Μόλις 25 ημέρες πριν τις οικονομικές ανακοινώσεις του πρωθυπουργού στη Θεσσαλονίκη από τη ΔΕΘ, ξεκινούν οι πρώτες καταβολές κρατικής αρωγής για τις καταστροφές στις περιοχές που έπληξαν οι μεγάλες πυρκαγιές την εβδομάδα που πέρασε. Ωστόσο οι εξαγγελίες της 90ής Διεθνούς Εκθέσεως Θεσσαλονίκης δεν κινδυνεύουν να «καούν» από το κόστος των πυρκαγιών στην Αττική και τη Βοιωτία. Και αυτό χάρις στον σχεδιασμού που ξεκίνησε από μία… προηγούμενη ΔΕΘ.
Το 2023, από το βήμα της 87ης ΔΕΘ, ο πρωθυπουργός είχε ανακοινώσει την ενίσχυση του ειδικού μηχανισμού χρηματοδότησης έργων αποκατάστασης μετά από φυσικές καταστροφές στα 600 εκατ. ευρώ, ακριβώς για να καλύπτει τέτοια έκτακτα φαινόμενα που πλέον ανακύπτουν κάθε χρόνο σχεδόν, χωρίς να ανατρέπουν τον προϋπολογισμό και τα σχέδια για τις εξαγγελίες της κυβέρνησης.
Ο μηχανισμός που «προίκισε» τη ΔΕΘ
Ο τελικός λογαριασμός των ζημιών για το Πόρτο Γερμενό δεν έχει ακόμη οριστικοποιηθεί, καθώς συνεχίζονται οι διαδικασίες καταγραφής και αποτίμησης. Τα πρώτα διαθέσιμα στοιχεία πάντως δείχνουν μέγεθος σαφώς μικρότερο από τα 600 εκατ. ευρώ: στην περιοχή πραγματοποιήθηκαν πάνω από 200 αυτοψίες, με περίπου 150 κτίρια να χαρακτηρίζονται «κόκκινα» ή «κίτρινα».
Ουσιαστικά όμως η κυβέρνηση έχει ανοίξει μια «αντιπυρική ζώνη» για τον τρέχοντα Προϋπολογισμό -και τους μελλοντικούς όμως- μέσω του Ταμείου Κρατικής Αρωγής, το οποίο λειτουργεί ως ξεχωριστός μηχανισμός πληρωμών από το 2021 (ν. 4797/2021)
Το ειδικό αποθεματικό για τις φυσικές καταστροφές ανακοινώθηκε αρχικά με ύψος 300 εκατ. ευρώ. Από το βήμα της ΔΕΘ τον Σεπτέμβριο του 2023 ο πρωθυπουργός ανακοίνωσε ότι από το 2024 το κονδύλι διπλασιάζεται στα 600 εκατ. ευρώ. Η αύξηση συνδέθηκε με το Τέλος Ανθεκτικότητας στην κλιματική κρίση, το οποίο επιβαρύνει κυρίως την τουριστική δραστηριότητα.
Τι καλύπτει και τι πληρώνεται
Σκοπός δημιουργίας ενός ειδικού Ταμείου για τις καταστροφές ήταν η ταχύτερη στήριξη των πληγέντων, η εξασφάλιση πόρων για αποκατάσταση ζημιών και η χρηματοδότηση έργων πρόληψης. Από τον λογαριασμό αυτόν καλύπτεται το κόστος της αποκατάστασης: δρόμοι, σπίτια, έργα υποδομής. Από εκεί χρηματοδοτούνται και τα πρώτα έξοδα, όπως οι αιτήσεις πυρόπληκτων στο Πόρτο Γερμενό, οι πληρωμές των οποίων ξεκινούν άμεσα μετά την πρώτη αυτοψία.
Οι δικαιούχοι λαμβάνουν έως 600 ευρώ για τις πρώτες βιοτικές ανάγκες, έως 6.000 ευρώ για επισκευή ή αντικατάσταση οικοσκευής στην κύρια κατοικία και έως 3.000 ευρώ για δευτερεύουσα κατοικία. Προβλέπεται επίσης επίδομα προσωρινής στέγασης από 300 έως 500 ευρώ, ενώ για ολοσχερώς κατεστραμμένα σπίτια η στεγαστική συνδρομή μπορεί να φθάσει έως τα 1.000 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, για κατοικίες έως 150 τ.μ.
Ωστόσο τα πρώτα έξοδα των 600-6.000 ευρώ δεν απειλούν να «κάψουν» τα 600 εκατ. ευρώ που διαθέτει το Ταμείο. Επιπλέον, θα είναι τα μόνα που θα καταβληθούν εφάπαξ στους κατοίκους. Όλα τα υπόλοιπα έξοδα θα καταβάλλονται σταδιακά κατά την πρόοδο των εργασιών αποκατάστασης, με βάση τιμολόγια πληρωμών. Συνολικά, το κόστος της φωτιάς στο Πόρτο Γερμενό και την ευρύτερη περιοχή αναμένεται να είναι πολύ μικρότερο σε σύγκριση με άλλες πυρκαγιές περασμένων ετών.
Για την ώρα, συνεπώς, η συγκεκριμένη πυρκαγιά δεν απειλεί ούτε την επάρκεια του αποθεματικού ούτε τις παροχές της ΔΕΘ, όπως αναφέρουν πηγές του οικονομικού επιτελείου. Πραγματική δημοσιονομική πίεση θα προέκυπτε μόνο από έναν συνδυασμό πολλών και μεγάλων καταστροφών στο τελευταίο τετράμηνο του έτους, εκτεταμένων ζημιών σε έργα υποδομής και εκκρεμών αναγκών πληρωμής αποζημιώσεων για παλαιότερες καταστροφές (σεισμούς κλπ) που «βγαίνουν» από το ίδιο ταμείο.
Αυτό επιτρέπει να παραμένει ανέπαφος ο σχεδιασμός των εξαγγελιών που θα παρουσιαστούν στη ΔΕΘ, καθώς η χρηματοδότηση για τις έκτακτες δαπάνες έχει προβλεφθεί να γίνεται αποκλειστικά από το αποθεματικό για τις φυσικές καταστροφές, χωρίς ανάγκη για πρόσθετη πίστωση από τον τακτικό προϋπολογισμό.
ΠΗΓΗ:PROTOTHEMA
