Το πέταγμα του χαρταετού στις μέρες μας είναι έθιμο συνδεδεμένο με τα «Κούλουμα» – εκδρομή στην εξοχή – για την ανεπίσημη υποδοχή της Άνοιξης (επίσημα και επιστημονικά αυτή γίνεται την 21η Μαρτίου (εαρινή ισημερία).
Σε παλιότερες εποχές το πέταγμα του χαρταετού ήταν η πιο χαρούμενη και φυσική απασχόληση των παιδιών τούτη την εποχή αλλά και η ανταμοιβή της δεξιότητας κάποιων παιδιών αφού ο χαρταετός ήταν προσωπικό δημιούργημα με ελαφρά ξυλάκια ή καλάμια και λεπτό ειδικό χαρτί.
Οι πιο δεξιοτέχνες έφτιαχναν χαρταετούς πολύχρωμους και με διάφορα σχήματα (ρόμβου, εξάγωνου, σαΐτες κ.ά.).
Όλες οι παλιές μαρτυρίες όσο και οι δικές μας θύμησες μας λένε πως το παιχνίδι του χαρταετού ήταν μια παιδική διασκέδαση την περίοδο της Άνοιξης, άσχετη από γιορτές. Έτσι θυμούνται οι Σμυρνιοί τα «Τσερκένια», οι Κωνσταντινοπολίτες τους «Ουτσουρμάδες», οι Πόντιοι τα «Πουλία, οι Θρακιώτες τα «Πετάκια», οι Επτανήσιοι τον μεγάλο «Φίσουνα» και οι Ντόπιοι τον «αετό», την «ψαλίδα», το «άστρο» και το «φωτοστέφανο».
Όπως αναφέρει ο καθηγητής της Λαογραφίας Δ. Λουκάκος το ίδιο γίνεται και σήμερα ακόμη και σε άλλες χώρες. Τα παιδιά των Άγγλων και τα Αμερικανάκια αμολούν τους Kites (άγρια πουλιά), οι Ιταλοί τους aquiloni (αετούς), οι Γάλλοι τους certs volants (πετούμενο ελάφι), οι Ισπανοί και οι Πορτογάλοι τους cometas (κομήτες) και οι Γερμανοί τους Drachen (δράκοντες).
Το πέταγμα των αετών βέβαια στους Ασιατικούς λαούς από τα πολύ παλιά χρόνια έχει πάρει τη σημασία μαγικής και θρησκευτικής ενέργειας. Θεωρείται ότι οι χαρταετοί είναι επινόηση των Ανατολικών λαών (Κινέζων, Ιαπώνων, Κορεατών κ.ά.) και πρώτοι αυτοί έδωσαν ζώσες μορφές (ψάρια, πουλιά, δράκοντες, δαίμονες).
Άλλοι έδεναν στις ουρές των χαρταετών (πάνω σε μικρό χαρτί) τις αρρώστιες και τις συμφορές και τις άφηναν να φύγουν μακριά, άλλοι έστελναν προς τα επάνω τις ευχές και τις επιθυμίες και άλλοι πάλι σήκωναν ομαδικά τους αετούς σαν προσευχή στον ουρανό και έψελναν ύμνους.
Αλλά και η ελληνική αρχαιότητα δεν έλειψε από την πρωτοβουλία της αεροτεχνικής αυτής του χαρταετού. Βέβαια χρειαζόταν χαρτί και μάλιστα πολύ λεπτό χαρτί το οποίο δεν είχαν τότε στη διάθεσή τους γι’ αυτό μέχρι το μεσαίωνα θα πρέπει τα πειράματα ή τα παιχνίδια των αρχαίων να γίνονταν με πανί, όπως το ήξεραν από τα πλοία.
Σαφείς ειδήσεις για την παρουσία του χαρταετού στα νεότερα χρόνια έχουμε μια γερμανική του 1450 και μια ισπανική του 1606. Το 1752 ως γνωστό ο Βενιαμίν Φραγκλίνος στην Αμερική διαπίστωσε με τεχνητό αετό, τον ηλεκτρισμό της ατμόσφαιρας και το 1880 ο Αυστραλός Hargrave σχεδίασε χαρταετό για μετεωρολογικές παρατηρήσεις.
Όποιος δεν έπαιξε ποτέ με χαρταετό, δεν κοίταξε όσο χρειάζεται ψηλά.
Όποιος δεν ένιωσε την αντίσταση του σπάγκου δεν κατάλαβε τη δύναμη του αέρα.
Γι’ αυτό σας προτείνω να κοιτάτε ψηλά αλλά και μπροστά και σας εύχομαι καλοκαιρία και «καλό πέταγμα».
Μάκης Δημητράκης
