Γράφει ο Γιώργος I. Καλογήρου
Με αφορμή τις παραχωρήσεις, από το Δήμο Βέροιας, των αρχοντικών Σαράφογλου και Χατζίκου σε Συλλόγους της πόλης για την στέγασή τους, κρίνω σκόπιμο να παραθέσω μερικά στοιχεία που αφορούν τα δύο αυτά πανέμορφα κτήρια και κυρίως το ιστορικό της δωρεάς τους στο Δήμο. Τα στοιχεία αυτά είναι προιόν είτε προσωπικών βιωμάτων είτε έγκυρων πληροφορών.
ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ
ΣΑΡΑΦΟΓΛΟΥ
Το Αρχοντικό Σαράφογλου, που βρίσκεται στην περιοχή της Κυριώτισσας, πίσω από την Μητρόπολη, δωρήθηκε στο Δήμο της Βέροιας από την Ελένη Σαράφογλου το 1973, όταν Δήμαρχος ήταν ο Γιώργος Τσαλέρας. Η Ε. Σαράφογλου, σε προχωρημένη ηλικία, έμενε αρκετά χρόνια μόνη της στο τεράστιο για αυτήν Βεροιώτικο Αρχοντικό και ο Δήμαρχος, που είχε φιλικές σχέσεις με την ιδιοκτήτριά του, σκέφτηκε ότι θα ήταν πολύ χρήσιμο στο Δήμο αυτό το όμορφο σπίτι με τα έντονα χαρακτηριστικά της παλιάς τοπικής αρχιτεκτονικής. Κατέστρωσε σχέδιο δωρεάς του, από την μοναχική ιδιοκτήτριά του, στο Δήμο, με τον όρο, βέβαια, ότι ο τελευταίος θα παραλάμβανε το ακίνητο και θα το χρησιμοποιούσε μετά τον θάνατό της.
Το σχέδιο εφαρμόστηκε με επιτυχία. Έτσι το 1973 υπογράφτηκε το συμβόλαιο της δωρεάς που συνέταξε ο συμβολαιογράφος Νίκος Σιδηρόπουλος. Παρόντες,κατά την υπογραφή ήταν, εκτός από τον Δήμαρχο Γ. Τσαλέρα και την δωρήτρια Ε. Σαράφογλου, ο συμβολαιογράφος Ν. Σιδηρόπουλος,ο δικηγόρος του Δήμου Γαβριήλ Χριστοφορίδης,ο δικηγόρος Βέροιας Διονύσιος Κυρόπουλος και ο γράφων Γ. Καλογήρου ως προιστάμενος των υπηρεσιών του Δήμου.
Το Αρχοντικό προορίστηκε για την στέγαση Λαογραφικού Μουσείου. Ο καιρός περνούσε, τα χρόνια τρέχανε, οι Δήμαρχοι άλλαζαν και το κτήριο περνούσε από διάφορες φάσεις χωρίς να υλοποιείται ο σκοπός για τον οποίο αρχικά προοριζόταν.
Τελικά, πριν από καιρό, το οίκημα παραχωρήθηκε στο παράρτημα Βέροιας του Λυκείου Ελληνίδων, το οποίο παρουσιάζει έντονη δραστηριότητα και έχει πλούσιο πολύτιμο λαογραφικό υλικό μέρος του οποίου, ασφαλώς, θα εκθέσει για το κοινό.
Το Λύκειο, όπως με πληροφόρησαν, δεν έχει εγκατασταθεί στο οίκημα ακόμα γιατί σ’αυτό πρέπει να γίνουν επισκευές και παρεμβάσεις που θέλουν και χρήμα και χρόνο.
ΑΡΧΟΝΤΙΚΟ XATZIKOY
Η Βούλα Χατζίκου, η γνωστή Λαογράφος με την πλουσιότατη λαογραφική δράση και προσφορά της στην πόλη μας, ήταν η μόνη που είχε μείνει (στη ζωή) από την οικογένειά της (δεν είχε παντρεφτεί) και κατοικούσε στο μεγάλο πανέμορφο πατρικό αρχοντικό που είναι στην οδό Κεντρικής αρ.183.
Είμαστε καλοί φίλοι και συνεργάτες μέχρι που «έφυγε». Εκτός των άλλων έκανα και την επιμέλεια του πολύτιμου βιβλίου της «ΒΕΡΟΙΩΤΙΚΕΣ ΙΣΤΟΡΙΕΣ ΚΑΙ ΠΑΡΑΜΥΘΙΑ». Πήγαινα στο αρχοντικό της συχνά και τα λέγαμε. Με τις κουβέντες αυτές προέκυψε και το θέμα της δωρεάς του σπιτιού της στο Δήμο της Βέροιας. Με την ουσιαστική βοήθεια και του γιατρού Χρήστου Σουκιούρογλου, με τον οποίο είχε η Βούλα άριστες οικογενειακές σχέσεις (στο σπίτι του έμενε όταν αρρώστησε), πείστηκε και έκανε την δωρεά του ακινήτου στο Δήμο το 2006. Ο δωρεοδόχος δήμος θα παραλάμβανε το οίκημα μετά τον θάνατο της δωρήτριας.
Εδώ κρίνω χρέος μου να σημειώσω, για την ιστορική αλήθεια, ότι για την υπογραφή του συμβολαίου δωρεάς, έπρεπε να πληρωθεί ένα σεβαστό ποσό που τυπικά δεν μπορούσε να καταβάλλει ο Δήμος. Για να μη χαθεί η ευκαιρία και να πραγματοποιηθεί η δωρεά, το ποσό αυτό το πλήρωσε ο τότε Δήμαρχος Χρήστος Σκουμπόπουλος από την τσέπη του.
Ήδη το μεγάλο πανέμορφο αρχοντικό, που πέρασε και αυτό από κάποια στάδια για την αξιοποίησή του, παραχωρήθηκε πρόσφατα για χρήση στον Εκπολιτιστικό Σύλλογο Μικρασιατών Ημαθίας. Ο πλούσιος σε δράση και παραδοσιακό υλικό Σύλλογος δεν εγκαταστάθηκε, και αυτός, ακόμα στο κτήριο γιατί πρέπει να προηγηθούν επισκευές και συντηρήσεις.
Σ.Σ. (Το άρθρο του Γιώργου Καλογήρου δημοσιεύτηκε στην εφημερίδα «ΒΕΡΟΙΑ» στο φύλλο της 4/4/2022 στο πλαίσιο του κεντρικού θέματος της εφημερίδας για τα παλιά αρχοντικά της πόλης)
