Γράφουν οι Θωμάς Σωτηρόπουλος, Κωνσταντίνος Καζαντζής.
ΕΛ.Γ.Ο. “ΔΗΜΗΤΡΑ”
Ινστιτούτο Γενετικής Βελτίωσης και
Φυτογενετικών Πόρων,
Τμήμα Φυλλοβόλων Οπωροφόρων
Δένδρων Νάουσας.
Η καλλιεργούμενη έκταση με ακτινιδιές παγκοσμίως είναι περίπου 1.800.000 στρέμματα και η παραγωγή ανέρχεται σε 3.000.000 τόνους. Για τις χώρες του νότιου ημισφαιρίου (Νέα Ζηλανδία, Χιλή, κ.ά.), το έτος αναφοράς των στοιχείων είναι το 2016, ενώ για εκείνες του βορείου ημισφαιρίου το 2015.
Η Κίνα κατέχει την πρώτη θέση παγκοσμίως με 1.000.000 στρέμματα και παραγωγή 1.250.000 τόνων, ακολουθούμενη από την Ιταλία με 250.000 στρέμματα και παραγωγή 555.000 τόνους, τη Νέα Ζηλανδία με 125.000 στρέμματα και παραγωγή 485.000 τόνους, τη Χιλή με 105.000 στρέμματα και παραγωγή 195.000 τόνων και την Ελλάδα με 82.500 στρέμματα και παραγωγή 160 χιλιάδες τόνους. Άλλες σημαντικές χώρες παραγωγής στο βόρειο ημισφαίριο είναι η Γαλλία, το Ιράν, η Ιαπωνία, οι Η.Π.Α., η Πορτογαλία, η Ισπανία και η Τουρκία με 186.600 στρέμματα και παραγωγή 247.000 τόνους. Άλλες χώρες του νοτίου ημισφαιρίου καλλιεργούν συνολικά 40.000 στρέμματα και η παραγωγή ανέρχεται σε 60.000 τόνους.
Στη γειτονική Ιταλία, για την περίοδο 2015/16 καλλιεργήθηκαν 250.000 στρέμματα και η εμπορική παραγωγή ανήλθε σε 555.000 τόνους, με μέση παραγωγή 2,22 τόνους ανά στρέμμα. Αναφορικά με τις ποικιλίες, κυριαρχεί η Hayward με καλλιεργούμενη έκταση 217.850 στρέμματα, η Gold 3 με 20.000, η Jintao, με 7.200, η Soreli με 3.500 και η Dori με 1.500 στρέμματα.
Το ακτινίδιο κατάγεται από την Κίνα και μνημονεύεται σε χειρόγραφα τουλάχιστον εδώ και 1200 χρόνια. Στην Ευρώπη και αρχικά στη Γαλλία το ακτινίδιο εισήχθηκε το 1903 και εγκαταστάθηκε στις φυτείες του μουσείου φυσικής ιστορίας του Παρισιού. Τα πρώτα φυτά ακτινιδίου στην Ελλάδα εισήχθησαν το 1971 από το Ι.Φ.Δ. Νάουσας. Το 1973 εγκαταστάθηκε δοκιμαστικά στη Θεσσαλία η πρώτη ιδιωτική φυτεία ακτινιδίου από τον Γ. Πέτσα. Ο πρώτος αξιόλογος ακτινιδεώνας εγκαταστάθηκε στη Νέα Έφεσσο Πιερίας από τον Ν. Τσιλακόπουλο. Αν και καταρχήν υπήρξε καλλιέργεια εντελώς άγνωστη, ωστόσο υπήρξε επιτυχής σε ικανοποιητικό βαθμό.
Η καλλιέργεια του ακτινιδίου θεωρείται σήμερα ως μια από τις πιο δυναμικές στη χώρα μας. Αν και άρχισε στα μέσα της δεκαετίας του ’70, η εξάπλωσή της έγινε με ταχύτατο ρυθμό. Στην αρχή καλλιεργήθηκαν οι ποικιλίες Hayward, Bruno, Monty, Abbott και Allison, αλλά σταδιακά επεκράτησε η ποικιλία Hayward. Ενώ το 1980 καλλιεργούνταν 1.480 στρέμματα μέσα σε μια δεκαετία η καλλιεργούμενη έκταση σχεδόν εικοσιπενταπλασιάστηκε και σήμερα καλλιεργούνται περίπου 82.500 στρέμματα. Η παραγωγικότητα (κιλά/στρέμμα) αυξήθηκε θεαματικά την περίοδο 1980-2015. Η παραγωγή το έτος 1980 ήταν 42 τόνοι, το 1990 25.186, το 2000 73.600 και το 2015 160.000 τόνοι. Η γρήγορη αύξηση οφείλεται κυρίως στο ικανοποιητικό εισόδημα που απέφερε στους παραγωγούς λόγω των σχετικά μεγάλων στρεμματικών αποδόσεων και της τιμής που απολαμβάνει το προϊόν στην αγορά. Η αξία των εξαγωγών αυξήθηκε θεαματικά με την πάροδο των ετών όπως φαίνεται στον ακόλουθο πίνακα. Αυξητική τάση όμως παρουσιάζουν και οι εισαγωγές ακτινιδίου στη χώρα μας. Η τιμή παραγωγού παρουσιάζει διακυμάνσεις από χρονιά σε χρονιά και διαμορφώνεται ανάλογα με την προσφορά και τη ζήτηση. Κατά το έτος 2015 υπολογίστηκε σε 350,4 δολάρια ανά τόνο προϊόντος. Ακτινίδια της χώρας μας εξάγονται σε περισσότερες από 30 χώρες του εξωτερικού με κυριότερες τη Γερμανία, τη Βουλγαρία, τις Η.Π.Α. τη Γαλλία, την Πολωνία κ.ά. Η οικονομική σημασία του ακτινιδίου αποκτά ιδιαίτερη σπουδαιότητα για τη χώρα μας καθώς μεγάλο μέρος της παραγωγής εξάγεται με αποτέλεσμα να εισρέει στη χώρα μας συνάλλαγμα.
Βιβλιογραφία
Διεθνής Οργανισμός Τροφίμων και Γεωργίας (FAO).
