«Σηκώνομαι το πρωί. Βγαίνω από το σπίτι μου. Υπάρχει μια τρύπα στο πεζοδρόμιο. Δεν την βλέπω και πέφτω μέσα.
Την επόμενη μέρα βγαίνω από το σπίτι μου, ξεχνάω ότι υπάρχει μια τρύπα στο πεζοδρόμιο, και ξαναπέφτω μέσα.
Την τρίτη μέρα βγαίνω απ’ το σπίτι μου προσπαθώντας να θυμηθώ ότι υπάρχει μια τρύπα στο πεζοδρόμιο. Ωστόσο, δεν το θυμάμαι και πέφτω μέσα.
Την τέταρτη μέρα βγαίνω απ’ το σπίτι μου προσπαθώντας να θυμηθώ την τρύπα στο πεζοδρόμιο. Την θυμάμαι και, παρόλα αυτά, δεν τη βλέπω και πέφτω μέσα.
Την πέμπτη μέρα βγαίνω απ’ το σπίτι μου, θυμάμαι ότι πρέπει να έχω στο νου μου την τρύπα στο πεζοδρόμιο και περπατώ κοιτώνας κάτω. Την βλέπω και, παρόλο που την βλέπω, πέφτω μέσα.
Την έκτη μέρα βγαίνω απ’ το σπίτι μου. Θυμάμαι την τρύπα στο πεζοδρόμιο. Πηγαίνω ψάχνοντάς την με τα μάτια μου. Την βλέπω, προσπαθώ να πηδήξω από πάνω, αλλά πέφτω μέσα.
Την έβδομη μέρα βγαίνω απ’ το σπίτι μου. Βλέπω την τρύπα. Παίρνω φόρα, πηδάω, φτάνω με την άκρη των ποδιών μου ως την άλλη μεριά, αλλά όχι αρκετά μακριά, και πέφτω μέσα.
Την όγδοη μέρα, βγαίνω απ’ το σπίτι μου, βλέπω την τρύπα, παίρνω φόρα, πηδάω, φτάνω στην άλλη άκρη! Αισθάνομαι τόσο περήφανος που τα κατάφερα που χοροπηδάω απ’ τη χαρά μου… και, έτσι όπως χοροπηδάω, ξαναπέφτω μέσα.
Την ένατη μέρα, βγαίνω απ’ το σπίτι μου, βλέπω την τρύπα, παίρνω φόρα, πηδάω και συνεχίζω το δρόμο μου.
Τη δέκατη μέρα, σήμερα κιόλας, συνειδητοποιώ ότι είναι πιο βολικό να περπατάω… στο απέναντι πεζοδρόμιο.»
Jorge Bucay
«Ιστορίες να σκεφτείς»
Η ιστορία είναι μια απεικόνιση των δυσκολιών που συναντούμε στην διαδικασία να προσπαθήσουμε να αλλάξουμε τους συγκεκριμένους τρόπους που μάθαμε να διαχειριζόμαστε τις προκλήσεις της ζωής μας. Περιγράφει με σαφήνεια το ρόλο που παίζουν τα γνώριμα σενάρια στη ζωή μας, τα οποία εκτυλίσσονται σχεδόν αυτόματα, χωρίς να έχουμε επίγνωση για τη δράση τους. Με άλλα λόγια, η αφήγηση υπογραμμίζει το γεγονός ότι πολλές φορές λειτουργούμε σχεδόν μηχανικά στη λήψη των αποφάσεων που προσδιορίζουν τον τρόπο που θα συμπεριφερθούμε. Είμαστε δέσμιοι των αντιλήψεών μας που έχουν διαμορφωθεί από πολύ νωρίς, και συχνά, χωρίς την πλήρη συναίνεσή μας. Αυτές οι πάγιες θέσεις, αν δεν αναθεωρηθούν, ώστε να συμβαδίζουν με τις απαιτήσεις της τρέχουσας πραγματικότητας, μπορεί να είναι «η τρύπα που δεν την βλέπω και πέφτω μέσα.»
Το πρώτο βήμα για την κριτική αξιολόγηση του τρόπου που σκεφτόμαστε είναι η αναγνώριση ότι υπάρχει μια «τρύπα», δηλ. μια συνθήκη που δεν φαίνεται να μπορώ να επιλύσω με τους ως τώρα γνώριμους τρόπους δράσης μου, η οποία απαιτεί για τη λύση της αλλαγή οπτικής γωνίας.
Ως την πέμπτη μέρα, ακόμη και αν είναι ξεκάθαρο και οφθαλμοφανές το εμπόδιο στο δρόμο μου, δεν αποφασίζω να πάρω την ευθύνη να κάνω κάτι διαφορετικό για να το αντιμετωπίσω. Η δύναμη της συνήθειας επισκιάζει τη λογική. Ίσως κρυφά μέσα μου ακόμη και να ελπίζω ότι κάποιος άλλο θα φροντίσει να κλείσει την τρύπα, ώστε να μην πέφτω πια μέσα.
Από την έκτη μέρα έως και την όγδοη, αρχίζουν να γίνονται οι πρώτες προσπάθειες να μην «πέφτω μέσα», και διαφαίνεται η συνειδητή επιλογή να μην κακοποιώ άλλο τον εαυτό μου, ακολουθώντας το ίδιο επώδυνο μονοπάτι. Σιγά σιγά, συνειδητοποιώ ότι ο καθένας είναι υπεύθυνος για το δρόμο που ακολουθεί και θα πρέπει να προβληματιστεί για το μερίδιο της ευθύνης που του αναλογεί στις καταστάσεις που έχουν διαμορφωθεί γύρω του. Για ποιους λόγους εξακολουθώ να πέφτω στην τρύπα και πως μπορώ να κάνω μια πιο συμφέρουσα επιλογή για μένα;
Την ένατη μέρα, φαίνεται ότι υπάρχει μια πιο ξεκάθαρη αντίληψη των πραγμάτων και έχουν ενεργοποιηθεί όλες οι κρυμμένες δυνάμεις που είναι σύμμαχοι στην προσπάθειά μου να υπερπηδήσω τα εμπόδια και να συνεχίσω απερίσπαστος το δρόμο μου.
Μόνο στο τέλος της ιστορίας αποκαλύπτεται η μεγάλη αλήθεια, ότι «είναι πιο βολικό…να περπατάω στο απέναντι πεζοδρόμιο ». Τότε έρχεται η συνειδητοποίηση ότι πολλές φορές χρειάζεται να σκίσουμε τα γνώριμα σενάρια και να πάρουμε να ρίσκο να ενεργοποιήσουμε την έμφυτη δημιουργικότητα και τον αυθορμητισμό μας για να ανακαλύψουμε εναλλακτικούς δρόμους για να φτάσουμε στον προορισμό μας. Απαραίτητο εργαλείο στο ταξίδι μας είναι η αυτογνωσία, δηλ. η ικανότητα να έχω επίγνωση των σκέψεων και των συναισθημάτων μου καθώς και η δυνατότητα να αντιλαμβάνομαι τις επιρροές που συνέβαλλαν στη διαμόρφωση των αντιλήψεών μου. Μόνο έτσι θα καταφέρω να προχωρώ, χωρίς να κουβαλώ το βάρος της συνήθειας που θολώνει την κρίση μου και να έχω ,συντομότερα, πλήρη αντίληψη της τρέχουσας κατάστασης, ώστε να μην επαναλαμβάνω, συνεχώς και καταναγκαστικά το ίδιο λάθος μονοπάτι.
