Γράφει η Ευδοξία Δαβόρα
μουσικοπαιδαγωγός- μουσικοθεραπεύτρια
Ο θόρυβος είναι κάτι που έχουμε συνηθίσει στην καθημερινότητά μας, έχοντας αποκτήσει και την ικανότητα πολλές φορές απλά να τον αγνοούμε. Ακόμα όμως κι αν ζούμε μέσα σε «δυνατά ντεσιμπέλ «, μπορούμε να βρούμε στιγμές σιωπής. Μπορούμε να παρατηρήσουμε διαισθητικά ότι η σιωπή, επανεκκινεί την ικανότητά μας να σκεφτόμαστε και μας προσφέρει ένα βαθύ αίσθημα ειρήνης. Μας επιτρέπει να γνωρίσουμε τις βαθύτερες αλήθειες μας.
Τι άλλο όμως συμβαίνει σε εμάς όταν κάνουμε ένα διάλειμμα από τους εκκωφαντικούς ήχους της σύγχρονης ζωής; Οι επιστήμονες έχουν μελετήσει τις συνέπειες της σιωπής στον εγκέφαλο για αρκετές δεκαετίες, με μελέτες πρωταρχικής σημασίας αν θέλουμε να κατανοήσουμε πόσο ζωτική είναι η σιωπή για έναν άνθρωπο.
Μια μελέτη που δημοσιεύθηκε στο περιοδικό “Εγκέφαλος, Δομή και Λειτουργία”, παρατηρήθηκαν ποντίκια υπό την επίδραση του θορύβου και της σιωπής. Στο τέλος της έρευνας, οι ποντικοί που εκτέθηκαν σε δύο ώρες πλήρους σιωπής καθημερινά, ανέπτυξαν μια παράξενη παρενέργεια. Άρχισαν να αναπτύσσουν ολοκαίνουργια κύτταρα στον ιππόκαμπο του εγκεφάλου, την περιοχή που συνδέεται με τη διατήρηση της μνήμης και την επεξεργασία των συναισθημάτων. Αν και η δημιουργία νέων εγκεφαλικών κυττάρων δεν μεταφράζονται πάντοτε άμεσα σε καλύτερη υγεία, ένας από τους ερευνητές, ο Imke Kirste, αναφέρει. “Είδαμε ότι η σιωπή βοηθά πραγματικά τα νέα κύτταρα που δημιουργούνται να διαφοροποιηθούν σε νευρώνες και να ενσωματωθούν στο σύστημα”.
Μια άλλη σημαντική μελέτη που δημοσιεύθηκε στο JAMA, υποστηρίζει ότι ο εγκέφαλος επεξεργάζεται τις πληροφορίες πολύ διαφορετικά όταν του επιτρέπουμε να παραμείνει σιωπηλός. Όταν ο εγκέφαλος είναι σε κατάσταση ηρεμίας, δηλαδή δεν εκτίθεται σε νέα ερεθίσματα μέσω του ήχου, μπορεί να πάρει τόσο εσωτερικές πληροφορίες (μαθησιακές λειτουργίες) όσο και να τις ενσωματώνει πιο εύκολα με τα εξωτερικά ερεθίσματα. Με άλλα λόγια, αντί να αντιδράσουμε στα εξωτερικά ερεθίσματα, συμπεριλαμβανομένων των πραγμάτων που κανονικά θα μας προκαλούσαν να συμπεριφερθούμε με με λιγότερο συνειδητό τρόπο, μπορούμε να αποφασίσουμε γρηγορότερα και πιο αποτελεσματικά, πώς να ενσωματώσουμε νέες εμπειρίες, περιστάσεις και επαφές με νέους ανθρώπους.
Παρόλο που δεν μπορούμε να επιβάλλουμε ένα ήσυχο περιβάλλον στο μυαλό μας και να ηρεμούμε πάντα τις προσωπικές μας σκέψεις, φαίνεται ότι ένα σιωπηλό εξωτερικό περιβάλλον επιτρέπει τη δημιουργία του περίφημου “κενού” στη σκέψη μας, που οι Τάοϊς και οι Βουδιστές έχουν υπαινιχθεί. Αυτό το χάσμα είναι ένα χωριστό δευτερόλεπτο ηρεμίας που μας επιτρέπει να επιλέγουμε την αντίδρασή μας στον κόσμο.
Πολλές μελέτες που μετρούσαν τις μεταβολές του καρδιακού ρυθμού, των αναπνευστικών επιπέδων, των επιπέδων διοξειδίου του άνθρακα, της ροής της εγκεφαλικής αρτηρίας και άλλων συγκεκριμένων φυσικών μεταβολών, διαπίστωσαν ότι μόνο λίγα λεπτά σιωπής αλλάζουν τον τρόπο με τον οποίο ο οργανισμός μας ανταποκρίνεται στον κόσμο.
Προκαταρκτικές μελέτες δείχνουν ακόμη ότι η σιωπή μπορεί να μας βοηθήσει να ξεπεράσουμε το παιδικό τραύμα, το PTSD και άλλες σοβαρές καταστάσεις της καρδιάς και του νου. Η αμυγδαλή, που σχετίζεται με το σχηματισμό μνήμης και το συναίσθημα, ενεργοποιείται όταν ακούμε «θόρυβο» που οδηγεί στην απελευθέρωση των ορμονών του στρες. Αντίθετα, η σιωπή ενεργοποιεί την απελευθέρωση της ωκυτοκίνης και της σεροτονίνης, τις ορμόνες που μειώνουν το στρες.
Ποιος καλύτερος τρόπος να δεις τον κόσμο όπως είναι πραγματικά και όχι όπως το φανταζόμαστε εσφαλμένα πολλές φορές; Παίρνοντας μια καθημερινή δόση σιωπής, απελευθερώνοντας την ένταση από το σώμα και τον εγκέφαλο. Ακόμη και δυο λεπτά είναι αρκετά.
Η σιωπή ίσως και να είναι πολύ πιο σημαντική από όσο είχαμε μέχρι τώρα στο μυαλό μας. Χαρίστε λοιπόν στον εαυτό σας δυο λεπτά ησυχίας κάθε μέρα.
