Η ομόφωνη αρνητική γνωμοδότηση του Δημοτικού Συμβουλίου Βέροιας για την αύξηση της εξόρυξης στο λατομείο της θέσης «Ξυλάλογο», στην περιοχή του Ξηρολιβάδου, αποτελεί μια καθαρή και ουσιαστική πολιτική τοποθέτηση. Και δικαίως αρνητική συνοδεύτηκε από το χειροκρότημα των κατοίκων που βρέθηκαν στη συνεδρίαση.
Δεν πρόκειται για μια τυπική διοικητική υπόθεση, ούτε απλώς για διαφωνία γύρω από αριθμούς και τόνους. Πρόκειται για το μοντέλο ανάπτυξης που επιλέγουμε για το Βέρμιο και για το κατά πόσο είμαστε αποφασισμένοι να προστατεύσουμε έναν τόπο που ήδη δέχεται ισχυρές πιέσεις. Η μετάβαση από τους 30.000 στους 100.000 τόνους ετησίως δεν είναι μια μικρή αλλαγή. Είναι η μετατροπή μιας περιορισμένης, μακροχρόνιας εκμετάλλευσης σε πολύ πιο εντατική δραστηριότητα, που επιταχύνει την εξάντληση των αποθεμάτων. Και δημιουργεί εύλογα την ανησυχία ότι το επόμενο αίτημα θα αφορά επέκταση του λατομικού χώρου. Η περιοχή δεν έχει ανάγκη από νέες διαβεβαιώσεις ότι όλα θα γίνουν με σεβασμό στο περιβάλλον. Αυτές ακούγονται συχνά. Εκείνο που μένει, όταν ολοκληρωθεί μια εκμετάλλευση, είναι η εικόνα ενός τραυματισμένου τοπίου και η ευθύνη της αποκατάστασης, που δεν μπορεί να παραμένει μόνο στα χαρτιά.
Οι κάτοικοι του Ξηρολιβάδου, ο Πολιτιστικός Όμιλος και η τοπική κοινότητα έκαναν το αυτονόητο: ενημερώθηκαν, συζήτησαν, κινητοποιήθηκαν και κατέθεσαν την αγωνία τους για το φυσικό περιβάλλον, τη χλωρίδα και την πανίδα, την πυροπροστασία, αλλά και την ποιότητα ζωής. Η στάση τους δεν ήταν άρνηση για την άρνηση. Ήταν διεκδίκηση του δικαιώματος να έχουν λόγο για τον τόπο τους.
Η ομόφωνη στάση του Δημοτικού Συμβουλίου αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία. Υπερβαίνει παρατάξεις και πολιτικές διαφορές, στέλνοντας το μήνυμα ότι η οικονομική δραστηριότητα είναι αναγκαία, αλλά δεν μπορεί να αναπτύσσεται χωρίς όρια, κοινωνική συναίνεση και αυστηρές εγγυήσεις για το περιβάλλον.
Το Βέρμιο δεν είναι μια άδεια έκταση προς αξιοποίηση. Είναι φυσικό κεφάλαιο, τόπος αναψυχής και κομμάτι της ιστορίας και της ταυτότητας της περιοχής. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένας ακόμη χώρος από τον οποίο θα αντληθεί υλικό μέχρι εξαντλήσεως.
Η απόφαση δεν κλείνει την υπόθεση. Ανοίγει μια περίοδο ευθύνης και εγρήγορσης. Οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να εξετάσουν αυστηρά τη μελέτη και να μη θεωρήσουν τη γνώμη της τοπικής κοινωνίας μια απλή διαδικαστική παρατήρηση.
Η ανάπτυξη δεν μετριέται μόνο σε τόνους εξόρυξης. Μετριέται σε σεβασμό στον τόπο, στους ανθρώπους και στις επόμενες γενιές. Σε αυτό το ζήτημα, η Βέροια έστειλε το σωστό μήνυμα.
Ζήσης Μιχ. Πατσίκας
Δεν πρόκειται για μια τυπική διοικητική υπόθεση, ούτε απλώς για διαφωνία γύρω από αριθμούς και τόνους. Πρόκειται για το μοντέλο ανάπτυξης που επιλέγουμε για το Βέρμιο και για το κατά πόσο είμαστε αποφασισμένοι να προστατεύσουμε έναν τόπο που ήδη δέχεται ισχυρές πιέσεις. Η μετάβαση από τους 30.000 στους 100.000 τόνους ετησίως δεν είναι μια μικρή αλλαγή. Είναι η μετατροπή μιας περιορισμένης, μακροχρόνιας εκμετάλλευσης σε πολύ πιο εντατική δραστηριότητα, που επιταχύνει την εξάντληση των αποθεμάτων. Και δημιουργεί εύλογα την ανησυχία ότι το επόμενο αίτημα θα αφορά επέκταση του λατομικού χώρου. Η περιοχή δεν έχει ανάγκη από νέες διαβεβαιώσεις ότι όλα θα γίνουν με σεβασμό στο περιβάλλον. Αυτές ακούγονται συχνά. Εκείνο που μένει, όταν ολοκληρωθεί μια εκμετάλλευση, είναι η εικόνα ενός τραυματισμένου τοπίου και η ευθύνη της αποκατάστασης, που δεν μπορεί να παραμένει μόνο στα χαρτιά.
Οι κάτοικοι του Ξηρολιβάδου, ο Πολιτιστικός Όμιλος και η τοπική κοινότητα έκαναν το αυτονόητο: ενημερώθηκαν, συζήτησαν, κινητοποιήθηκαν και κατέθεσαν την αγωνία τους για το φυσικό περιβάλλον, τη χλωρίδα και την πανίδα, την πυροπροστασία, αλλά και την ποιότητα ζωής. Η στάση τους δεν ήταν άρνηση για την άρνηση. Ήταν διεκδίκηση του δικαιώματος να έχουν λόγο για τον τόπο τους.
Η ομόφωνη στάση του Δημοτικού Συμβουλίου αποκτά έτσι ιδιαίτερη σημασία. Υπερβαίνει παρατάξεις και πολιτικές διαφορές, στέλνοντας το μήνυμα ότι η οικονομική δραστηριότητα είναι αναγκαία, αλλά δεν μπορεί να αναπτύσσεται χωρίς όρια, κοινωνική συναίνεση και αυστηρές εγγυήσεις για το περιβάλλον.
Το Βέρμιο δεν είναι μια άδεια έκταση προς αξιοποίηση. Είναι φυσικό κεφάλαιο, τόπος αναψυχής και κομμάτι της ιστορίας και της ταυτότητας της περιοχής. Δεν μπορεί να αντιμετωπίζεται ως ένας ακόμη χώρος από τον οποίο θα αντληθεί υλικό μέχρι εξαντλήσεως.
Η απόφαση δεν κλείνει την υπόθεση. Ανοίγει μια περίοδο ευθύνης και εγρήγορσης. Οι αρμόδιες αρχές οφείλουν να εξετάσουν αυστηρά τη μελέτη και να μη θεωρήσουν τη γνώμη της τοπικής κοινωνίας μια απλή διαδικαστική παρατήρηση.
Η ανάπτυξη δεν μετριέται μόνο σε τόνους εξόρυξης. Μετριέται σε σεβασμό στον τόπο, στους ανθρώπους και στις επόμενες γενιές. Σε αυτό το ζήτημα, η Βέροια έστειλε το σωστό μήνυμα.
Ζήσης Μιχ. Πατσίκας
