυχώς, η προσέγγιση πάντοτε χαρακτηρίζεται από συναισθηματική διάθεση και καθόλου από ορθολογιστική αναζήτηση των ουσιαστικών αιτιών, κάτι που θα επέτρεπε την πραγματική αντίληψη της κατάστασης. Αυτό με τη σειρά του θα επέτρεπε στον εντοπισμό των παραμέτρων που απαιτείται να μετρηθούν, να προσδιοριστεί η βαρύτητά τους και ο συσχετισμός τους με την κοινωνική συγκρότηση. Έτσι θα ήταν δυνατόν να σχεδιαστούν δράσεις που θα βοηθούσαν να προσληφθούν οι παράγοντες αυτοί από το κοινωνικό σύνολο, πρόσληψη που θα λειτουργούσε προς την κατεύθυνση της αναθεώρησης της μέχρι τώρα πορείας των μελών της κοινότητας σε σχέση και με την οδική τους συμπεριφορά.
Βέβαια ένας προφανής διάδρομος μετασχηματισμού θα μπορούσε να θεωρηθεί η εκπαίδευση – είτε ως η παρεχόμενη στο πλαίσιο του σχολείου σε συγκεκριμένης ηλικίας άτομα της κοινότητας, είτε ως μια συνεχώς υφιστάμενη διαδικασία ενημέρωσης των μελών της κοινότητας. Τα μέσα ενημέρωσης είναι φανερό πως μπορούν να συμβάλουν σε πολύ μεγάλο βαθμό στη διαρκή ενημέρωση των μελών μιας κοινότητας επικουρικά σε όλα τα άλλα. Ειδικότερα τα μέσα ενημέρωσης μιας περιορισμένης περιοχής – μια επαρχιακή εφημερίδα για παράδειγμα – η σύνδεση των οποίων με τα μέλη μιας τοπικής κοινότητας είναι περισσότερο έντονη και πιο «δια-προσωπική», μπορούν να συμβάλουν τα μέγιστα στη διαμόρφωση μια παιδείας υπεύθυνης στάσης στους δρόμους.
Συνήθως, στις δημοσιοποιήσεις των απολογισμών στα μέσα ενημέρωσης, αναφέρονται οι αιτίες των επιμέρους ατυχημάτων/δυστυχημάτων και όχι Η Αιτία. Έτσι, αναφέρονται ως αιτίες η υπερβολική ταχύτητα, η μη χρήση ζώνης ασφαλείας και κράνους, παραβιάσεις προτεραιότητας και των σημάτων που υπάρχουν για τη διευκόλυνση των οδηγών και τη οργάνωση της κυκλοφορίας κλπ. Δεν αναφέρεται όμως η αιτία: η συγκρότηση του οδηγού! Δεν χρειάζεται περισσότερη επιχειρηματολογία για τη στήριξη της περιοχής αυτής. Σε αυτή θα πρέπει επίσης να προστεθεί και η κοινωνική αντίληψη των μελών μιας κοινότητας, αφού η υποβαθμισμένη ποιότητα αυτού του παράγοντα θα οδηγήσει στο μουτζούρωμα των πινακίδων, στην κάλυψη των σημάτων με ονόματα ποδοσφαιρικών ομάδων και πολιτικών κομμάτων και άλλων συγγραφικών ανοησιών.
Επομένως, συνοψίζοντας: Το πρόβλημα της οδικής καταστροφικής συμπεριφοράς πρέπει να μεταφερθεί ως πρόβλημα στην κοινωνική ποιότητα των ανθρώπων και στον τρόπο με τον οποίο αυτοί βλέπουν τον ίδιο τους τον εαυτό. Στο τρόπο με τον οποίο βλέπουν το ίδιο τους το μέλλον, αλλά και στον τρόπο με τον οποίο αξιολογούν τις πράξεις τους σε σχέση με την αντίληψη των συνεπειών των συμπεριφορών τους. Φαίνεται κάτι απλό, αλλά οι απολογισμοί των τροχαίων δε μαρτυρά τίποτα τέτοιο. Για τον Έλληνα μάλλον δεν είναι κάτι απλό.
Εδώ είναι που φαίνεται η σημαντικότητα του ρόλου των μέσων ενημέρωσης, ιδιαίτερα των τοπικών. Είναι αυτά που στο σύνολο της κοινότητας θα μπορούσαν να παρεμβαίνουν με ένα συνεχή και μεθοδικό τρόπο, με στόχο την ευαισθητοποίηση των μελών της και τον μετασχηματισμό τους τελικά σε υπεύθυνα πρόσωπα, τόσο απέναντι στα άλλα μέλη της κοινότητας, όσο και απέναντι στον ίδιο τους τον εαυτό. Και φυσικά παρέμβαση δεν μπορεί να θεωρηθεί ένα σχόλιο προβληματισμού για το πότε θα αποκτήσουμε οδική συνείδηση.
Κωνσταντίνος Α. Ζώκος
