Το ημερολόγιο γράφει, φίλοι αναγνώστες, για την Κυριακή 5 Μαρτίου «Κυριακή Α΄ Νηστειών (ΤΗΣ ΟΡΘΟΔΟΞΙΑΣ)».
Δε θα κάνουμε σήμερα ιστορική αναδρομή στο παρελθόν, για να αναπολήσουμε νοσταλγικά και υπερήφανα τους ποτισμένους με αίμα και ιδρώτα σταθμούς της Ορθοδοξίας.
Αν θέλουμε, σήμερα, να επιχειρήσομε με ειλικρίνεια μια αυτοκριτική, ως Ορθόδοξοι, είμαστε αναγκασμένοι να ομολογήσουμε μερικά μεγάλα λάθη μας, σχετικά με την Αλήθεια της Ορθοδοξίας.
Το πρώτο και μεγαλύτερο λάθος είναι η αντίφαση ανάμεσα στην πίστη και τα έργα μας. Σας φαίνεται υπερβολική αυτή η διαπίστωση; Ρίξτε μια ματιά γύρω σας. Παρακολουθήστε την καθημερινή επικαιρότητα. Και τότε θα αναρωτηθείτε: Σε τι διαφέρουν οι Ορθόδοξους από τους ετερόδοξους; Όμως, Ορθοδοξία χωρίς Ορθοπραξία είναι κάτι χειρότερο από αίρεση. Είναι υποκρισία και εμπαιγμός του Θεού. Οι πνευματικοί θησαυροί του παρελθόντος χωρισμένοι από τη ζωή μας δεν έχουν παρά αρχαιολογική αξία. Η Ορθόδοξη πίστη μας πρέπει να εκφράζεται και να υλοποιείται με έργα αγάπης και αρετής. Έτσι θα δώσουμε σε όλους να καταλάβουν πως η Ορθοδοξία δεν είναι… μουσείο αρχαιολογικών θησαυρών, αλλά σπαρταριστό βίωμα, ζωντανή πραγματικότητα. Α προσέξουμε, γιατί τούτο είναι κάτι που μας καταλογίζουν συχνά αυτοί που δεν μας αγαπούν. Η αγάπη, η ενότητα, η αδελφοσύνη, η ελευθερία του λόγου και της σκέψης, ο σεβασμός της προσωπικότητας, η δικαιοσύνη, μαζί με τον Ορθόδοξο μυστικισμό και την πνευματική λατρεία, πρέπει να ξαναγίνουν τα χαρακτηριστικά μας γνωρίσματα, αν θέλουμε να ικανοποιήσουμε όσους στο μέλλον θα έλθουν κοντά μας, για να βρουν στήριγμα και ελπίδα.
Ένα δεύτερο λάθος μας, εξίσου μεγάλο με το πρώτο, είναι ότι στενεύουμε πολύ το περιεχόμενο της Ορθοδοξίας και την καθηλώνουμε στο ξερό τόπο. Ιδιαίτερα στις μέρες μας είναι πολλοί εκείνοι που εγκαταλείπουν το ζωογόνο ορθόδοξο πνεύμα και προσκολλώνται στο νεκρό γράμμα, πιστεύοντας πως έτσι ζουν την Ορθοδοξία. Αυτήν την Ορθοδοξία την ταυτίζουν με το ημερολόγιο και εξαντλούν την ευσέβειά τους στη φανατική προσήλωση στις 13 ημέρες. Μερικοί ακόμη (ως άλλοι Φαρισαίοι της εποχής του Χριστού), εξαρτούν το Ορθόδοξο φρόνημα από την εξωτερική εμφάνιση. Αλλά ο πλούτος της Ορθοδοξίας δεν εξαντλείται στη φτηνή επιφάνεια. Αλλοίμονο αν ήταν έτσι.
Ο Τύπος στο χώρο της Ορθοδοξίας είναι υπηρέτης της ουσίας, δεν είναι τύραννος. Η Ορθοδοξία έχει απέραντους ορίζοντες. Δεν είναι φυλακή. Η αγκαλιά της, αγκαλιά αγάπης και ελευθερίας, είναι τόσο πλατιά, που μπορεί να χωρέσει κάθε άνθρωπο, ολόκληρο τον κόσμο. Το χρέος στην Ορθοδοξία δεν εξοφλείται με τη μικρόψυχη τήρηση μερικών εξωτερικών τύπων. Απαιτεί πολύ περισσότερα.
Άλλο βασικό λάθος, πολύ της μόδας τα τελευταία χρόνια, είναι ο εκφυλισμός της Ορθοδοξίας σε ορθοδοξολογία. Πολύ χαρτί και μελάνι ξοδεύεται, για να πει ο καθένας τις απόψεις του για την Ορθοδοξία. Κηρύγματα μεγαλόστομα ακούγονται. Φωνές που κατηγορούν και άλλες που απολογούνται. Συζητήσεις, λόγοι, άρθρα, θόρυβος για την Ορθοδοξία! Αλλά με την ορθοδοξολογία όλοι αυτοί οι «προστάτες» της Ορθοδοξίας δεν κάνουν τίποτε άλλο, παρά να δημιουργούν θόρυβο γύρω από τον εαυτό τους και να αυτοδιαφημίζονται, μονοπωλώντας την Αλήθεια. Καλλιεργούν έτσι το φανατισμό και τη μισαλλοδοξία, φυτά ολότελα άγνωστα στο έδαφος της χριστιανικής αγάπης.
Ακόμα ένα λάθος απέναντι στην πίστη μας είναι, τέλος, το ότι φοβόμαστε το άνοιγμα προς τα έξω. Δύο βήματα, τον προηγούμενο αιώνα, έκαμε ο μεγάλος Πατριάρχης Αθηναγόρας έξω από το ασφυκτικό Φανάρι, για να ανοίξει της Ορθοδοξίας τη γάργαρη πηγή στο διψασμένο κόσμο και μερικοί υπερσυντηρητικοί χάλασαν τον κόσμο.
Γιατί, αλήθεια, να φοβόμαστε την επαφή, τη συζήτηση, το θεολογικό διάλογο, με τους άλλους; Η Αλήθεια δεν έχει τίποτα να φοβηθεί. Το ψεύδος είναι εύθραστο. Ας μη φοβόμαστε, λοιπόν, το άνοιγμα προς τα έξω, αρκεί να αποφεύγουμε τους επικίνδυνους διπλωματικούς ελιγμούς, τις υποχωρήσεις και τους συμβιβασμούς, που θέλουν να γεφυρώσουν τα εκ διαμέτρου αντίθετα και να σκεπάσουν με χρυσόσκονη μεγάλα σφάλματα και εκτροπές των ετεροδόξων, κάτι που δυστυχώς, έγινε μερικές φορές στον παρελθόν.
