Γράφει ο ιερεύς Παναγιώτης Σ. Χαλκιάς
Αν υπάρχει σήμερα κάτι, φίλοι αναγνώστες, που σπάνια κάνει την εμφάνισή τους στην κοινωνία μας, αυτό είναι η αληθινή αγάπη του ανθρώπου για τον άνθρωπο. Υπάρχουν πολλές μορφές αγάπης, αλλά η μία και πραγματική αγάπη σπανίζει. Έχουμε μάθει περισσότεροι, να βάζουμε στο κέντρο της ζωής μας τον εαυτό μας. Πάνω στον εαυτό μας εξαντλούμε σχεδόν όλες τις εκδηλώσεις και τις δυνατότητες της αγάπης μας. Έτσι, φτάσαμε στη θεοποίηση του εαυτού μας, με τη μορφή της ολοκληρωτικής υποταγής μας στο θέλημα του εαυτού μας και της αμέσου εκπληρώσεως όλων των γούστων του εαυτού μας.
Η αποκλειστική αυτή στροφή μας στο άτομό μου, δεν αφήνει, βέβαια, περιθώρια για σκέψεις ή πράξεις που να αφορούν τον άλλον άνθρωπο, ο οποίος, εν τούτοις, δεν είναι ξένος, γιατί είναι αδελφός μας. Το αποτέλεσμα είναι: να ορθώσουμε εμείς η ίδια τείχη ανάμεσά μας, να αυτό απομονωθούμε μέσα σ’ ένα τετράγωνο κουτί που μας εξασφαλίζει τη στεγανότητα και να αναπτύξουμε γύρω από τον εαυτό μας, όλες μας τις δυνατότητες. Η κοινωνία μας, έχασε σε μεγάλο βαθμό την κοινωνικότητά της, που περιορίστηκε σε μερικές χωρίς γούστο κοσμικότητες, κι έγινε στην ουσία ακοινώνητη, αφού και τις υπάρχουσες κοινωνικές μας σχέσεις ανάμεσά μας, κατευθύνει, ως επί το πλείστων, είτε το συμφέρον, είτε το πρόσχημα.
Στην επικράτηση αυτού του σχήματος των κοινωνικών σχέσεων συνέβαλαν: όχι τόσο οι συνθήκες της ζωής μέσα στις μεγαλουπόλεις, όσο η διάβρωση των συνειδήσεων από αντικοινωνικά συνθήματα, που ρίχτηκαν από χρόνια στο χώρο μας.
Στην αρχή του Κ’ αιώνα, ο Γερμανός φιλόσοφος Νίτσε (1844-1900) φώναζε δυνατά το «πιστεύω» του. «Η στάση μου απέναντι στο παρόν είναι: πόλεμος με το μαχαίρι στα δόντια. Οι δυνατοί δικαιώνονται να παχαίνουν με τη σάρκα των αδυνάτων. Ο άνθρωπος πρέπει να ξαναγίνει σκληρό και άγριο ζώο. Η σκληρότητα είναι η αρετή και η συμπόνια η χειρότερη από όλες τις κακίες.
Καθώς τ’ αρπακτικά σαρκοφάγα θηρία κατασπαράζουν και κατατρώγουν τα τρυφερά αρνάκια, έτσι πρέπει να φέρονται οι δυνατοί άνθρωποι προς τους αδυνάτους και ταπεινούς. Ούτε μεταμέλεια, ου δισταγμό να αισθάνεσαι. Να ξέρεις πως όλα επιτρέπονται, εκτός της αδυναμίας». Και ο Ρώσος πολιτικός και συγγραφέας: Λουνατσάρσκι Αναζόλιος (1875-1933), έριχνε το σύνθημα: «Κάτω η αγάπη προς τον πλησίον». Και ο Τουργκένιεφ (Ιβάν Σεργέιεβιτς: Ρώσος συγγραφέας, γιος γαιοκτήμονα: 1818-1883), με το μυθιστόρημα του «Πατέρες και Υιοί», δίδασκε πως: Η ανθρώπινη ύπαρξη, είναι κάτι το τελείως άσκοπο και παράλογο.
Αυτά τα κηρύγματα, φίλοι αναγνώστες και πολλά άλλα παρόμοια, σκλήρυναν τις καρδιές και πέτρωσαν το αίσθημα. Ξεθώριασαν τις χαριτωμένες νότες της Αγάπης μέσα μας και επέβαλαν την προσταγή του μίσους. Ο καθένας κλείστηκε στον εαυτό του και οι πιο τολμηροί έβλαψαν το διπλανό τους, όταν είχαν τέτοια ευκαιρία. Η κοινωνία μας έγινε μια απέραντη ζούγκλα, με κατοίκους ανθρωπόμορφα θηρία που αλληλοσπαράσσονται, χωρίς αίματα και κραυγές, αλλά με το γάντι, με την ευγένεια την επίπλαστη και υποκριτική, με το ψεύτικο χαμόγελο που ρίχνει στάχτη στα μάτια και διευκολύνει τη δουλειά του στιλέτου.
Και η σκληρότητα αυτή έφτασε γρήγορα και στον χώρο της πρόνοιας. Ο πόνος του άλλου μας αφήνει αδιάφορους. Και υπάρχει πολύς πόνος.
Πόνος στην οικογένεια που έχασε αγαπημένο της πρόσωπο. Πόνος απέραντος στη νοσοκομεία. Πόνος βουβός στα γηροκομεία. Αυτός ο πόνος μας αφήνει αδιάφορους. Αρκεί που δεν πονάμε εμείς. Για να θυμηθούμε εκείνο το λαϊκό τραγουδάκι:
Κι εμείς οι τρεις στον καφενέ,
Τσιγάρο, πρέφα και καφέ!
Βρε δε βαριέσαι αδερφέ!
Έγραφε πριν από πολλά χρόνια σ ένα του χρονογράφημα ο Παύλος Νιρβάνας (Φιλολογικό ψευδώνυμο: Πέτρος Αποστολίδης: 1866-1937): «Έξω από το Ναό του Αγίου Διονυσίου στον Πειραιά, βρέθηκε το πτώμα γέροντος Αρμενίου. Ακολούθησε η απαραίτητη νεκροψία, η οποία απέδειξε ότι ο άνθρωπος πέθανε από ασιτία. Όλοι, φυσικά, καθησύχασαν. Δεν επρόκειτο περί εγκλήματος! Οι χιλιάδες των σιαγόνων που μασούν αδιάκοπα από το ένα πρωί ως το άλλο πρωί στα διάφορα λαμπρά κέντρα της πόλης και της εξοχής, καθησύχασαν κι αυτές. Δεν επρόκειτο περί εγκλήματος! Η μακαρία κοιλιά των Αθηνών, που για μια στιγμή ταράχτηκε η κανονική λειτουργία της, ξαναβρήκε το ρυθμό της. Δεν επρόκειτο περί εγκλήματος! Αλλ’ εάν το να πεθάνει κανείς από πείνα μέσα σε μια κοινωνία ανθρώπων δεν είναι έγκλημα, θα ήμουν περίεργος να μάθω τι ονομάζουμε έγκλημα;»
Αλήθεια, φίλοι αναγνώστες, όταν η κοινωνία μας δεν είναι κοινωνία αγάπης, της μένει τίποτα άλλο, για να μη χαρακτηριστεί κοινωνία μίσους και εγκλήματος;
Στην εποχή μας, φίλοι αναγνώστες, δεν έχουμε ανάγκη από ανθρώπους. Άνθρωποι υπάρχουν πολλοί και μάλιστα δισεκατομμύρια. Στην εποχή μας έχουμε ανάγκη από ΣΥΝανθρώπους. Μας λείπει δηλαδή αυτό το -ΣΥΝ.
Πονάμε: και δεν υπάρχει αυτό το -ΣΥΝ για να μας απαλύνει τον πόνο.
Υποφέρουμε: και δεν υπάρχει αυτό το -ΣΥΝ για να μας παρηγορήσει.
Κλαίμε: και δεν υπάρχει αυτό το -ΣΥΝ, για να μας σκουπίσει το δάκρυ, αλλά και για να δακρύσει μαζί μας. Και πρέπει να γνωρίζουμε πως τα δάκρυα που τρέχουν για το πλησίον μας, τα δέχεται πάντα ο Θεός, όπως παραστατικά λέγει, για να τελειώσω το άρθρο μου, ο ποιητής Ι. Πολέμης (1862-1924) στο πιο κάτω ποίημά του.
Από τη γη δύο δάκρυα: θερμά μαργαριτάρια,
ανέβηκαν και στάλαξαν στου Πλάστη τα ποδάρια.
Κι είπε το πρώτο, τρέμοντας εμπρός στο θείο θρόνο:
« – Εμένα μ’ έβγαλε η καρδιά για το δικό της πόνο»
Κι ο Πλάστης αποκρίθηκε: «Ούτε στιγμή μη χάνεις!
Σύρε να γίνεις βάλσαμο τον πόνο της να γιάνεις».
Κι είπε και τ’ άλλο τρέμοντας εμπρός στο θείο θρόνο:
« – Εμένα μ’ έβγαλε η καρδιά για κάποιον ξένο πόνο!»
Κι ο Πλάστης αποκρίθηκε: « – Εσύ, μαζί μου μείνε!
Της ευσπλαχνίας τα δάκρυα, δικά μου δάκρυα είναι!»
