Η συζήτηση στη ΔΕΘ για την κατάργηση του τεκμαρτού εισοδήματος από το 2027 δεν είναι απλώς μια προεκλογική κίνηση, αλλά ευκαιρία για να διορθώσει η κυβέρνηση δύο άδικες, «τυφλές» φορολογικές πρακτικές που στραγγαλίζουν τον μικρομεσαίο επαγγελματία, το τεκμαρτό σύστημα φορολόγησης και την προκαταβολή φόρου. Και οι δύο λειτουργούν με την ίδια λογική της δεδομένης βεβαιότητας ότι ο φορολογούμενος αποκρύπτει εισοδήματα και τον τιμωρούν προληπτικά, χωρίς να εξετάζουν την πραγματική οικονομική του κατάσταση.
Το τεκμαρτό σύστημα επιβλήθηκε ως εργαλείο για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Στην πράξη, όμως, έχει γίνει μηχανισμός που φορολογεί όχι την πραγματική αλλά την υποτιθέμενη ικανότητα παραγωγής εισοδήματος. Για πολλούς ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις αυτό σημαίνει φόρους πάνω σε «εισόδημα» που δεν υπάρχει. Εποχικότητα, καθυστερήσεις πληρωμών, μειωμένη πελατεία ή επενδύσεις που μειώνουν τα καθαρά κέρδη δεν λογίζονται. Το αποτέλεσμα είναι ασφυξία ρευστότητας, αδυναμία λειτουργίας και φυσικά φορολογική τιμωρία και όχι συμμόρφωση.
Παράλληλα, η προκαταβολή φόρου λειτουργεί ως πρόωρο, αναποτελεσματικό «χαράτσι». Το κράτος εισπράττει προκαταβολικά έναν φόρο επί υποθετικών μελλοντικών κερδών, με συνέπεια πολλοί επαγγελματίες να στερούνται τα κεφάλαια που χρειάζονται για να λειτουργήσουν, να επενδύσουν ή απλώς να πληρώσουν προμηθευτές. Το παράδοξο είναι ότι το δημόσιο ανακοινώνει υπερπλεονάσματα και αύξηση εσόδων ενώ ταυτόχρονα επιμένει σε μέτρα που πιέζουν την επιχειρηματική ρευστότητα και αυξάνουν τον κίνδυνο λουκέτων.
Οι τεχνολογικές εξελίξεις ακυρώνουν το επιχείρημα της «τυφλής» φορολόγησης. Με ηλεκτρονικά βιβλία myDATA, συνεχή σύνδεση POS και ταμειακών, ηλεκτρονική τιμολόγηση και ψηφιακά δελτία αποστολής, η ΑΑΔΕ έχει πλέον πραγματικά εργαλεία για να εντοπίζει αποκλίσεις και φοροδιαφυγή σε πραγματικό χρόνο. Η ύπαρξη αυτών των εργαλείων καθιστά άτοπη και αντιπαραγωγική την πρακτική της προκαταβολικής επιβολής φόρου βάσει τεκμηρίων. Αντί να τιμωρούμε συλλογικά, πρέπει να επιβάλλουμε στοχευμένους ελέγχους όπου υπάρχουν αντικειμενικά στοιχεία παράβασης.
Η κατάργηση του τεκμαρτού και της προκαταβολής φόρου είναι αναγκαία για να αποκατασταθεί φορολογική δικαιοσύνη, να ανακτηθεί ρευστότητα στην πραγματική οικονομία και να μειωθεί ο κίνδυνος κλεισίματος μικρών επιχειρήσεων.
Ας έρθει αυτή η αποκατάσταση και ας είναι και στην ΔΕΘ ως προεκλογική εξαγγελία.
Ζήσης Μιχ. Πατσίκας
Το τεκμαρτό σύστημα επιβλήθηκε ως εργαλείο για την καταπολέμηση της φοροδιαφυγής. Στην πράξη, όμως, έχει γίνει μηχανισμός που φορολογεί όχι την πραγματική αλλά την υποτιθέμενη ικανότητα παραγωγής εισοδήματος. Για πολλούς ελεύθερους επαγγελματίες και μικρές επιχειρήσεις αυτό σημαίνει φόρους πάνω σε «εισόδημα» που δεν υπάρχει. Εποχικότητα, καθυστερήσεις πληρωμών, μειωμένη πελατεία ή επενδύσεις που μειώνουν τα καθαρά κέρδη δεν λογίζονται. Το αποτέλεσμα είναι ασφυξία ρευστότητας, αδυναμία λειτουργίας και φυσικά φορολογική τιμωρία και όχι συμμόρφωση.
Παράλληλα, η προκαταβολή φόρου λειτουργεί ως πρόωρο, αναποτελεσματικό «χαράτσι». Το κράτος εισπράττει προκαταβολικά έναν φόρο επί υποθετικών μελλοντικών κερδών, με συνέπεια πολλοί επαγγελματίες να στερούνται τα κεφάλαια που χρειάζονται για να λειτουργήσουν, να επενδύσουν ή απλώς να πληρώσουν προμηθευτές. Το παράδοξο είναι ότι το δημόσιο ανακοινώνει υπερπλεονάσματα και αύξηση εσόδων ενώ ταυτόχρονα επιμένει σε μέτρα που πιέζουν την επιχειρηματική ρευστότητα και αυξάνουν τον κίνδυνο λουκέτων.
Οι τεχνολογικές εξελίξεις ακυρώνουν το επιχείρημα της «τυφλής» φορολόγησης. Με ηλεκτρονικά βιβλία myDATA, συνεχή σύνδεση POS και ταμειακών, ηλεκτρονική τιμολόγηση και ψηφιακά δελτία αποστολής, η ΑΑΔΕ έχει πλέον πραγματικά εργαλεία για να εντοπίζει αποκλίσεις και φοροδιαφυγή σε πραγματικό χρόνο. Η ύπαρξη αυτών των εργαλείων καθιστά άτοπη και αντιπαραγωγική την πρακτική της προκαταβολικής επιβολής φόρου βάσει τεκμηρίων. Αντί να τιμωρούμε συλλογικά, πρέπει να επιβάλλουμε στοχευμένους ελέγχους όπου υπάρχουν αντικειμενικά στοιχεία παράβασης.
Η κατάργηση του τεκμαρτού και της προκαταβολής φόρου είναι αναγκαία για να αποκατασταθεί φορολογική δικαιοσύνη, να ανακτηθεί ρευστότητα στην πραγματική οικονομία και να μειωθεί ο κίνδυνος κλεισίματος μικρών επιχειρήσεων.
Ας έρθει αυτή η αποκατάσταση και ας είναι και στην ΔΕΘ ως προεκλογική εξαγγελία.
Ζήσης Μιχ. Πατσίκας
