Γράφειο Παναγιώτης Παπαδόπουλος
Φιλόλογος
Ο Μακεδονικός Αγώνας δεν ήταν μόνο ένας πόλεμος των Ελληνικών ανταρτικών σωμάτων που συγκροτήθηκαν από νέους ντόπιους πολίτες των πόλεων και της υπαίθρου της Μακεδονίας. Ο ένοπλος αγώνας εναντίον των Βουλγάρων κομιτατζήδων διεξάγονταν και από τις ομάδες των Ελλήνων Αξιωματικών εθελοντών που στάλθηκαν στη Μακεδονία από τα κομιτάτα της Αθήνας. Ήταν ένας πόλεμος πολύμορφος με κυρίαρχο στοιχείο υπέρ της προπαγάνδας του Πανσλαβισμού και του Ρουμανισμού. Μέσα από τις θρησκευτικές διεκδικήσεις οι Μεγάλες Δυνάμεις αποσκοπούσαν στην εθνικοποίηση των Βαλκανίων λαών. Σε αυτόν τον κυκεώνα των εχθρικών φιλοδοξιών σε βάρος της Μακεδονίας εντάσσεται και η δημιουργία της ανεξαρτητοποίησης της Βουλγαρικής εκκλησίας, ως ανεξάρτητης από την πνευματική της σχέση με το Οικουμενικό Πατριαρχείο. Το γεγονός αυτό εντάσσεται στην ιστορία ως. «ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΕΞΑΡΧΙΑ». Να υπενθυμίσουμε ότι στα χρόνια του Μακεδονικού Αγώνα το θρήσκευμα μιας χώρας έπαιζε σημαντικό ρόλο. Πολλές φορές, μάλιστα, ταυτίζονταν με την εθνότητα του λαού. Για το λόγο αυτό οι Βούλγαροι εθνικιστές επιδίωξαν να αποκτήσουν τη θρησκευτική τους ανεξαρτησία από το Πατριαρχείο και μέσα από αυτήν να αποκτήσουν και την εθνική τους ανεξαρτησία. Σε όλο αυτό το επίμαχο διάστημα των διεκδικήσεων είχαν την υποστήριξη της Ρωσίας μέσω του πρεσβευτή της στην Κωνσταντινούπολη Κόμη Νικολάι Ιγνάντιεφ. Σε αναζήτηση διαλόγου δεν αποδέχτηκαν τις παραχωρήσεις που τους έγιναν από τον Πατριάρχη Γρηγόριο ΣΤ. Η προσπάθεια τους αυτή πέρασε από πολλές φάσεις αλλά στο τέλος πέτυχε και οι Βούλγαροι απόκτησαν τη θρησκευτική τους ανεξαρτησία.’
«Από το 1850 και εξής οι Βούλγαροι απαιτούσαν από το Οικουμενικό Πατριαρχείο την ικανοποίηση μιας σειράς αιτημάτων, όπως το διορισμό δικών τους Επισκόπων Η παραχώρηση παρόμοιων δικαιοδοσιών από το Φανάρι επαύξησε τις διεκδικήσεις των Βουλγάρων, ώσπου το 1860 ζήτησαν την ίδρυση αυτοκέφαλης Εκκλησίας .Οι τεταμένες ελληνοτουρκικές σχέσεις και η Κρητική Επανάσταση του 1866, ώθησαν την Υψηλή Πύλη να αναγνωρίσει 27 Φεβρουαρίου/11 Μαρτίου του 1870 την ανεξάρτητη, πλην σχισματική για το Πατριαρχείο, Βουλγαρική Εκκλησία».1
Το φιρμάνι αυτό του Σουλτάνου αποτέλεσε και τη ληξιαρχική πράξη γεννήσεως της Βουλγαρικής Εκκλησίας. Να προστεθεί εδώ ότι 14 αρχιερείς του κλίματος του Οικουμενικού θρόνου ήταν βουλγαρικής καταγωγής. 2
Η έκδοση του φιρμανιού επισημοποίησε και τυπικά την κύρια διαμόρφωση του Μακεδονικού Ζητήματος. Αποτελείται από 11 άρθρα. ΑΡΘΡΟ I. «Συγκροτείται υπό τον τίτλο «ΒΟΥΛΓΑΡΙΚΗ ΕΞΑΡΧΙΑ» μια ξεχωριστή πνευματική διοίκηση που θα συμπεριλάβει τις παρακάτω αναφερόμενες μητροπολιτικές και επισκοπικές έδρες μαζί με άλλα μέρη…».(αναφέρονται τα ονόματα των Μητροπόλεων- Επισκοπών και οι αρμοδιότητες του Εξαρχάτου αυτού) ΑΡΘΡΟ II. «Ο παλαιότερος στη σειρά από τους Μητροπολίτες θα λάβει τον τίτλο του Έξαρχου και θα έχει τη διαρκή νόμιμη προεδρία της Βουλγαρικής Συνόδου που θα τον περιβάλλει». ΑΡΘΡΟ III. «Η εσωτερική πνευματική καθοδήγηση της Εξαρχίας αυτής θα υπόκειται στην επιδοκιμασία και επικύρωση της Αυτοκρατορικής μας κυβέρνησης. Οι προσδιορισμοί της θα ορίζονται από έναν εσωτερικό κανονισμό….»ΑΡΘΡΟ IV. «Ο Έξαρχος θα διορίζεται με αυτοκρατορικό βεράτιο(διάταγμα). Υποχρεούται σύμφωνα με τους εκκλησιαστικούς κανόνες, να μνημονεύει το όνομα του Πατριάρχη Κωνσταντινουπόλεως. Η εκλογή του Έξαρχου πρέπει να γίνεται αποδεκτή και να αναγνωρίζεται από την αυτοκρατορική κυβέρνηση πριν από την θρησκευτική χειροτονία» ΑΡΘΡΟ V. «O Έξαρχος για όλες τις υποθέσεις των τόπων που κείνται στα όρια της διοίκησής του και όπου οι νόμοι και οι κανονισμοί θα του δίνουν το δικαίωμα της επέμβασης θα μπορεί να προσφεύγει άμεσα στις τοπικές αρχές και ακόμη στην Υψηλή Πύλη. Ονομαστικά τα βεράτια του βουλγαρικού κλήρου θα παραδίδονται μόνο με αίτηση του Έξαρχου» ΑΡΘΡΟ VI. « Για όλα τα ζητήματα της ορθόδοξης λατρείας που απαιτούν αμοιβαία συνεννόηση και συνδρομή η σύνοδος της Εξαρχίας οφείλει να προσφεύγει στον Πατριάρχη και στη σύνοδό του……» ΑΡΘΡΟ VII «Η Βουλγαρική σύνοδος υποχρεούται να ζητά το Άγιο Μύρο από το Πατριαρχείο.» ΑΡΘΡΟ VIII. «Οι επίσκοποι, αρχιεπίσκοποι και μητροπολίτες του Πατριαρχείου θα μπορούν ελεύθερα να διέρχονται από τον τόπο της Εξαρχίας και αντίστοιχα οι επίσκοποι και μητροπολίτες της Εξαρχίας από τους τόπους του Πατριάρχη….»ΑΡΘΡΟ IX. ( Ρυθμίζονται αρμοδιότητες των σχέσεων των Εκκλησιών με τα μοναστήρια των Ιεροσολύμων, της Αλεξάνδρειας και της Αντιόχειας). ΑΡΘΡΟ X. ( Καθορίζονται οι περιοχές που θα περιλαμβάνει η Εξαρχία) «οι λεπτομέρειες θα ρυθμιστούν με συμφωνία Πατριάρχη και Έξαρχου, σύμφωνα με τους νόμους της Εκκλησίας» ΑΡΘΡΟ XI. «Τα μοναστήρια που συμπεριλαμβάνονται στα όρια της Εξαρχίας αλλά εξαρτώνται άμεσα από τον Πατριάρχη θα υπόκεινται στους ίδιους κανόνες, όπως και στο παρελθόν». 4
Και ο αγώνας των Μακεδονομάχων καλά κρατεί. Η Θεία πρόνοια όμως ενίσχυε τον Αγώνα των Αφανών ηρώων των Μακεδονομάχων.
Συνεχίζεται
