Του Ιερέως
Παναγιώτου Σ. Χαλκιά
Πρέπει και σύ,
ω άντρα, να μη
μεταχειρίζεσαι
την γυναίκα σου
ωσάν σκλάβα,
διότι πλάσμα του
Θεού είναι και
εκείνη, καθώς
και σύ, τόσον
εσταυρώθηκε
ο Θεός, δι’ εσέ, όσον και δι’ εκείνην.
Πατέρα, λέγεις εσύ τον Θεόν, Πατέρα,
τον λέγει
και εκείνη. Έχετε μίαν πίστην
ένα βάπτισμα, δεν
την έχει ο Θεός κατωτέραν. Δια τούτο
την έκαμεν
από την μέσην του ανδρός, δια να
είναι ο άνδρας ωσάν
την κεφαλήν και η γυναίκα το σώμα.
Διά τούτο
δεν την έκαμεν από το κεφάλι, δια να
μην καταφρονεί τον άνδρα.
Ομοίως, πάλιν, δεν την έκαμε από τα
ποδάρια,
Διά να μην καταφρονεί ο άνδρας τη
γυναίκα.
(Κοσμάς, ο Αιτωλός, 1714-1779)
Η Εκκλησία, φίλοι αναγνώστες, την ισότητα των δύο φύλων την θεωρεί τόσον αυτονόητη και δεδομένη, ώστε να μην χρειάζεται εκ μέρους της καμία απάντηση και καμία απολογία προς οποιονδήποτε θεωρία. Όλες οι θεωρίες και όλα τα νήματα του φεμινισμού περικλείονται στην αιώνια και κλασική διακήρυξη του Απ. Παύλου: «οὐκ ἔκει οὐδέος, οὐδὲ Ἕλλην, οὐκ ἔνι δούλος, οὐδὲ ἐλεύθερος, οὐκ ἔνι ἄρσεν καὶ θηλῆ». (Γαλ.3,28). Όλες οι θεωρίες περί φεμινισμού, ρατσισμού, φιλετισμού, ελευθερίας, κοινωνισμού κτλ. «πάνε περίπατον» ενώπιον της οικουμενικής και πανανθρώπινης αυτής διακήρυξεως του Απ. Παύλου. Πάντοτε βέβαια, ως βάση λαμβάνεται ο Ιησούς Χριστός, ο οποίος καμία διάκριση έκαμνε παρά τις ανδροκρατικές αντιλήψεις της εποχής Του.
Το δίλεπτο της Χήρας, η Ανάσταση του Υιού της Χήρας, το μύρον της αμαρτωλής, οι αδερφές Μάρθα και Μαρία, οι μυροφόρες γυναίκες, η ισότητα δικαιωμάτων και ευθυνών έναντι του γάμου και τόσα άλλα παραδείγματα αποδεικνύουν ότι ο Ιησούς Χριστός ανέτρεψε εκ βάθρων το ανδροκρατικό κατεστημένο της εποχής Του, απελευθέρωσε τη γυναίκα και την εξύψωσε εις θέση ισοτιμίας με τον άλλον.
Η διδασκαλία, όμως, αυτή του Κυρίου δεν μπορούσε να εφαρμοστεί από την Εκκλησία με το ίδιο βαθμό και ρυθμό σε κάθε λαό, αλλά λαμβάνοντας πάνω υπόψη οι κοινωνικές, πνευματικές και πολιτιστικές συνθήκες διαβίωσης των ανθρώπων.
Η σκέψη και η πράξη της Εκκλησίας ακολουθεί την παιδαγωγική αρχή της εξατομίκευσης και προσφέρει τη διδασκαλία του Ευαγγελίου αναλόγως προς την δεκτικότητα και ωριμότητα του ανθρώπου και ως ατόμου και ως συνόλου. Η μη παραχώρηση δικαιωμάτων και καθηκόντων ιεροσύνης στη γυναίκα, (ας αναλάβουμε αυτό το παράδειγμα), δεν σημαίνει υποτίμηση αλλά εφαρμογή της διδασκαλίας, ότι η Εκκλησία αποτελεί σώμα και τα μέλη αυτής μίαν ενότητα ποικίλων χαρισμάτων και καθηκόντων. Ούτε έχει καμία σχέση με την αντίληψη ότι δήθεν η φύση της γυναίκας είναι ακατάλληλη για την άσκηση της λειτουργικής ιεροσύνης ή αποστολικού υπουργήματος.
Ούτε ο Ιησούς Χριστός επηρεάστηκε και υπέκυψε στις αντιφεμινιστικές αντιλήψεις της εποχής του. Ίσα ίσα και οι Ιέρειες υπήρχαν εις τους εθνικούς και τόσα άλλα κοινωνικά και θρησκευτικά κατεστημένα, τα οποία ο Κύριος ανέτρεψεν εκ βάθρων. Άλλωστε, «ο Λόγος σάρξ εγένετο, (Ιω 1,14), από γυναίκα και αυτή πρόσφερε την ενσάρκωση και ενανθρώπιση του Θεού στον κόσμο.
Η θέση της γυναίκας είναι θέση του μέλους στο σώμα. Όλοι είμαστε ισότιμα μέλη του αυτού σώματος με διαφορά και ποικίλα χαρίσματα και λειτουργήματα. Ούτε τα μάτια γίνονται αυτιά, ούτε τα χέρια-πόδια.
Ούτε ο άνδρας μπορεί να γίνει γυναίκα και μητέρα, ούτε η γυναίκα μπορεί να γίνει άνδρας και πατέρας. Γιατί θα επέλθει σύγχυση των γενών και της φυσικής τάξης, την οποία ο ίδιος ο Θεός δημιουργός καθιέρωσε. Αν ορισμένες θρησκευτικές ομολογίες (πχ οι προτεστάντες, αγγλικανοί), την ειδικήν ιεροσύνη στη γυναίκα και έχουν δώσει, τούτο το πολύ φυσικό γιατί αυτοί έχουν λατρευτικές παραδόσεις με διαφορετική Θεία Ευχαριστία, η οποία είναι μάλλον μία αδελφική σύναξη, όπου η χειροτονία όχι μόνο δεν αποκλείεται, αλλά θεωρείται και αυτονόητη.
Η Εκκλησία ούτε έσφαλε, ούτε αδίκησε μέχρι σήμερα τη γυναίκα. Αντίθετα, την εξύψωσε ηθικά και κοινωνικά και την απελευθέρωσε από την ανδρική ηγεμονία. Αναγνωρίζει και διακηρύσσει πάντοτε την ποσοτική και ποιοτική ισοτιμία των δύο φύλων και σέβεται τη λειτουργική προσφορά του καθενός εντός του σώματος αυτής. Τούτο αποδεικνύεται και από τους πολλούς υψηλούς και τιμητικούς ρόλους που αναθέτει η Εκκλησία στη γυναίκα. Διακόνησα, Ιεραποστολή, κατηχήτρια, Ψαλμωδία, Διοίκηση, Φιλανθρωπία, Ανάδοχος, Μοναχή, Ηγουμένη, Αγιολογία και τόσα άλλα διακονήματα στα οποία φαίνεται καθαρά και ουσιαστικά η ισοτιμία αυτής προς τον Άνδρα. Εκείνο το οποίον χρειάζεται σήμερα είναι να αξιοποιήσει περισσότερο η Εκκλησία τον γυναικείο παράγοντα, δεδομένου ότι τα 70% του ποιμνίου μας, (εκκλησίασμα, κήρυγμα, εξομολόγηση, κατοίκον ιεροπραξίες κτλ.) αποτελούνται από γυναίκες. Βάσει της αναλογίας αυτής, ότι δηλαδή περίπου το 70% του τακτικού ποιμνίου μας, (λατρεία, κήρυγμα, εξομολόγηση κτλ.) αποτελείται από το γυναικείο φύλλο, επιβάλλεται να αξιοποιήσει η Εκκλησία στο μέγιστο βαθμό το γυναικείο παράγοντα σε όλους τους τομείς δράσεως της.
Γιατί στην εποχή μας η γυναίκα απέκτησε μόρφωση και προσόντα, μπήκε στο δημόσιο και κοινωνικό βίο και παίρνει μέρος ενεργώς σε όλες τις εκδηλώσεις της ζωής. Είναι δε γνωστό από την ψυχολογία ότι η γυναίκα διακρίνεται δια των ετεροκεντρισμόν της, αντίθετα προς τον άνδρα, ο οποίος χαρακτηρίζεται δια των εγοκεντρισμόν του. Τούτο σημαίνει ότι αισθάνεται μεγαλύτερη ανάγκη και τάση προσφοράς, ώστε η έννοια της μητρότητας να ξεπερνά τα στενά βιολογικά όρια και να προσλαμβάνει ευρύτερο νόημα και περιεχόμενο.
Συνεπώς, το προσκλητήριο της Εκκλησίας ισχύει πάντοτε: «Δεύτε από θεάς γυναίκες, Ευαγγελίστρια, και τη Σιών είπατε, δέχου πάρ’ ημωνν χαράς Ευαγγέλια της Αναστάσεως Χριστού… Απελθούσαι, κηρύξατε τοις αυτού μαθηταίς».
