Η υπέρταση παραμένει ο σημαντικότερος τροποποιήσιμος παράγοντας κινδύνου για καρδιαγγειακά νοσήματα και θανάτους διεθνώς. Είναι η πρώτη αιτία καρδιαγγειακών νοσημάτων στις αναπτυγμένες χώρες και αποτελεί τον ισχυρότερο παράγοντα κινδύνου για εγκεφαλικό επεισόδιο και έναν από τους ισχυρότερους για στεφανιαία νόσο, έμφραγμα, καρδιακή ανεπάρκεια, νεφρική ανεπάρκεια και άνοια. Στην Ευρώπη περίπου το 50% των θανάτων σε άνδρες και γυναίκες αποδίδονται σε καρδιαγγειακά νοσήματα. Η διάγνωση γίνεται ΜΟΝΟ ΜΕ ΤΗ ΜΕΤΡΗΣΗ ΤΗΣ ΠΙΕΣΗΣ και απαιτεί σχολαστική μεθοδολογία με επανάληψη μετρήσεων της πίεσης με πιστοποιημένα πιεσόμετρα, συχνά και εκτός ιατρείου (σπίτι ή με 24ωρη καταγραφή). Υπάρχουν διάφορα μέσα για να μειωθεί η πίεση χωρίς φάρμακα όπως η υγιεινή διατροφή με πολλά φρούτα, λαχανικά και γαλακτοκομικά χαμηλών λιπαρών, η μείωση του αλατιού στο φαγητό, η τακτική σωματική άσκηση (πχ γρήγορο βάδισμα τις περισσότερες ημέρες την εβδομάδα), η διατήρηση κανονικού σωματικού βάρους και η αποφυγή μεγάλης κατανάλωσης αλκοόλ. Τέλος, η διακοπή καπνίσματος και η καλή ρύθμιση του σακχάρου και των επιπέδων χοληστερίνης (όταν συνυπάρχουν) είναι απαραίτητα για την πρόληψη των καρδιαγγειακών επεισοδίων. Η στρατηγική της θεραπείας είναι εξατομικευμένη και προσαρμόζεται ανάλογα με τα ιδιαίτερα χαρακτηριστικά του κάθε ασθενή από τον γιατρό του. Η θεραπεία είναι καθημερινή (συνήθως πρωινή) και όχι περιστασιακή ή μεταβαλλόμενη ανάλογα με τις τιμές της πίεσης που βρίσκει στο σπίτι ο ασθενής. Η μακροχρόνια επίτευξη της άριστης ρύθμισης της πίεσης μειώνει σημαντικά τον καρδιαγγειακό κίνδυνο. Με τα θεραπευτικά όπλα που διατίθενται σήμερα, πάνω από 95% των ασθενών με υπέρταση μπορούν να ρυθμιστούν άριστα χωρίς ανεπιθύμητες ενέργειες.
Όσο αναφορά την υπέρταση στην Ελλάδα, η Εθνική Επιδημιολογική Μελέτη ΕΜΕΝΟ (2015-16) που έγινε σε 6000 ενήλικες σε όλη τη χώρα έδειξε ότι πάνω από το 1/3 των ελλήνων έχουν υπέρταση (περίπου 3.000.000 άτομα) και πάνω από το 1/2 των ηλικιωμένων έχουν υπέρταση. Επίσης, των 30% των υπερτασικών είναι αδιάγνωστοι (περίπου 1.000.000) και μόνο το 30% των υπερτασικών έχουν πετύχει καλή ρύθμιση με φαρμακευτική θεραπεία. (περίπου 2.000.000 είναι αρρύθμιστοι). Τέλος οι άνδρες και οι νεότεροι υπερτασικοί έχουν συχνότερα αρρύθμιστη υπέρταση.
Η 17η Μαΐου είναι η Παγκόσμια Ημέρα Υπέρτασης με εκδηλώσεις και δραστηριότητες σε πολλές χώρες με σκοπό την ενημέρωση του γενικού πληθυσμού για την σημασία της έγκαιρης διάγνωσης της υπέρτασης και της αποτελεσματικής αντιμετώπισής της. Κύριο μήνυμα για το 2024 είναι το «ΜΕΤΡΗΣΤΕ ΤΗΝ ΠΙΕΣΗ ΣΑΣ» και στόχος «ΟΛΟΙ ΝΑ ΓΝΩΡΙΖΟΥΝ ΑΝ ΕΧΟΥΝ ΥΠΕΡΤΑΣΗ».
Ιντζεβίδου-Χατζηιωαννίδου Ελένη
Ειδικός νεφρολόγος
Εξειδίκευση στην Αρτηριακή Υπέρταση
μέλος Ελληνικής Εταιρίας Υπέρτασης
Ιατρός Μονάδας Χρόνιας Αιμοκάθαρσης
Ευαγγελισμός
Ιατρείο Ρ.Φεραίου 3 Νάουσα,
Μ. Αλεξάνδρου 17 Βέροια
