Με αφορμή τη συζήτηση, των δημοσιογράφων κ.κ. Ζήση Πατσίκα και Νίκου Βουδούρη στη ραδιοφωνική εκπομπή «ΛΑΪΚΑ ΚΑΙ ΑΙΡΕΤΙΚΑ» του Ρ/Σ «Άκου 99.6», σχετική με τις παλιές ονομασίες οικισμών-συνοικισμών της Ημαθίας «σκάλισα» το αρχείο μου και μεταφέρω-παρουσιάζω σήμερα τη σχετική έρευνα για να ικανοποιήσω τους πολλούς φίλους που έδειξαν σχετικό ενδιαφέρον για τις παλιές ονομασίες των ημαθιώτικων χωριών.
Για ευκολία ανάγνωσης της έρευνας χώρισα τα χωριά στους τρεις δήμους του νομού (Βέροια-Νάουσα-Αλεξάνδρεια). Στις παρενθέσεις αναγράφονται οι παλιές ονομασίες και το έτος μετονομασίας.
Εύκολα διαπιστώνεται ότι υπάρχουν χωριά που από την ίδρυσή τους διατηρούν την ίδια ονομασία. Άλλες ονομασίες θεωρήθηκαν ξενόγλωσσες και ξενόφερτες αποτέλεσμα πολύχρονης σκλαβιάς-κατοχής, γι’ αυτό και έγινε η μετονομασία. Κάποιοι οικισμοί μετονομάσθηκαν –βιαστικά- γιατί οι παλιές ονομασίες θεωρήθηκαν ξενόφερτες ενώ στην πραγματικότητα η ετυμολογία της παλιάς ονομασίας μας οδηγεί στην αρχαία ελληνική γλώσσα. Τέλος αρκετοί οικισμοί μετονομάσθηκαν και πήραν το όνομα των «πατρίδων» από όπου ξεκίνησαν και κατάγονταν οι έποικοι-πρόσφυγες.
ΔΗΜΟΣ ΒΕΡΟΙΑΣ
Από τη δημιουργία-ίδρυσή τους δεν άλλαξαν ονομασία οι οικισμοί:
ΒΕΡΟΙΑ, Αγία Βαρβάρα, Αγία Μαρίνα, Άμμος, Ασώματα, Γεωργιανοί, Διαβατός, Καστανιά, Κουλούρα, Κωστοχώρι ή Κουστοχώρι, Λαζοχώρι, Μετόχι Προδρόμου, Ξηρολίβαδο, Παλατίτσια ή Παλατίτζια, Συκιά.
Μετονομάσθηκαν:
Ο Άγιος Γεώργιος (το 1940 – Γιάντσιστα και Γιάννισσα)
Η Βεργίνα (το 1926 – Κούτλες-Μπάρμπες)
Το Δάσκιο (το 1926 – Ντράτσκο-Δράτσικο-Τριάτσκο)
Η Ελαφίνα (το 1926 – Σπουρλίτα)
Το Κάτω Βέρμιο (το 1926 – Σέλι)
Το Κομνήνειο (το 1926 – Κουμανίτσι)
Η Κουμαριά (το 1926 – Δόλιανη)
Το Κυδωνοχώρι (το 1926 – Καράτσαλι)
Η Λευκόπετρα (το 1953 – Ίσβορος)
Η Λυκογιάννη (Νέα και Παλαιά / 1940 – Λυκοβίστα & Λυκοβιτζίστα & Λυκοβιτζίτσα & Λυκογιάννη)
Η Μέση (το 1926 – Μέτση)
Η Νέα Νικομήδεια (1953 – Μπρανιάτα ή Μπρανιάτες ή Βρανιάτα)
Το Πολυδένδρι ή Πολύδεντρο (1926 – Κόκοβα)
Η Ράχη (Μέχρι 1926 Ράχωβο και μέχρι 1953 Ραχιά)
Τα Ριζώματα (1926 – Μπόστιανη)
Η Σφηκιά (1926 – Βόσοβα)
Το Μακροχώρι (1940 – Μικρογούζι)
Η Πατρίδα (1926 – Τουρκοχώρι)
Η Μικρή Σάντα (1926 – Τσερκόβιανη)
Το Ταγαροχώρι (1926 – Ταραμόνι και Τεραμόνιο)
Ο Τρίλοφος (1926 – Νέα Κούκλενα και παλαιότερα Διαβόρνιτσα ή Διαβόρτσα αλλά και Γιουγουρνίτσα ή Γιαβόρνιτσα)
Ο Τριπόταμος (1926 – Λοζίτσι ή Λουζίτσα)
Η Φυτειά (1926 – Τσόρνοβο)
Η Χαράδρα (1927 – Μπρατίνιτσα ή Μπρατίντσα)
ΔΗΜΟΣ ΝΑΟΥΣΑΣ
Από τη δημιουργία-ίδρυσή τους δεν άλλαξαν ονομασία οι οικισμοί:
ΝΑΟΥΣΑ, Άνω Ζερβοχώρι, Επισκοπή, Κοπανός, Μονόσπιτα
Μετονομάσθηκαν:
Το Αγγελοχώρι (το 1926 – Κάτω Βέτιστα ή Βέτσιστα)
Ο Άγιος Παύλος (1928 – Κουτσούφλιανη)
Το Αρκοχώρι (1934 – Αρκουδοχώρι)
Ο Αρχάγγελος (1926 – Γενή Κιοτ)
Το Γιαννακοχώρι (1932 – Γιαννάκοβο)
Ο Κοπανός (1953 – Κάτω Κοπανός)
Τα Λευκάδια (1926 – Παλαιά Γκολέσιανη ή Γκολεσιάνη αλλά και Γκουλιασάνη ή Γκουλισιάνι)
Η Μεταμόρφωση (1928 – Δραζίλοβος ή Ντραζίλοβος)
Η Μαρίνα (1926 – Τσαρμαρίνοβο αλλά και Σερμαρίνοβο)
Το Παλιό Ζερβοχώρι (1926 – Τσαρντβόρ=Βασιλοχώρι)
Τα Πολλά Νερά (1926 – Φέτισσα ή Φέτιτσα)
Ο Πολυπλάτανος (1927 – Άνω Βέτιστα ή Βέτσιστα)
Η Ροδοκινέα (1954 – Νέα Στράντζα)
Το Ροδοχώρι (1955 – Μέγα Ρέμα και παλαιότερα Γκολέμα Ρέκα)
Ο Στενήμαχος (1953 – Ζωροπάνι)
Η Χαρίεσσα (1953 – Κάτω Κοπανός)
ΔΗΜΟΣ ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑΣ
Από τη δημιουργία-ίδρυσή τους δεν άλλαξαν ονομασία οι οικισμοί:
Άραχος, Καψόχωρα ή Καψοχώρι, Κλειδί, Κορυφή-Νεοχωρόπουλο, Λιανοβέργι, Παλαιοχώρι, Λουτρός, Μελίκη, Νεόκαστρο, Νέος Πρόδρομος, Νησέλι, Νησελούδι, Νησί, Ξεχασμένη, Παλαιός Πρόδρομος, Παλαιοχώρα, Πλατύ, Ραψωμανίκι, Σχοινάς
Μετονομάσθηκαν:
ΑΛΕΞΑΝΔΡΕΙΑ (1953 – Γιδάς ή Γηδάς)
Αγία Τριάδα (1953 – Κιρκάσιοι)
Αγκαθιά (1926 – Γκριτζάλη ή Κριτσάλη)
Βρυσάκι (1927 – Ρέσιανη ή Ρέσινα ή Ρέσαινη)
Καλοχώρι (1970 – Νέο Σκυλίτσι)
Καμποχώρι (1926 – Τριχοβίτσα ή Τριχοβίστα αλλά και Γρεγοβίτσα)
Κυδωνέα (1953 – Μικρό Αλάμπουρο)
Κυψέλη (1968 – Νεοχώρι και παλαιότερα Σφήνιτσα – Σερμελί & Σιρμελίκι)
Κεφαλοχώρι (1928 – Ποζαρίτες)
Πλάτανος (1954 – Τσινάφορο)
Πρασινάδα (1953 – Μεγάλο Αλάμπουρο)
Τριλοφιά (1926 – Τρίκλιαβο και παλιότερα Τρίχολοβο-Τρέχλοβο-Τρίχλιαμπο)
