Της Παρασκευής Χρ. Παυλίδου
Δρ. Εκκλησιαστικής Ιστορίας
Ο Νίκος Σιδηρόπουλος (1922-1999) υπήρξε μία από τις πιο φωτεινές και αξιόλογες πνευματικές μορφές της Ημαθίας: ποιητής , θεατρικός συγγραφέας , δικηγόρος , συμβολαιογράφος και βαθιά λόγιος . Η πολυσχιδής δημιουργία του, αποδεικνύει ότι η αγάπη για τα γράμματα και η ανάγκη για καλλιτεχνική έκφραση, μπορούν να συνυπάρξουν αρμονικά με την επαγγελματική ακεραιότητα και την κοινωνική προσφορά.
Γεννήθηκε στη Μεταμόρφωση Ευζώνων Κιλκίς και από το 1930 έζησε στη Βέροια, όπου ξεχώρισε για τη δημιουργικότητά του . Σπούδασε στη Νομική Σχολή του Α.Π.Θ. και υπηρέτησε στρατιώτης στη Μακρόνησο. Εργάστηκε ως δικηγόρος και στη συνέχεια ως συμβολαιογράφος στη Βέροια χωρίς να εγκαταλείψει την μεγάλη του αγάπη τη λογοτεχνία: ποίηση, θέατρο, διήγημα, χρονογράφημα, επιφυλλίδα.
Πολλά κείμενά του δημοσιεύθηκαν σε τοπικές εφημερίδες και περιοδικά όπως Αστήρ, Βέροια, Φρουρός, Λαός και στο Μακεδονικό Ημερολόγιο. Η σκέψη του ήταν ορθολογική, σταθερή, και ήταν γνωστός για τη ντομπροσύνη και την ειλικρίνειά του.
Όπως αναφέρει ο αδελφός του, ο αείμνηστος γιατρός Ορέστης Σιδηρόπουλος, στο βιβλίο του Οδοιπορικό 1935-1955, «για το Νίκο τα κοσμητικά επίθετα δεν είχαν λόγο αποσιώπησης, ήταν γνωστά στους θιγόμενους, που του αναγνώριζαν το ελαφρυντικό της αλήθειας».
Έργα του που εκδόθηκαν είναι: Τα Ποιητικά σκίτσα (1994), Γλωσσικά Πόντου (1977), Τα πενιχρά κείμενα (1994) , Ημέρες Κατοχής (1995), Έξι μονόπρακτα (1999) και Ταύτα τοις Έλλησι (1997) . Το 1999 τιμήθηκε με το Α΄ Βραβείο του Φιλολογικού Συλλόγου Παρνασσού για θεατρικό του έργο.
Στο έργο τα Γλωσσικά του Πόντου θέλει απλώς να διασώσει «ένα μικρό αποθησαύρισμα του ποντιακού αρχαϊκού ιδιώματος», λέξεις και φράσεις που κινδυνεύουν να χαθούν μέσα στον χρόνο. Έτσι, προσέφερε όχι μόνο στη λογοτεχνία, αλλά και στη γλωσσική μας παράδοση.
Στη συλλογή Ημέρες Κατοχής κυριαρχεί το βιωματικό στοιχείο και η ιστορική μαρτυρία. Σε ένα από τα πιο συγκλονιστικά αποσπάσματα, τον Δαβίκο, το έργο μετατρέπεται σε μια λογοτεχνική μαρτυρία του Ολοκαυτώματος, μια φωνή που διασώζει πρόσωπα, μνήμες και συναισθήματα. Θεωρήθηκε από τον λογοτέχνη Σαράντο Καργάκο, «βιβλίο μνήμης, βιβλίο μνημόσυνο», ισάξιο με τον Σαμπεθάη Καμπιλή , ως από τα πιο εκφραστικά αφηγήματα της λογοτεχνίας για την εβραϊκή ζωή και τραγωδία στην Ελλάδα.
Στα Πενιχρά κείμενα ζωντανεύει τη «Βέροια που έφυγε» τους ανθρώπους, τα καφενεία, τα εργαστήρια και τις γειτονιές μιας άλλης εποχής . Ο καθηγητής του Γιάννης Ξηροτύρης σημείωνε : «τα Πενιχρά κείμενα δεν είναι καθόλου πενιχρά, είναι πλούσια σε περιεχόμενο, με ρεαλιστικό παλμό, με απλότητα που συγκινεί, και με την παράδοση να κυλά μέσα στο αίμα του συγγραφέα». Επίσης ο ίδιος αναφέρει : Θερμά συγχαρητήρια είσαι σπουδαίος σε ιδέες και σε περιγραφή, σε νοήματα, στη σκέψη.
Άριστα, Άριστα , Άριστα σε όλα και ο Νίκος σημειώνει : Δέχομαι τα άριστα του δασκάλου μου , όχι όμως ότι θα μπορούσα να τον φτάσω
Στην ποίηση του Νίκου Σιδηρόπουλου και ιδιαίτερα στα Ποιητικά Σκίτσα, δεσπόζει το ποίημα Δοϊράνη 1936 όπου η λυρική του φλέβα συναντά την ιστορική μνήμη και τον πατριωτισμό. Με απλή αλλά μεστή γλώσσα, ανακαλεί τον χώρο της λίμνης Δοϊράνης, τόπο μαχών και θυσίας. Το ύφος του είναι ελεγειακό, μελαγχολικό αλλά και βαθιά πατριωτικό. Οι εικόνες της λίμνης, του χώματος, των βημάτων των στρατιωτών, μετατρέπουν τον τόπο σε σημείο μνήμης.
O Νίκος Σιδηρόπουλος υπήρξε μια σπάνια μορφή που συνέδεσε τη δικηγορική του ευσυνειδησία με τη δημιουργική δύναμη του λόγου. Το έργο του δεν ανήκει μόνο στο παρελθόν της Ημαθίας, αλλά αποτελεί ζωντανό κομμάτι της λογοτεχνικής μας κληρονομιάς.
Ο Νίκος Σιδηρόπουλος ήταν παντρεμένος με την Αρχοντία Τζίτζη και απέκτησαν δύο παιδιά, που δυστυχώς σήμερα δεν είναι στη ζωή τη Σοφία, τραπεζικό υπάλληλο, και τον Αριστοτέλη, Αρχιτέκτονα Μηχανικό του ΕΜΠ, γνωστό σε όλους για τη μεγάλη προσφορά του στην κοινωνία της Βέροιας μέσα από τη δομή κοινωνικής προστασίας «Πρωτοβουλία για το παιδί».
Ο αείμνηστος Παύλος Πυρινός έγραψε, «Μα όσα και να γράψει κανείς για τον ταλαντούχο αυτόν πνευματικό άνθρωπο , δεν θα εξαντλήσει το θέμα της πνευματικής προσωπικότητας του Νίκου και του έργου του, σ’ όλες τις διαστάσεις , του βάθους και του πλάτους του. Ο Νίκος Σιδηρόπουλος μπορεί να μη συγκέντρωσε πλούτη• άφησε όμως μια πλούσια πνευματική κληρονομιά και άξιους απογόνους , προερχόμενος από μία οικογένεια που προσέφερε και προσφέρει πάρα πολλά στον τόπο μας».
Για όσους είχαμε την τύχη να τον γνωρίσουμε υπήρξε δάσκαλος ήθους, αλήθειας και δημιουργίας.
Σήμερα, μέσα από τα γραπτά του, ο Νίκος Σιδηρόπουλος συνεχίζει να μας μιλά.
Και είναι στο χέρι μας… να συνεχίσουμε να τον ακούμε.
