Του ιερέως: Παναγιώτου Σ. Χαλκιά.
Στη σύγχρονη εποχή μας, φίλοι αναγνώστες, δεν υπάρχουν μόνο οι σωματικά τυφλοί, υπάρχουν και οι ψυχικά τυφλοί. Αυτοί που κατάστρεψαν μέσα τους το αισθητήριο της πίστης. Καθισμένοι στα σταυροδρόμια αλληλοσυγκρουόμενων ιδεών, και κοσμοθεωριών, ζητιανεύουν λύσεις στα πανανθρώπινα προβλήματα και απάντηση στις εσωτερικές τους ανησυχίες. Αναζητούν τη λύτρωση και την ευτυχία. Η πεινασμένη ψυχή τους, εκεί στο δρόμο της γνώσης, δέχεται τα ξεροκόμματα της επιστήμης και της πεντανοδεκάρες της τεχνικής και προσπαθεί με αυτά να χορτάσει.
Είναι αλήθεια ότι ο πολιτισμός μας προσέφερε στον άνθρωπο πολλά τέτοια ξεροκόμματα. Τεράστια επιστημονικά και τεχνικά επιτεύγματα. Όμως, δεν έλυσε κανένα πρόβλημά του. Στο εσωτερικό του ανθρώπου, της διαστημικής εποχής, εξακολουθεί να υπάρχει το κενό. Η πείνα και η δίψα της ειρήνης, της δικαιοσύνης, της ευτυχίας. Ο τεχνικός πολιτισμός μας δεν έχει ψυχή, γιατί αρνήθηκε το Θεό και υποβίβασε το Πνεύμα. Στη θέση του Θεού, έστησε είδωλο τον άνθρωπο και στο βάθρο του Πνεύματος, ύψωσε τη γνώση. Μπορεί κανείς να ισχυριστεί, χωρίς υπερβολή, ότι η κρίση του πολιτισμού είναι πάνω απ’ όλα κρίση της πίστης.
Η εποχή μας είναι η εποχή των αμφισβητήσεων. Κάθε μορφή αυθεντίας σήμερα κλονίζεται. Και μαζί η αυθεντία του Θεού. Αυτό είναι το λάθος μας. Αμφισβητώντας την αυθεντία της Χριστιανικής Αποκάλυψης, μένουμε χωρίς πυξίδα στο σκοτάδι. Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια του Πασκάλ, (Γάλλος μαθηματικός_φυσικός, φιλόσοφος και συγγραφέας: 1623-1662): «Χωρίς το Ευαγγέλιο δεν γνωρίζουμε τίποτα και δεν βλέπουμε τίποτα παρά σκοτάδι». Αυτό το εσωτερικό «κενό» από την άρνηση ή την προδοσία του Θεού, γίνεται πιο μεγάλο στις δύσκολες ώρες της θύελλας, του διωγμού, του πόνου. Τότε που το παιδί_ο άνθρωπος_έχει ανάγκη το στήριγμα, το χάδι, τη στοργή του πατέρα του, του Θεού. Τότε ο άνθρωπος χωρίς πίστη νιώθει απέραντη τη μοναξιά και την ορφάνια. Απελπίζεται και η απελπισία τον σκοτώνει.
Τρία είναι, κυρίως, φίλοι αναγνώστες, τα αίτια της απιστίας. Η υπερτίμηση των δυνάμεων του ανθρώπου, η σφαλερή γνώση του Θεού, η ακόλαστη ζωή.
Οι επιστημονικές και τεχνικές κατακτήσεις της εποχής μας έκαμαν τον άνθρωπο υπερήφανο. Του δημιούργησαν την ψευδαίσθηση ότι όλα μπορεί να τα γνωρίσει και να τα υποτάξει. Οι άπιστοι παρουσιάζονται συνήθως ως «θετικοί άνθρωποι». Τα πάντα μετρούν με τη λογική. Διακηρύσσουν πως πιστεύουν σε ό,τι συλλαμβάνουν, με τις αισθήσεις τους.
Σε ό,τι βλέπουν, ακούνε, γεύονται, οσφραίνονται, αγγίζουν. Ο πειραματικός σωλήνας είναι το μέτρο κρίσης για την ύπαρξη ή την ανυπαρξία. Ο Θεός δεν μπαίνει στον πειραματικό σωλήνα. Άρα είναι ανύπαρκτος! Είναι σωστό αυτό που έγραψε Έλληνας λογοτέχνης: «Ανάμεσα στο ασύλληπτο και στο ανυπόστατο, η διαφορά για τον άνθρωπο δεν είναι και πολύ αισθητή».
Ξεχνάνε όλοι αυτοί οι δήθεν «ρεαλιστές» ότι τα όντα και τα φαινόμενα, πέρα από την υλική, έχουν και την πνευματική τους διάσταση. Την υλική τη συλλαμβάνουμε με τη γνώση. Την πνευματική με την πίστη. Αλλά και σε αυτήν ακόμα την υλική διάσταση των όντων, είναι πάρα πολλά αυτά που αγνοούμε και που πιθανόν δεν θα γνωρίσουμε ποτέ. Πανηγυρίσαμε όταν κατακτήσαμε το φεγγάρι. Ξεχνάμε όμως πόσα δισεκατομμύρια άστρα παραμένουν ανεξερεύνητα. Αυτά που γνωρίζουμε είναι δυστυχώς συντριπτικά ασήμαντα μπροστά σε εκείνα που αγνοούμε.
Για το δεύτερο αίτιο της απιστίας, η λανθασμένη γνώση του Θεού, ένα μεγάλο μέρος της ευθύνης φέρουν αυτοί που πιστεύουν και πιο πολύ αυτοί που κηρύττουν το Θεό. Δεν εννοώ μόνο την ασυνέπεια ανάμεσα στην πίστη και τα έργα μας. Υπάρχει και κάτι άλλο πιο τραγικό. Το ότι προβάλλουμε συχνά στους ανθρώπους το Θεό με προσωπεία που δεν έχουν καμία σχέση με το πραγματικό του πρόσωπο. Τον ντύνουμε με τις δικές μας αδυναμίες και φιλοδοξίες και σε τελευταία ανάλυση ο Θεός που προβάλλουμε δεν είναι παρά το είδωλο του Θεού.
Χειρότερη από την άγνοια, η εσφαλμένη γνώση του Θεού οδηγεί στην απόρριψή Του αυτούς που δεν έχουν την ικανότητα να Τον διακρίνουν πίσω από τα διάφορα προσωπεία και τους ανθρωπομορφισμούς. Κατά περίεργο τρόπο, η πλειοψηφία σε αυτούς είναι διανοούμενοι.
Το τελευταίο αίτιο της απιστίας βγαίνει από την πείρα της καθημερινής ζωής.
Κανένας ενάρετος δεν αρνείται την πίστη. Εκείνοι που την αρνούνται έχουν τον λόγο τους. Η πίστη είναι φως και κατά τον λόγο του Χριστού, «Πας, ο φαύλα πράσσων, μισεί το φως…» (ΙΩ γ’ 20) Η απιστία είναι η βιοθεωρία της ακόλαστης ζωής. Είναι χαρακτηριστικά τα λόγια του σοφού Λάϊμπνιτς (Γερμανός φιλόσοφος και μαθηματικός 1646-1716): «Αν η γεωμετρία ήταν αντίθετη στα πάθη μας, δεν θα έλειπαν άνθρωποι να αμφισβητήσουν τη θετικότητα των αποδείξεών της».
Διηγούνται, φίλοι αναγνώστες, για να επανέλθω στον τίτλο του άρθρου μου, για τον Γερμανό συγγραφέα Γκαϊτέ, πως τα τελευταία του λόγια λίγο πριν ξεψυχήσει ήταν «φως, περισσότερο φως». Θα έλεγε κανείς πως τα ίδια αυτά λόγια είναι η επιθανάτια κραυγή του πολιτισμού μας. Φως, περισσότερο φως. Και είναι ασφαλώς της πίστης στο φως που αναζητούν εναγώνια οι σύγχρονοι τυφλοί.
