Ηχηρό μήνυμα αποδοκιμασίας προς τον Ντόναλντ Τραμπ έστειλαν οι Αμερικανοί στις ενδιάμεσες εκλογές της 3ης Νοεμβρίου, ανατρέποντας τους πολιτικούς συσχετισμούς στην Ουάσιγκτον. Οι Δημοκρατικοί κέρδισαν τον έλεγχο της Βουλής των Αντιπροσώπων και της Γερουσίας, πετυχαίνοντας μια σημαντική νίκη που αμφισβητεί ευθέως τον τρόπο με τον οποίο ο πρόεδρος ασκεί την εξουσία.
Το πρώτο και ισχυρότερο μήνυμα της κάλπης αφορά την οικονομία. Οι Αμερικανοί μπορεί να ακούν για ανάπτυξη και ισχυρή οικονομία, όμως στην καθημερινότητά τους μετρούν το κόστος ζωής. Η ακρίβεια, και ιδιαίτερα οι αυξημένες τιμές των καυσίμων, αποτέλεσαν καθοριστικούς παράγοντες της εκλογικής επιλογής. Όταν η μετακίνηση και η καθημερινή λειτουργία ενός νοικοκυριού κοστίζουν ολοένα ακριβότερα, οι προεκλογικές υποσχέσεις περί ευημερίας χάνουν την αξία τους.
Εξίσου σημαντική αποδείχθηκε η εξωτερική πολιτική. Ο πόλεμος στο Ιράν, με τις οικονομικές και ενεργειακές επιπτώσεις του, αλλά και η σταθερή στήριξη της Ουάσιγκτον προς το Ισραήλ, τροφοδότησαν τη δυσαρέσκεια. Σύμφωνα με τη Gallup, το 47% των ψηφοφόρων θεωρούσε εξαιρετικά σημαντικό το ζήτημα του Ιράν για την εκλογική του επιλογή, ενώ το 42% έδινε αντίστοιχη βαρύτητα στις τιμές των καυσίμων. Ένα σημαντικό τμήμα της αμερικανικής κοινωνίας δεν επιθυμεί περαιτέρω πολεμικές εμπλοκές με βαρύ οικονομικό και ανθρώπινο κόστος.
Για τον Τραμπ, η επόμενη ημέρα θα είναι σαφώς δυσκολότερη. Με τους Δημοκρατικούς να ελέγχουν και τα δύο νομοθετικά σώματα, νομοσχέδια, προϋπολογισμοί και διορισμοί θα συναντούν μεγαλύτερα εμπόδια, ενώ ενισχύεται ο κοινοβουλευτικός έλεγχος και ανοίγει ο δρόμος για έρευνες σχετικά με τις κυβερνητικές επιλογές. Ο πρόεδρος διατηρεί τις εκτελεστικές του αρμοδιότητες, αλλά χάνει την πολιτική άνεση που του εξασφάλιζε ο κοινοβουλευτικός συσχετισμός.
Οι Αμερικανοί δεν ψήφισαν απλώς εναντίον των Ρεπουμπλικανών. Ψήφισαν υπέρ της ανάγκης να υπάρχουν όρια στην εξουσία. Και αυτό είναι ίσως το σημαντικότερο μάθημα των εκλογών.
Ζήσης Μιχ. Πατσίκας
