Από τις 16 Σεπτεµβρίου αλλάζει πλήρως το τοπίο στις κληρονοµιές, µε ταχύτερες και πιο αποτελεσµατικές διαδικασίες αλλά και άµεσα πρακτικά οφέλη για χιλιάδες οικογένειες, κληρονόµους, συµβολαιογράφους και δικηγόρους. Τρεις είναι οι γενικές κατευθύνσεις των αλλαγών: ενίσχυση της ιδιωτικής αυτονοµίας, γρήγορες διαδικασίες χωρίς προβλήµατα και γραφειοκρατία και άµεση προσαρµογή του Κληρονοµικού ∆ικαίου στις νέες κοινωνικές και οικονοµικές συνθήκες.
Ειδικότερα, από τις 16 Σεπτεµβρίου 2026 καταργούνται:
Α) Η ερµηνευτική διάταξη για τους κληρονόµους που ενηλικιώνονται.
Β) Η ειδική πρόβλεψη για το κληρονοµικό δικαίωµα των µερών συµφώνου συµβίωσης.
Γ) Η διάταξη που αφορούσε την παραίτηση αλλοδαπού συζύγου από κληρονοµικά δικαιώµατα.
∆) Η ειδική ρύθµιση για τις διαθήκες ατόµων που νοσηλεύονται ή φιλοξενούνται σε ιδιωτικές µονάδες περίθαλψης.
Τι θα ισχύει για τις κληρονομιές – Όσα πρέπει να ξέρετε
Κληρονοµική σύµβαση λόγω θανάτου
ΠΡΙΝ: Έως τώρα το ελληνικό ∆ίκαιο στηριζόταν κατά κύριο λόγο στη διαθήκη. Η διαθήκη ήταν µία µονοµερής δικαιοπραξία, την οποία ο διαθέτης µπορούσε να ανακαλέσει ή να τροποποιήσει οποτεδήποτε.
ΤΩΡΑ: Πλέον δύο ή περισσότερα πρόσωπα µπορούν να συµφωνούν εκ των προτέρων για τη µεταβίβαση περιουσιακών στοιχείων µετά τον θάνατο. Αυτό θα γίνεται µε δεσµευτική συµφωνία. Έτσι δίδεται λύση σε οικογενειακές επιχειρήσεις, γεωργικές εκµεταλλεύσεις και περιπτώσεις στις οποίες απαιτείται µακροχρόνιος σχεδιασµός της περιουσιακής διαδοχής.
Παραίτηση από µελλοντική κληρονοµιά
ΠΡΙΝ: Έως τώρα η παραίτηση από µελλοντική κληρονοµιά ήταν ιδιαίτερα περιορισµένη και δυσχερής.
ΤΩΡΑ: Πλέον καθίσταται δυνατή η κατάρτιση σύµβασης εκ των προτέρων παραίτησης από κληρονοµικά δικαιώµατα. Οι νέες δυνατότητες δηµιουργούν ένα πιο ευέλικτο πλαίσιο για τη διαχείριση της περιουσίας. ∆ηλαδή δίνουν την δυνατότητα στους πολίτες να προγραµµατίζουν µε µεγαλύτερη ασφάλεια τη µεταβίβαση των περιουσιακών στοιχείων τους.
∆ιανοµή κληρονοµιάς
ΠΡΙΝ: Υπήρχε πληθώρα διαδικασιών, οι οποίες ταλαιπωρούσαν τους πολίτες.
ΤΩΡΑ: Η διανοµή της κληρονοµιάς διέπεται από τον νέο νόµο. Θα ισχύει, ακόµη και αν ο θάνατος του κληρονοµουµένου έχει επέλθει νωρίτερα, υπό την προϋπόθεση ότι δεν έχει ασκηθεί αγωγή διανοµής. Αυτό αφορά εκκρεµείς υποθέσεις που βρίσκονται ακόµη στο στάδιο της εξωδικαστικής διευθέτησης. Πολλές οικογένειες, που µέχρι σήµερα δεν είχαν προχωρήσει σε δικαστικές ενέργειες, θα βρεθούν αντιµέτωπες µε ένα διαφορετικό νοµοθετικό περιβάλλον. Η διάταξη αυτή θα τρέξει την επίλυση πολλών υποθέσεων που χρόνιζαν. Η µετάβαση στο νέο πλαίσιο δηµιουργεί την ανάγκη επανεξέτασης των κινήσεων των συνδικαιούχων µιας κληρονοµιάς.
Νόµιµοι κληρονόµοι
ΠΡΙΝ: Σε πολλές περιπτώσεις δεν υπήρχαν οι νόµιµοι µεριδιούχοι.
ΤΩΡΑ: Για τις κληρονοµιές ανθρώπων που έχουν φύγει από τη ζωή πριν από τις 16 Σεπτεµβρίου 2026, τα κληρονοµητήρια θα περιλαµβάνουν πλέον και τους νόµιµους µεριδούχους. Αυτοί αποκτούν το δικαίωµα να ζητούν έκδοση κληρονοµητηρίου. Αυτό τους λύνει τα χέρια, καθώς το κληρονοµητήριο αποτελεί βασικό αποδεικτικό έγγραφο για τη διεκπεραίωση πλήθους νοµικών και διοικητικών πράξεων, όπως η µεταβίβαση ακινήτων, η πρόσβαση σε τραπεζικές καταθέσεις και η διευθέτηση φορολογικών εκκρεµοτήτων.
∆ιαθήκες
ΠΡΙΝ: Η ηµεροµηνία θανάτου έπαιζε ρόλο.
ΤΩΡΑ: Αν πριν από την ηµεροµηνία αυτή είχε ανατεθεί στους εκτελεστές η διαχείριση της κληρονοµιάς, τότε από τις 16 Σεπτεµβρίου 2026 εφαρµόζεται το άρθρο 1989 του Αστικού Κώδικα, ανεξάρτητα από το πότε επήλθε ο θάνατος του κληρονοµουµένου. Η συγκεκριµένη διάταξη αποσκοπεί στην ενοποίηση του τρόπου διαχείρισης των κληρονοµιών και στην αποφυγή της ταυτόχρονης εφαρµογής διαφορετικών κανόνων δικαίου.
Απογραφή
ΠΡΙΝ: Υπήρχαν σηµαντικά προβλήµατα µε το δικαίωµα απογραφής.
ΤΩΡΑ: Οι κληρονόµοι προσώπων που έχουν αποβιώσει µέχρι τη δηµοσίευση του νέου νόµου και δεν είχαν δηλώσει εµπρόθεσµα την αποδοχή της κληρονοµιάς µε το ευεργέτηµα της απογραφής αποκτούν µια δεύτερη ευκαιρία. Εντός έξι µηνών από τη δηµοσίευση του νόµου µπορούν να ζητήσουν τον διορισµό δικαστικού επιµελητή και πραγµατογνωµόνων για τη διενέργεια απογραφής της κληρονοµιάς, εφόσον δεν έχει ξεκινήσει διαδικασία αναγκαστικής εκτέλεσης κατά της προσωπικής τους περιουσίας και δεν συντρέχει άλλος λόγος απώλειας του δικαιώµατος.
ΠΗΓΗ:«Απογευματινή».
