Στη μία αγγελία το ενοίκιο είναι 450 ευρώ και στην άλλη 550. Η πρώτη επιλογή μοιάζει φθηνότερη, μέχρι να προστεθούν εγγυήσεις, λογαριασμοί, εξοπλισμός και μετακινήσεις. Το μεγαλύτερο λάθος που βλέπουμε κάθε καλοκαίρι δεν είναι η επιλογή του φθηνότερου σπιτιού, αλλά η σύγκριση μόνο ενός από τα κόστη του. Το ενοίκιο είναι το πιο ορατό ποσό, όχι όμως ολόκληρος ο λογαριασμός.
Η εικόνα από την αγορά
Στα οκτώ χρόνια δραστηριοποίησής μας στην αγορά ακινήτων της Θεσσαλονίκης, η REMAX Welcome δέχεται περισσότερα από 300 αιτήματα φοιτητικής κατοικίας κάθε χρόνο, κυρίως για στούντιο και γκαρσονιέρες. Η πρώτη φετινή εικόνα στον Δήμο Θεσσαλονίκης δείχνει αύξηση 5% έως 10%, αν και ο μεγαλύτερος όγκος των αναζητήσεων βρίσκεται ακόμη μπροστά μας.
Η REMAX Ελλάς είχε καταγράψει για το 2025 μέση αύξηση 3,1% στη Θεσσαλονίκη. Στον Δήμο η μέση τιμή διαμορφώθηκε στα 9,3 ευρώ ανά τετραγωνικό μέτρο, έναντι 7,4 ευρώ στο σύνολο του νομού.
Το κόστος πριν από την εγκατάσταση
Για ένα ακίνητο των 450 ευρώ, συμφωνείται συνήθως εγγύηση ενός μισθώματος, ενώ στα επιπλωμένα και εξοπλισμένα σπίτια μπορεί να ζητηθούν δύο. Με μεσιτική αμοιβή ίση με ένα μίσθωμα πλέον ΦΠΑ, το αρχικό ποσό φτάνει τα 1.458 ευρώ, πριν αγοραστεί κρεβάτι, ψυγείο ή γραφείο.
Οι εγγυήσεις δεν αποτελούν απαραίτητα οριστική δαπάνη, παραμένουν όμως δεσμευμένη ρευστότητα. Μπορεί επίσης να προστεθούν εγγυήσεις παρόχων, σύνδεση τηλεπικοινωνιών και αντικατάσταση της κλειδαριάς. Άλλο το συνολικό κόστος και άλλο το ποσό που απαιτείται άμεσα για να παραδοθούν τα κλειδιά.
Η απόσταση δεν είναι πάντα κόστος
Η μειωμένη κάρτα 30 ημερών κοστίζει 8 ευρώ είτε για λεωφορείο είτε για Μετρό. Σήμερα απαιτούνται διαφορετικές κάρτες, με την ενοποίηση των συστημάτων κομίστρου να αποτελεί το επόμενο βήμα του σχεδιασμού. Ένα σπίτι λίγο πιο μακριά μπορεί να εξοικονομεί 50 ή 80 ευρώ τον μήνα, αρκεί να υπάρχει απευθείας και συχνή σύνδεση.
Για έναν φοιτητή που δεν εργάζεται παράλληλα, μια εύλογη επιπλέον διαδρομή μπορεί να είναι αποδεκτός συμβιβασμός. Το ζητούμενο είναι η ισορροπία ανάμεσα στο ενοίκιο, την πρόσβαση και την ταλαιπωρία.
Ανακαινισμένο δεν σημαίνει ενεργειακά αποδοτικό
Ένα σπίτι μπορεί να έχει καινούργια κουζίνα και ωραίες φωτογραφίες, αλλά παράλληλα παλιά κουφώματα, ανεπαρκή μόνωση και ενεργοβόρες συσκευές. Ένα όμορφο σπίτι κερδίζει την πρώτη επίσκεψη. Ένα λειτουργικό σπίτι κερδίζει την τετραετία.
Το Πιστοποιητικό Ενεργειακής Απόδοσης σπάνια ζητείται, παρότι δίνει χρήσιμη εικόνα για την απόδοση του ακινήτου. Χρειάζεται να ρωτήσουμε για τη θέρμανση, την ηλικία του κλιματιστικού, τα κουφώματα και, εφόσον υπάρχει κοινόχρηστη θέρμανση, τα κοινόχρηστα του προηγούμενου χειμώνα.
Σημαντικό ρόλο παίζουν η θερμομόνωση ή θερμοπρόσοψη και η θέση του διαμερίσματος. Ένα βορινό ή γωνιακό σπίτι μπορεί να έχει μεγαλύτερες απώλειες από ένα προστατευμένο, ενώ οι τέντες σε όψεις με έντονη ηλιοφάνεια και ο ηλιακός θερμοσίφωνας αποτελούν ουσιαστικά πλεονεκτήματα.
Σε μικρό φοιτητικό σπίτι, κατανάλωση κοντά στις 200 kWh τον μήνα είναι ρεαλιστική βάση. Εκεί το πάγιο μπορεί να επιβαρύνει δυσανάλογα το πραγματικό κόστος. Πάγιο 10 ευρώ, για παράδειγμα, προσθέτει μόνο του 5 λεπτά ανά kWh, γι’ αυτό η ΡΑΑΕΥ εξετάζει την επιβολή πλαφόν.
Προσοχή απαιτούν και οι εκπτώσεις συνέπειας. Σε ενδεικτικό οικιακό πρόγραμμα, η χρέωση είναι 0,119 ευρώ ανά kWh και το πάγιο 9,90 ευρώ με εμπρόθεσμη πληρωμή, ενώ χωρίς την έκπτωση ανεβαίνουν στα 0,230 ευρώ και στα 18 ευρώ αντίστοιχα. Δεν διπλασιάζεται ολόκληρος ο λογαριασμός, μπορεί όμως να πλησιάσει τον διπλασιασμό το ανταγωνιστικό του σκέλος.
Το «έχει κλιματιστικό» επίσης δεν αρκεί. Μια παλιά μονάδα μπορεί να χρειάζεται επισκευή ή αντικατάσταση, ενώ η αγορά και εγκατάσταση ενός βασικού κλιματιστικού μπορεί να πλησιάσει τα 450 με 500 ευρώ. Ένα σπίτι 30 ευρώ φθηνότερο τον μήνα εξοικονομεί 360 ευρώ τον χρόνο, άρα η οικονομία του πρώτου έτους μπορεί ήδη να έχει χαθεί.
Τα τελευταία χρόνια, λόγω της υψηλής ζήτησης και της αξιοποίησης κάθε διαθέσιμου τετραγωνικού, εμφανίστηκαν περισσότερα δώματα και κατοικίες τελευταίου ορόφου. Προσφέρουν φως, θέα και βεράντα, χρειάζονται όμως προσεκτικό έλεγχο, καθώς η ανεπαρκής μόνωση μπορεί να σημαίνει υπερθέρμανση το καλοκαίρι και μεγαλύτερες απώλειες θερμότητας τον χειμώνα.
Επιπλωμένο ή κενό;
Ένα πλήρως επιπλωμένο και εξοπλισμένο σπίτι στα 550 ευρώ κοστίζει 26.400 ευρώ σε τέσσερα χρόνια, ενώ ένα κενό στα 450 ευρώ κοστίζει 21.600. Η διαφορά των 4.800 ευρώ μπορεί να καλύψει τον βασικό εξοπλισμό, όχι όμως χωρίς βλάβες, μεταφορικά, αποθήκευση και αβεβαιότητα ως προς τη μεταπωλητική αξία.
Για φοίτηση μικρότερη των δύο ετών, όταν δεν υπάρχουν διαθέσιμα έπιπλα και συσκευές, το πλήρως επιπλωμένο ακίνητο είναι συνήθως λειτουργικότερο. Στην τετραετία, η αγορά εξοπλισμού αποκτά περισσότερο νόημα, ιδίως αν θα χρησιμοποιηθεί αργότερα από δεύτερο παιδί.
Ένα μεγαλύτερο σπίτι έχει οικονομική λογική κυρίως σε συγκατοίκηση ή όταν πρόκειται να χρησιμοποιηθεί σύντομα από δεύτερο παιδί ή συγγενικό πρόσωπο. Διαφορετικά πληρώνουμε ενοίκιο, θέρμανση και ψύξη για χώρους που δεν χρειαζόμαστε.
Υπάρχει επίσης το κόστος μιας βιαστικής επιλογής. Αν το σπίτι αποδειχθεί ακατάλληλο και χρειαστεί νέα μετακόμιση, προκύπτουν ξανά μεταφορικά, εγγυήσεις, ενδεχομένως μεσιτική αμοιβή και έξοδα επανατοποθέτησης εξοπλισμού. Η αρχική εξοικονόμηση λίγων δεκάδων ευρώ μπορεί έτσι να μετατραπεί σε ζημία εκατοντάδων.
Το κόστος που δεν πρέπει να υπάρξει ποτέ
Η πίεση της περιόδου και ο φόβος ότι το σπίτι θα δοθεί αλλού δημιουργούν πρόσφορο έδαφος για απάτες. Δεν καταβάλλουμε προκαταβολή πριν δούμε το ακίνητο, ή πριν το δει άνθρωπος της εμπιστοσύνης μας, επιβεβαιώσουμε τα στοιχεία των εμπλεκομένων και λάβουμε έγγραφη απόδειξη για κάθε ποσό.
Δυστυχώς, η Ελληνική Αστυνομία καταγράφει κάθε χρόνο περιπτώσεις απάτης με ψευδείς αγγελίες ενοικίασης, στις οποίες επιτήδειοι ζητούν προκαταβολές για ακίνητα που δεν διαθέτουν. Μια αγγελία που μοιάζει υπερβολικά καλή για να είναι αληθινή, συνήθως δεν είναι.
Η αγορά δεν τιμωρεί μόνο την άγνοια, αλλά συχνά και τη βιασύνη. Η σωστή ερώτηση δεν είναι ποιο σπίτι έχει το χαμηλότερο ενοίκιο, αλλά ποιο έχει το χαμηλότερο συνολικό κόστος για όσο διάστημα πραγματικά θα το χρειαστούμε.
Στους νέους φοιτητές ευχόμαστε καλή αρχή, δημιουργικά χρόνια και τη δύναμη να αξιοποιήσουν κάθε ευκαιρία που ανοίγεται μπροστά τους. Στους γονείς, υπομονή, καθαρή σκέψη και αντοχή σε μια περίοδο που συνδυάζει υπερηφάνεια, αγωνία και σημαντικές οικονομικές αποφάσεις.
Γιατί πίσω από κάθε φοιτητικό μισθωτήριο δεν βρίσκεται απλώς μια συναλλαγή. Βρίσκεται μια οικογένεια που επενδύει στο μέλλον του παιδιού της και, μαζί με αυτό, στο κοινό μας μέλλον.
