Ψάχνουμε να βρούμε την ουσία στο θέατρο. Βλέπουμε παραστάσεις, παρατηρούμε, συμμετέχουμε και αναρωτόμαστε: Ποια είναι η ουσία; Τι σημαίνει θέατρο;
Την απάντηση βρήκαμε στην παράσταση «Σε μια βαλίτσα» της ομάδας «Ονειροπόλοι» του τμήματος θεατρικής υποδομής του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ Βέροιας. Μια ομάδα που αποτελείται από παιδιά λυκείου, τα οποία μαθαίνουν με δάσκαλο και συνοδοιπόρο τους τον Πέτρο Μαλιάρα, τι είναι το θέατρο.
Είδαμε, λοιπόν, 27 παιδιά επί σκηνής να λένε την μία ιστορία μέσα στην άλλη και να περνούν αλήθειες όπως μόνο τα παιδιά ξέρουν: Απλά, μέσα από αθώα μάτια και δυσκολίες, μέσα από χαρές και απογοητεύσεις, να βρίσκουν το νόημα και την ψυχή των πραγμάτων.
Είδαμε να βγάζουν την δική τους ψυχή και να μας την καταθέτουν. Να ζουν το κείμενο του Μάικ Κένι –στο οποίο βασίζεται η παράσταση- και να γίνονται «λαθραία» παιδιά. Είδαμε ένα παιδί να ξυρίζεται επί σκηνής κι ένα ζευγάρι να πέφτει απ’ τον γκρεμό χωρίς κανέναν δισταγμό ενώ το βλέμμα μας πάγωνε. Ζήσαμε τα ταξίδια, τις ιστορίες, τον κατατρεγμό. Ζήσαμε την μοναξιά, την κωμωδία μέσα στο δράμα, το παιδί που πεθαίνει μέσα μας μαζί με άλλα παιδιά που δεν πρόλαβαν καν να ζήσουν.
Όταν έρχεται η κουβέντα σε λέξεις όπως «πόλεμος», «πείνα», «προσφυγιά», «κενό», τα λόγια περιττεύουν. Και μέσα στην σιωπή γεννιούνται οι ιστορίες που ακούσαμε στο θέατρο Άλσους «Μελίνα Μερκούρη». Μέσα σε δύο εβδομάδες οι εκκολαπτόμενοι, αυτοί, ηθοποιοί με σκηνοθέτη-δάσκαλο-αδελφό-πρότυπο τον Πέτρο Μαλιάρα κατάφεραν όσα πολλοί «επαγγελματικοί» θίασοι πασχίζουν χρόνια: Πήραν τον θεατή απ’ το χέρι, τον έκαναν να ανασαίνει και να πάλλεται μαζί με τα δρώμενα, τον ενσωμάτωσαν στην ιστορία, τον έκαναν να γελάσει τρανταχτά κι έπειτα να συγκινηθεί και να αλληλοεπιδράσει. Δεν είναι τυχαίο πως από το μικρό κοριτσάκι μέχρι τον ηλικιωμένο κι από τον θεατρικά άμαθο μέχρι τον ειδήμονα, η παράσταση άγγιξε όλους ανεξαιρέτως.
Και αυτή είναι η ουσία του θέατρου: Δεν είναι ο άψογα στημένος ηθοποιός που καταφέρνει να αποστηθίσει τόμους. Δεν είναι η ακέραιη σκηνοθεσία που εκτελείται στο έπακρο. Δεν είναι οι κριτικές και οι συνεντεύξεις. Η ουσία του θέατρου είναι 27 παιδιά επί σκηνής -και όλοι όσοι πάλεψαν εκτός σκηνής-, που κατάφεραν να γίνουν ομάδα, να συνεργαστούν και να επικοινωνήσουν την ψυχή τους στον θεατή. Είναι το βάθος στο οποίο κατανόησαν τι σημαίνει πρόσφυγας και ο σεβασμός που προσέγγισαν το κείμενο. Τέλος, είναι τα λόγια που στερεύουν και οι αγκαλιές που δεν τελειώνουν, οι ατελείωτες ώρες που δεν πήγαν χαμένες και τα βλέμματα των θεατών που διασταυρώνονται και απορούν αν αυτό που βλέπουν είναι αλήθεια.
Όσοι δεν ήρθαν πραγματικά έχασαν. Όσοι ήρθαν πραγματικά κέρδισαν.
Νίκη Ζερβού
