Του ιερέως Παναγιώτου Σ. Χαλκιά
Ως κοινωνικοί ανθρώπου που είμαστε, φίλοι αναγνώστες, υποχρεωτικά ερχόμαστε στις σχέσεις και επαφές με άλλους συνανθρώπους μας. Αυτό γίνεται σε όλα τα επίπεδα.
Από την παιδική μας, ακόμα, ηλικία η φιλία μας ενώνει με κάποιον ή κάποιους άλλους σε συντροφιά που τίποτα δεν μπορεί να υποκαταστήσει. Η αναζήτηση αυτής της συντροφιάς είναι μία εσωτερική ανάγκη για όλους τους φυσιολογικούς ανθρώπους που με τους συναισθηματικούς τους δεσμούς, τις φιλικές γνωριμίες και τις κοινωνικές επαφές, αλληλοβοηθούνται στην ανάπτυξη της προσωπικότητας και της κοινωνικότητας μαζί.
Αργότερα έρχεται η συνεργασία μας με ορισμένα πρόσωπα στην επιστήμη ή στο επάγγελμα. Και εδώ οι σχέσεις που αναπτύσσονται είναι στενές και ο καθένας δίνει και ταυτόχρονα παίρνει. Και έπειτα είναι και ο δεσμός της οικογένειας που συνάπτει σε μία ενότητα τις δύο υπάρξεις, των συζύγων αρχικά και ύστερα τον ίδιο με τα παιδιά τους. Μνημονεύσαμε τις πιο χαρακτηριστικές περιπτώσεις συνάψεως σχέσεων ανθρωπίνων μεταξύ μας, για να επισημάνουμε πως σε όλες αυτές τις περιπτώσεις οι αφορμές για να δείξουμε την ανοχή μας είναι συχνές.
Πράγματι, συνήθως οι διαφορές των χαρακτήρων, οι διαφορετικές συνήθειες, η διαφορετική ψυχοσύνθεση, οι ψυχικές ατέλειες, όλα μαζί καμιά φορά προσφέρουν έδαφος για πίκρα και για παράπονο. Είναι η στιγμή που αν λείψει η ανοχή έρχεται αποφασιστική η διάλυση. Και καλά αν πρόκειται για μία φιλία. Αν όμως πρόκειται για ισόβια συμβίωση; Τότε τα πράγματα είναι σοβαρά και η κρίση πολύ βαθιά.
Πολλοί άνθρωποι δυσκολεύονται να δείξουν ανοχή στις ατέλειες και τα σφάλματα των άλλων. Αυτό και μόνο είναι δείγμα ενός εγωισμού που θεληματικά δεν γνωρίζει την ανθρώπινη φύση. Κανείς μας δεν είναι τέλειος. Αντίθετα, όσο περισσότερο γνωρίζουμε τον εαυτό μας, τόσο καταλαβαίνουμε τις ατέλειές του. Ο άνθρωπος που πιστεύει στον εαυτό του τέλειο, σημαίνει πως δεν γνωρίζει τον εαυτό του. Γι’ αυτό είναι σκληρός προς τους άλλους και δεν καταλαβαίνει τον πόνο τους.
Οι άνθρωποι διαφέρουν κατά το χαρακτήρα ο ένας από τον άλλον. Συ είσαι κυκλοθυμικός τύπος, ενώ εγώ είμαι εξωστρεφής. Συ είσαι πράος, ενώ εγώ θυμώνω εύκολα. Συ είσαι μελαγχολικός, ενώ εγώ είμαι πρόσχαρος. Συ είσαι εκδηλωτικός, ενώ εγώ είμαι σοβαρός και λιγόλογος. Καλό θα ήταν όλοι μας να είμασταν τέλειοι. Δεν είμαστε όμως. Γι’ αυτό με αυτή την ποικιλία των χαρακτήρων είμαστε υποχρεωμένοι να μετριάσουμε τα υπέρ και τα κατά και να διαμορφώσουμε την κοινωνική μας συμφωνία κάτω από την «μπακέτα» της ανοχής, που είναι το μοναδικό φάρμακο που επουλώνει πληγές και γιατρεύει έλκη.
Πρέπει να το πάρουμε απόφαση πως δεν ζούμε με αγγέλους. Και μάλιστα να πιστέψουμε πως εμείς είμαστε χειρότεροι από πολλούς άλλους. Συνηθίζουμε να βλέπουμε και να κατακρίνουμε των άλλων τα σφάλματα και τις παραλείψεις. Αγνοούμε όμως και σκόπιμα αποκρύπτουμε τις δικές μας.
Έτσι πλάθουμε μέσα μας μια ψεύτικη εικόνα για την εαυτό μας που του μικραίνουμε τις ελλείψεις και για τους άλλους που μεγαλοποιούμε τα ελαττώματα. Με το μέτρο, όμως, αυτό διαγράφουμε την ειρήνη από τη ζωή μας και από τη ζωή των άλλων και αποδεικνύουμε πόσο ξένοι είμαστε στην ανθρώπινη φύση μας.
Η ανοχή μας για τους άλλους είναι το μέσο που μας εξασφαλίζει ισορροπία γιατί είναι παράγωγο αγάπης. Οι δικές μας ατέλειες μαζί με τις αδυναμίες των άλλων συνθέτουν την καθημερινή εικόνα των πλαισίων μέσα στα οποία είμαστε πολλές φορές υποχρεωμένοι να ζούμε. Και αν θέλουμε να ζήσουμε μαζί με τους άλλους, οφείλουμε την ανοχή μας, να την αναπτύξουμε και να την δείχνουμε. Εκτός αν θέλουμε ή προτιμάμε να αποσυρθούμε από το κοινωνικό προσκήνιο για να ζήσουμε μόνοι με τον εαυτό μας χωρίς εννοείται με αυτό να είμαστε βέβαιοι πως θα νιώσουμε ειρήνη. Αν είμαστε άνθρωποι ανεκτικοί των σφαλμάτων των άλλων, μπορούμε να ελπίζουμε σε κάποια δική μας καλλιέργεια αυτοπειθαρχίας.
Ας μην το ξεχνάμε, φίλοι αναγνώστες, πως η εσωτερική μας γαλήνη είναι καρπός της πάλης μας με τον κακό εαυτό μας και όχι της συμφιλίωσης μας με αυτόν.
