Της Ιωάννας Βαλδήρ
Λοιπόν, άκου πώς έχουν τα πράγματα, χωρίς γραβάτες, χωρίς «κατόπιν ενεργειών μου» και χωρίς τις αποστειρωμένα ευαγγέλια του τοπικού γίγνεσθαι.
Η Ημαθία δεν είναι ένας φτωχός τόπος. Είναι ένας ευλογημένος νομός με εύφορο κάμπο, βαριά ιστορία και κομβική θέση. Κι όμως, από τόπος παραγωγής και ανάπτυξης μετατράπηκε σε μια κοινωνία που περιμένει διαρκώς την επόμενη ενίσχυση για να επιβιώσει. Το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα δεν είναι η έλλειψη πόρων, αλλά η παγίδα της εξάρτησης. Ένα οικονομικό μοντέλο που έμεινε κολλημένο στο παρελθόν και μια περιοχή που, ενώ έχει όλα τα εφόδια για να πρωταγωνιστήσει, δυσκολεύεται να βρει τη νέα της ταυτότητα.
Πάμε, έχω πολλά αλλά σε επόμενο καφέ όλοι μαζί στην παραλία μας με θέα τον ακαταμάχητο κάμπο μας.
1.Η «Παγίδα του Ροδάκινου» και η Ψυχολογία της Επιδότησης
Για δεκαετίες, η πολιτική στην Ημαθία χτιζόταν πάνω στον κάμπο. Το ροδάκινο (επιτραπέζιο και βιομηχανικό) δεν ήταν απλά ένα προϊόν, ήταν το «νόμισμα» της περιοχής. Ο κάμπος της Ημαθίας κάποτε τάιζε την Ευρώπη. Σήμερα ταΐζει μόνο την γκρίνια.
Η κλιματική αλλαγή και το αυξημένο κόστος παραγωγής διέλυσαν το παλιό μοντέλο. Οι πολιτικοί έγιναν περισσότερο «κυνηγοί αποζημιώσεων» παρά σχεδιαστές ανάπτυξης, ενώ οι παραγωγοί περιμένουν διαρκώς τον ΕΛΓΑ και τις ενισχύσεις αντί να ανοίγει η συζήτηση για το πώς η Ημαθία θα ξεφύγει από τη μονοκαλλιέργεια.
2. Το «Παραμύθι» της Βεργίνας
Έχεις τη Βεργίνα. Το brand name «Φίλιππος και Μέγας Αλέξανδρος» πουλάει σαν τρελό σε όλο τον πλανήτη.
Τι κερδίζει ο μέσος Βεροιώτης, Ναουσαίος ή Αλεξανδρινός; Ελάχιστα. Τα πούλμαν έρχονται στη Βεργίνα, οι τουρίστες βλέπουν τους τάφους, αγοράζουν ένα μαγνητάκι και φεύγουν. Το ζητούμενο είναι να μείνει ο επισκέπτης στον νομό, να πιει ξινόμαυρο στη Νάουσα, να φάει ρεβανί στη Βέροια και να αφήσει χρήμα στην τοπική αγορά. Αντί γι’ αυτό, η συζήτηση αναλώνεται σε μικροτοπικές κόντρες, ενώ λείπει ένα ενιαίο brand για ολόκληρη την Ημαθία.
3. Η Πολιτική «Γήρανση» του Νομού
Η δημογραφική κατάρρευση της επαρχίας είναι γνωστή, αλλά στην Ημαθία παίρνει μια καθαρά πολιτική τροπή. Όταν οι νέοι φεύγουν επειδή οι μόνες επιλογές είναι το χωράφι ή μια κακοπληρωμένη θέση σε συσκευαστήριο, το εκλογικό σώμα που απομένει πίσω αλλάζει.
Το εκλογικό σώμα στην Ημαθία γίνεται όλο και πιο ηλικιωμένο, συντηρητικό και εξαρτημένο από τις συντάξεις ή τα κρατικά βοηθήματα. Αυτό δημιουργεί ένα πολιτικό κατεστημένο χαμηλού ρίσκου. Οι πολιτικοί δεν χρειάζεται να παρουσιάσουν καινοτόμα πλάνα για να εκλεγούν, τους αρκεί να υπόσχονται τη διατήρηση της υπάρχουσας (έστω και φθίνουσας) κατάστασης.
4. Ο Στρατός των Πινακίδων-Φαντασμάτων
Αν προσπαθήσεις να οδηγήσεις στην Ημαθία, μπαίνεις σε stealth mode. Τα χόρτα στο οδικό δίκτυο έχουν πλέον δική τους νοημοσύνη, και έχουν καταπιεί τις πινακίδες σήμανσης. Δεν ξέρεις αν η στροφή σε βγάζει στη Νάουσα, στην Αλεξάνδρεια ή στην Νάρνια.
5. Το «Survival Horror» του ΕΚΑΒ
Αν πάθεις κάτι στην Ημαθία, το σαράβαλο ασθενοφόρο που θα έρθει να σε μαζέψει δεν είναι όχημα, είναι escape room. Οι ίδιοι οι εργαζόμενοι βγαίνουν και λένε ότι τα οχήματα χαλάνε το ένα μετά το άλλο.
Τα ασθενοφόρα έχουν γράψει περισσότερα χιλιόμετρα κι από πλανόδιο μουσικό συγκρότημα. Όταν ακούς σειρήνα δεν ξέρεις αν έρχεται βοήθεια ή αν το όχημα παλεύει να φτάσει στο επόμενο φανάρι χωρίς να ανάψει λαμπάκια στο καντράν.
6. Το «Ghosting» από το Υπουργείο για το Δημογραφικό
Το Επιμελητήριο έβγαλε πρόσφατα ανακοίνωση και έριξε rage κατά της κεντρικής κυβέρνησης, γιατί η Ημαθία έμεινε εκτός του ειδικού προγράμματος για τη δημογραφική ανάπτυξη.
Ο Πρόεδρος στέλνει επίσημα έγγραφα και ζητάει «τεκμηριωμένα» και «θεσμικά» εξηγήσεις, αλλά το Υπουργείο τους έχει αφήσει στο Διαβάστηκε (Read). Η Ημαθία αδειάζει από νέους, οι επιχειρήσεις ψάχνουν υπαλλήλους με το κιάλι, αλλά για την Αθήνα ο νομός θεωρείται προφανώς πλήρως «renders» και δεν χρειάζεται updates στον πληθυσμό.
7. «Κίνα x Ημαθία»: Το Crossover που δεν περίμενε κανείς
Σε ένα τελείως αναπάντεχο event, το Επιμελητήριο μάζεψε την κινεζική αποστολή στη Βέροια υπό τον τίτλο «Νέες αγορές, νέες ευκαιρίες». Φαντάσου τους Κινέζους αξιωματούχους με τα αυστηρά κοστούμια να προσπαθούν να καταλάβουν πώς η γραφειοκρατία του ΓΕΜΗ καταφέρνει να καθυστερεί μια έναρξη ατομικής επιχείρησης περισσότερο από όσο χρειάζεται η Κίνα για να χτίσει τρία τεχνητά νησιά και πέντε ουρανοξύστες. Οι άνθρωποι ήρθαν για business και βρέθηκαν να συζητάνε αν το ροδάκινο ταιριάζει με το Πεκίνο.
8. Το Level-Up της «Ψηφιακής Υπογραφής»
Το Επιμελητήριο ανακοίνωσε με περηφάνια ότι μοιράζει δωρεάν «ψηφιακές υπογραφές» στα μέλη του, ως το απόλυτο εργαλείο εκμοντερνισμού.
Έχεις πλέον το hi-tech «ψηφιακό σου αποτύπωμα» για να υπογράφεις ηλεκτρονικά, αλλά όταν πας να κάνεις μια δουλειά με το δημόσιο, ο υπάλληλος στην άλλη πλευρά της οθόνης σε κοιτάζει σαν εξωγήινο και σου λέει: «Ωραίο αυτό, αλλά φέρε μου κι ένα γνήσιο υπογραφής από το ΚΕΠ, εκτυπωμένο σε τρία αντίγραφα και σφραγισμένο με μπλε μελάνι». Cyberpunk 2077, αλλά με άρωμα κάμπου.
Το πραγματικό πολιτικό πρόβλημα της Ημαθίας δεν είναι αν θα βγει πρώτο το ένα ή το άλλο κόμμα. Είναι ότι η περιοχή διοικείται με νοσταλγία για το παρελθόν, την ίδια στιγμή που το μέλλον απαιτεί ριζική αναδιάρθρωση. Όσο η τοπική ηγεσία αναλώνεται στο να «σβήνει φωτιές» (αποζημιώσεις, έκτακτα κονδύλια) και δεν σχεδιάζει την Ημαθία της επόμενης εικοσαετίας, ο νομός θα παραμένει ένας πλούσιος τόπος με φτωχούς κατοίκους.
