Σε ευρωπαϊκό επίπεδο τις τελευταίες δύο δεκαετίες ασκούνται πιέσεις για άρση της Κυριακάτικης αργίας στους εμπλεκόμενους θεσμικούς φορείς της αγοράς με πρόσχημα την καλύτερη εξυπηρέτηση των καταναλωτών αλλά με πραγματικό στόχο τη μεγιστοποίηση του κέρδους των μεγάλων επιχειρήσεων. Αυτή η τάση της φιλελευθεροποίησης του ωραρίου λειτουργίας των εμπορικών καταστημάτων εισέβαλε και στην ελληνική καθημερινότητα με την έναρξη της ισχύος του ν.4177/2013. Στο πλαίσιο του νόμου αυτού εισήχθη και ένας νέος θεσμός, αυτός των ενδιάμεσων εκπτωτικών περιόδων. Σήμερα, που η αγορά μετρά δυο χρόνια από την εφαρμογή του νόμου, υπάρχει η εμπειρία που καθιστά ευκολότερη την αξιολόγησή του. Ούτε οι ενδιάμεσες εκπτωτικές περίοδοι ούτε η λειτουργία των καταστημάτων προσέφεραν κάτι στην αγορά. Αντιθέτως, δημιούργησαν πολλά προβλήματα κυρίως για τις μικρές και μεσαίες επιχειρήσεις.
Η νέα Κυβέρνηση έφερε την ελπίδα ότι αυτά τα αναποτελεσματικά μέτρα θα αποσυρθούν. Ωστόσο, μπροστά μας έχουμε την Κυριακή 3 Μαΐου που σύμφωνα με τον ισχύοντα νόμο αποτελεί την πρώτη Κυριακή της ενδιάμεσης εαρινής εκπτωτικής περιόδου 2015 και εκτυλίσσεται μια άτυπη μάχη μεταξύ των μικρομεσαίων και των μεγάλων επιχειρήσεων για το πώς θα λειτουργήσουν τα καταστήματα. Η ΕΣΕΕ σε όλες τις στατιστικές έρευνες που έχει διεξαγάγει αποτυπώνεται ξεκάθαρα η υποτονική εμπορική κίνηση αλλά και η επιλεκτική χρήση των εκπτώσεων από τις μεγάλες επιχειρήσεις. Για την ερχόμενη Κυριακή έχουν ήδη δημοσιοποιηθεί αποφάσεις Ομοσπονδιών- μέλη της ΕΣΕΕ, να μην λειτουργήσουν τα καταστήματα. Άλλωστε πρόκειται για ένα ζήτημα που θα έπρεπε να εναπόκειται αποκλειστικά στη δικαιοδοσία των τοπικών κοινωνιών που γνωρίζουν τα προβλήματα και τις ευκαιρίες της τοπικής αγοράς.
Είναι λανθασμένη λοιπόν η προσέγγιση ότι με βάση τη διεθνή εμπειρία η εμπορική Κυριακή μπορεί να έχει θετική επίδραση στην απασχόληση, τις τιμές και τις πωλήσεις. Στην Ελλάδα δεν συνέβη κάτι από αυτά. Το μόνο αποτέλεσμα που είχαμε είναι να δημιουργηθεί αναστάτωση στην αγορά και οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες αλλά και οι εργαζόμενοι σε εμπορικές επιχειρήσεις να αναγκασθούν να εργαστούν τη μοναδική ημέρα ανάπαυσης τους. Μια μέρα που έχει ιδιαίτερη σημασία για την ελληνική κοινωνία σύμφωνα με παγιωμένες οικογενειακές παραδόσεις και βεβαίως την επικρατούσα θρησκεία. Ούτε όμως οι ενδιάμεσες εκπτώσεις βοήθησαν την καταναλωτική κίνηση. Αντιθέτως, όλοι αυτοί οι νεωτερισμοί για μια αγορά που λειτουργεί τους άτυπους κανόνες που υπαγορεύει η κοινωνία, αποδείχθηκαν απλώς επικοινωνιακά κατασκευάσματα όσων επιδιώκουν να ενισχύσουν την κίνηση και τη δύναμη των μεγάλων αλυσίδων, των επώνυμων πολυκαταστημάτων και των εμπορικών πολυχώρων. Μπορεί η ελληνική αγορά που στηρίζεται στο μικρομεσαίο εμπόριο να συναινέσει σε μέτρα που οι μεγάλες επιχειρήσεις ευνοούνται να διαλύσουν τις μικρές και μεσαίες; Μπορεί η ελληνική αγορά στην οποία τα λουκέτα αυξάνονται με γεωμετρική πρόοδο να σωπαίνει και να οδηγείται στην κατάρρευση; Όχι φυσικά.
Η ΕΣΕΕ έχει ήδη υποβάλει προς τη Γενική Γραμματεία Εμπορίου Σχέδιο Κώδικα Δεοντολογίας της Αγοράς, ο οποίος επιλύει όλα τα σχετικά θέματα. Ο εμπορικός κόσμος βρίσκεται σε στάση αναμονής και προσδοκά την άμεση έναρξη των απαραίτητων διαβουλεύσεων, προκειμένου αυτός να οριστικοποιηθεί και να αποτελέσει επίσημο θεσμικό πλαίσιο. Μόνο μέσα από ένα σύγχρονο θεσμικό πλαίσιο που θα χαίρει της αποδοχής του εμπορικού κόσμου μπορούμε να έχουμε θετικά αποτελέσματα στους εμπορικούς δείκτες.
Γιώργος Καρανίκας
Γραμματέας της ΕΣΕΕ
