Και ενώ από το Σεπτέμβριο του 1977 η χώρα μπαίνει σε προεκλογική περίοδο, στη Βεργίνα ο Μανόλης Ανδρόνικος συνεχίζει αθόρυβα το ανασκαφικό του έργο. Και στις 8 Νοεμβρίου ο καθηγητής και η ομάδα του φέρνουν την Ελλάδα και τη Μακεδονία στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος παγκοσμίως. Οι αρχαιολόγοι είχαν ανακαλύψει έναν ασύλητο μακεδονικό τάφο και μέσα σε χρυσή λάρνακα τα οστά του Μακεδόνα βασιλέα Φιλίππου, πατέρα του Μεγάλου Αλεξάνδρου.
Στο βιβλίο του «Το χρονικό της Βεργίνας» ο Μανόλης Ανδρόνικος περιγράφει τη στιγμή της ανακάλυψης:
«Πήρα το τσαπάκι της ανασκαφής, που έχω μαζί μου από το 1952, έσκυψα στο λάκκο και άρχισα να σκάβω με πείσμα και αγωνία το χώμα κάτω από το κλειδί της καμάρας. Ολόγυρα ήταν μαζεμένοι οι συνεργάτες μου. (…) Συνέχισα το σκάψιμο και σε λίγο ήμουν βέβαιος. Η πέτρα του δυτικού τοίχου ήταν στη θέση της, απείραχτη, στέρια. (…) -Είναι ασύλητος! Είναι κλειστός! Ήμουν ευτυχισμένος βαθιά. Είχα λοιπόν βρει τον πρώτο ασύλητο μακεδονικό τάφο. Εκείνη τη στιγμή δεν ενδιαφερόμουν για τίποτε άλλο. Εκείνη τη νύχτα -όπως και όλες τις επόμενες- στάθηκε αδύνατο να κοιμηθώ περισσότερο από δυο τρεις ώρες. Γύρω στις 12, τα μεσάνυχτα, πήρα το αυτοκίνητο και πήγα να βεβαιωθώ αν οι φύλακες ήταν στη θέση τους. Το ίδιο έγινε και στις 2 και στις 5 το πρωί.
Οπωσδήποτε, συλλογιζόμουν, μέσα στη σαρκοφάγο πρέπει να κρύβεται μια ωραία έκπληξη. Η μόνη δυσκολία που συναντήσαμε ήταν πως την ώρα που ανασηκώναμε το κάλυμμα, είδαμε καθαρά πια το περιεχόμενο και έπρεπε να μπορέσουμε να κρατήσουμε την ψυχραιμία μας και να συνεχίσουμε τη δουλειά μας, μόλο που τα μάτια μας είχαν θαμπωθεί απ’ αυτό που βλέπαμε και η καρδιά μας πήγαινε να σπάσει από συγκίνηση. Μέσα στη σαρκοφάγο υπήρχε μια ολόχρυση λάρνακα. Επάνω στο κάλυμμά της ένα επιβλητικό ανάγλυφο αστέρι με δεκάξι ακτίνες, και στο κέντρο του ένας ρόδακας. Με πολλή προσοχή και περισσότερη συγκίνηση ανασήκωσα το κάλυμμα με το αστέρι πιάνοντάς το από τις δυο γωνίες της μπροστινής πλευράς.
Όλοι μας περιμέναμε να δούμε μέσα σ’ αυτήν τα καμένα οστά του νεκρού. Όμως αυτό που αντικρίσαμε στο άνοιγμά της μας έκοψε για μιαν ακόμη φορά την ανάσα, θάμπωσε τα μάτια μας και μας πλημμύρισε δέος: πραγματικά μέσα στη λάρνακα υπήρχαν τα καμένα οστά. (…) Αλλά το πιο απροσδόκητο θέαμα το έδινε ένα ολόχρυσο στεφάνι από φύλλα και καρπούς βελανιδιάς που ήταν διπλωμένο και τοποθετημένο πάνω στα οστά. Ποτέ δεν είχα φανταστεί τέτοια ασύλληπτη εικόνα.
Μπορώ να φέρω στη συνείδησή μου ολοκάθαρα την αντίδραση που δοκίμασα καθώς έλεγα μέσα μου: “Αν η υποψία που έχεις, πως ο τάφος ανήκει στον Φίλιππο, είναι αληθινή -και η χρυσή λάρνακα ερχόταν να ενισχύσει την ορθότητα αυτής της υποψίας- κράτησες στα χέρια σου τη λάρνακα με τα οστά του. Είναι απίστευτη και φοβερή μια τέτοια σκέψη, που μοιάζει εντελώς εξωπραγματική”. Νομίζω πως δεν έχω δοκιμάσει ποτέ στη ζωή μου τέτοια αναστάτωση, ούτε και θα δοκιμάσω ποτέ άλλοτε».
Από τις 8 Νοεμβρίου και μέχρι τα Χριστούγεννα σχεδόν του 1977 το θέμα βρίσκεται καθημερινά στα πρωτοσέλιδα των εφημερίδων όλου του κόσμου. Η Ημαθία από την πλευρά της είχε πολλούς λόγους, επιπλέον, να παρακολουθεί τις εξελίξεις της ανασκαφής και των αρχαιολογικών ευρημάτων αφού στη γη της, μίλησε η Μακεδονία.
Λόγω της χθεσινής ημέρας και με τη συμπλήρωση 39 χρόνων από την περίοδο εκείνη ανατρέξαμε στο αρχείο της εφημερίδας «ΛΑΟΣ» στα φύλλα του τελευταίου τριμήνου του 1977 και σήμερα θυμίζουμε μέσα από τα πρωτοσέλιδα, τις ημέρες εκείνες όπως τις έζησε η Βέροια, η Ημαθία, η κοινωνία αλλά και οι τοπικές αρχές και οι φορείς τα αντανακλαστικά των οποίων ενεργοποιήθηκαν και ευθυγραμμίστηκαν στη διεκδίκηση δημιουργίας μουσείου στη Βεργίνα, ώστε τα ευρήματα να παραμείνουν στον τόπο τους.
Μέσα από τα πρωτοσέλιδα λοιπόν περνάει η ιστορία και οι εξελίξεις της χρονικής εκείνης περιόδου, που παράλληλα έφεραν πολλούς πολιτικούς ηγέτες αλλά και καταξιωμένους πανεπιστημιακούς στη Βεργίνα, όπως η αιφνίδια επίσκεψη του Κων/νου Καραμανλή που ξεναγήθηκε στον μακεδονικό τάφο από τον Μαν. Ανδρόνικο, μαζί με τους πολιτικούς – υπουργούς που τον συνόδευαν.
(Επιμέλεια: Σοφία Γκαγκούση)
