Γράφει ο
Θωμάς Γαβριηλίδης
Ο ΑΣΚΗΤΗΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ
1. Σακκούλι, χλαίνη, μουσκεμένο
κριθαρόψωμο
2. κι ένα μπαστούνι να στηρίζονται
τα πόδια
3. κι ένα ποτήρι πήλινο στον κυνικό
φιλόσοφο
4. του φτάνουν για να ζήσει και του
περισσεύει κάτι.
5. Γι’ αυτό, κάποιον βοϊδοβοσκό
να πίνει από τις χούφτες
6. μόλις τον είδεν, είπε «εγώ, μωρέ κεραμοπότηρο,
7. γιατί άδικα τόσον καιρό εσένα φορτωνόμουν;
ΤΟ ΑΡΧΑΙΟ ΚΕΙΜΕΝΟ (Ε.Α. XVI, 333)
1. Η πήρη και χλαίνα και ύδατι πιληθείσα
2. μάζα, και η προποδών ράβδος ερειδομένη,
3. και δέπας εκ κεράμοιο, σοφώ κυνί μέτρα βίοιο
4. άρκια, κην τούτοις ην τι περισσότερον.
5. Κοίλαις γαρ πόμα χερσίν ιδών αρύοντα βοώτην,
6. είπε: «Τι και σε μάτην, όστρακον, ηχθοφόρουν;».
ΑΝΤΙΦΙΛΟΣ Ο ΒΥΖΑΝΤΙΟΣ
Ο Αντίφιλος ο Βυζάντιος έζησε τον 1ο αιώνα μετά Χριστόν στα χρόνια της βασιλείας των αυτοκρατόρων Αυγούστου και Τιβερίου. Καταγόταν από την πόλη του Μεγαρέα Βύζαντα, το Βυζάντιο, στη θέση του οποίου τον 4ο μ.Χ. αιώνα, ο Ρωμαίος αυτοκράτορας Κωνσταντίνος (306-337) ίδρυσε την Κωνσταντινούπολη, την πρωτεύουσα της Ανατολικής Ρωμαϊκής Αυτοκρατορίας, της γνωστής και ως Βυζαντινής Αυτοκρατορίας.
Θεωρείται ως ένας από τους πιο παραγωγικούς και καλαίσθητους ποιητές της Ελληνικής Ανθολογίας, της γνωστής και ως Παλατινής, στην οποία περιέχονται γύρω στα πενήντα επιγράμματά του.
ΔΙΟΓΕΝΗΣ Ο ΚΥΝΙΚΟΣ ΦΙΛΟΣΟΦΟΣ
Ο κυνικός Διογένης (412-323 π.Χ.) καταγόταν από την πόλη Σινώπη του Πόντου γι’ αυτό είναι γνωστός και ως Διογένης ο Σινωπέας. Υπήρξε σημαντικός εκπρόσωπος της Κυνικής Φιλοσοφικής Σχολής.
Πίστευε ότι η ευτυχία του ανθρώπου βρίσκεται στη φυσική ζωή και ότι αυτήν μπορεί κάποιος άνθρωπος να την εξασφαλίσει μόνο με την αυτάρκεια, τη λιτότητα, την αυτογνωσία και την άσκηση. Ως μέσο για τα διδάγματά του χρησιμοποιούσε τον αστεϊσμό και το λογοπαίγνιο και είχε πολλούς θαυμαστές, ένας από τους οποίους ήταν και ο Μέγας Αλέξανδρος.
Ζούσε στην περιοχή της Κορίνθου, όπου και πέθανε την ίδια μέρα και το ίδιο έτος (323 π.Χ.) του θανάτου του Μεγάλου Αλεξάνδρου στη Βαβυλώνα.
Στη φωτογραφία, που συνοδεύει το σημερινό μου σημείωμα, ο αναγνώστης βλέπει την περίφημη κρήνη «Πειρήνη» της αρχαίας Κορίνθου, της οποίας τη δροσιά θα αποζητούσε κάποτε και ο διψασμένος Διογένης.
Η κυνική φιλοσοφική Σχολή ονομάστηκε έτσι επειδή είχε ως έμβλημά της το σκύλο, ο οποίος, ως γνωστόν, στα αρχαία ελληνικά λέγεται κύων (εξ ου τα σύνθετα κυνηγός, κυνηγόσκυλο κ.λπ).
Οι κυνικοί φιλόσοφοι έλεγαν ότι εμείς (οι ανθρωπόμορφοι σκύλοι) διαφέρουμε από τους άλλους σκύλους, επειδή εμείς δεν δαγκώνουμε τους εχθρούς αλλά τους φίλους για να τους διορθώσουμε…
ΤΑ ΥΠΑΡΧΟΝΤΑ ΤΟΥ ΚΥΝΙΚΟΥ ΦΙΛΟΣΟΦΟΥ
Όλη η περιουσία ενός κυνικού φιλόσοφου, που το κύριο γνώρισμά του ήταν η λιτότητα, αποτελούνταν από ένα δερμάτινο σακκούλι για τα τρόφιμά του, την πήρα (ιωνικά πήρη), μια χλαίνα (ιωνικά χλαίνη), ένα επανωφόρι δηλαδή που φοριόταν πάνω από το χιτώνα. Η χλαίνη λεγόταν και φάρος και ιμάτιον.
Ο χιτώνας ήταν ένα υποκάμισον (πουκάμισο), που το φορούσαν και οι άνδρες και οι γυναίκες χωρίς μανίκια (χειρίδες). Όταν είχε χειρίδες, λεγόταν χειριδωτός χιτών, και όταν ήταν μακρύς ως τα πόδια, λεγόταν ποδήρης χιτών.
Εκτός από την πήρα και την χλαίνη οι κυνικοί είχαν και μια ράβδο (μπαστούνι) για να στηρίζονται, ένα ποτήρι πήλινο να πίνουν νερό και μια μάζα, ένα κρίθινο ζυμωμένο ψωμί. Το σιταρένιο ψωμί λεγόταν, όπως και τώρα, άρτος (εξ ου αρτοποιείο, αρτοποιός κ.λπ.).
Ενώ ήταν τόσο λίγα τα υπάρχοντα του κυνικού φιλόσοφου, κάποια μέρα, όταν είδε ο Διογένης έναν βοϊδοβοσκό να πίνει νερό μέσα από τις χούφτες του, κατάλαβε ότι το πήλινο ποτήρι του (το δέπας εκ κεράμοιο) άδικα το φορτωνόταν, του ήταν περιττό βάρος!
Η ΔΟΞΑ ΤΟΥ ΣΙΝΩΠΕΑ ΚΥΝΙΚΟΥ ΔΙΟΓΕΝΗ
Ο Πόντιος Σινωπέας κυνικός φιλόσοφος Διογένης ασφαλώς στερήθηκε τις εφήμερες απολαύσεις που κυνηγούσαν όσοι σύγχρονοί του πίστευαν εκείνους που δίδασκαν «Φάγωμεν, πίωμεν, αύριο γαρ αποθνήσκομεν» (=Ας φάμε και ας πιούμε γιατί αύριο πεθαίνουμε) αλλά κέρδισε την αιώνια δόξα γιατί δε δίδασκε μόνο με τα λόγια ότι η αυτάρκεια είναι ο μόνος δρόμος και τρόπος ζωής που απαλλάσσει τους ανθρώπους από το άγχος, αλλά ζούσε και ασκητικά, όπως διακηρύσσει και με ένα δεύτερο επίγραμμά του ο Αντίφιλος ο Βυζάντιος!
