Του Ηλία Τσιαμήτρου
Ήταν τέλη Δεκεμβρίου του 1299 μ.Χ. όταν έντρομοι οι νυχτερινοί φρουροί στα βορεινά τείχη του υπέροχου Δελχί, της πρωτεύουσας του σουλτανάτου, αντίκρισαν μυριάδες φωτιές να λαμπυρίζουν στον ορίζοντα. Έμοιαζε λες κι ο νυχτερινός ουρανός με όλα του τα αστέρια είχε στρωθεί σαν χαλί στην εύφορη πεδιάδα του Κίλι. Οι Μογγόλοι του Χανάτου Τσαγκατάι[1] ήταν προ των πυλών! Επικεφαλής της ορδής που αριθμούσε κοντά στους εκατό χιλιάδες πολεμιστές ήταν ο Κουτλούγκ Χουάτζα, γιος του Ντούα Χαν, ηγεμόνα του Χανάτου. Μέσα στα τείχη του Δελχί βασίλευε ο τρόμος. Χιλιάδες πανικόβλητοι χωρικοί του Πουντζάμπ συνωστίζονταν στους δρόμους. Η τιμή του σταριού έφτασε στα ύψη και η πείνα στένευε κιόλας την πόλη. Τα τζαμιά ήταν γεμάτα πιστούς που προσεύχονταν για τη σωτηρία τους.
Μέσα στο παλάτι, ο Σουλτάνος Αλαουντίν Χάλτζι ήταν ο μόνος που διατηρούσε την ψυχραιμία του. Περίμενε από καιρού την εισβολή και είχε προετοιμάσει κατάλληλα τον στρατό του σουλτανάτου γι’ αυτήν. Ο στρατηγός του Ζαφάρ Χαν είχε ήδη εμπλακεί δύο φορές μέχρι τότε με ελάσσονες μογγολικούς στρατούς και είχε καταφέρει να τους απωθήσει. Στο πολεμικό συμβούλιο της Αυλής έβλεπες πρόσωπα χλωμά, φοβισμένα, σχεδόν απελπισμένα. Θα ακολουθούσε άραγε το Δελχί τη μοίρα της μεγαλόπρεπης Βαγδάτης, που μερικές δεκαετίες πριν είχε ισοπεδωθεί απ’ τους Μογγόλους του Χούλαγκου Χαν; Τότε που οι άγριοι καβαλάρηδες της στέπας έσφαξαν ένα εκατομμύριο πιστούς και έριξαν στον Τίγρη ποταμό τα βιβλία των βιβλιοθηκών της, μέχρι που τα νερά του μαύρισαν απ’ τη μελάνη τους;
Ο Αλαουντίν Χάλτζι δεν ήταν ένας άγγελος. Λίγα χρόνια πριν είχε αρπάξει τον θρόνο από τον θείο και πεθερό του Τζελαλαντίν Χάλτζι αφού τον δολοφόνησε άσπλαχνα μετά από ένα πλούσιο δείπνο. Ήταν ένας ηγεμόνας βίαιος, ωμός, στα όρια της παράνοιας. Όμως ήταν γενναίος, διορατικός και θαυμάσιος στρατιώτης. Ο μόνος ηγεμόνας στην πολυκερματισμένη Ινδία που θα μπορούσε να κοιτάξει τους Μογγόλους στα μάτια. Οι στρατηγοί τού γύρεψαν να διαπραγματευτεί. Αν πλήρωναν τους Μογγόλους, μπορεί να γλίτωναν. Ο έμπιστος σύμβουλός του ψιθύρισε πως ήταν καλύτερα να κρυφτεί πίσω απ’ τα τείχη. Ο Αλαουντίν Χάλτζι είχε άλλη γνώμη. Αποφάσισε να αντιμετωπίσει τον εχθρό πρόσωπο με πρόσωπο. Με το πρώτο φως της αυγής, ο στρατός του Δελχί βγήκε απ’ τα τείχη και κατευθύνθηκε προς το Κίλι. Μέσα στο λυκαυγές, ακουγόταν μονάχα η κλαγγή των όπλων, ο υπόκωφος ήχος των τυμπάνων, το χρεμέτισμα των αλόγων και το ποδοβολητό των πολεμικών ελεφάντων.
Οι δύο στρατοί συναντήθηκαν σε μια στενή πεδιάδα. Απ’ τη μια μεριά κυλούσε ήσυχα ο ποταμός Γιαρούνα. Απ’ την άλλη, ένα πυκνό δάσος περιόριζε τις κινήσεις του ιππικού των Μογγόλων. Ο Αλαουντίν εμπιστεύτηκε το δεξιό κέρας της παράταξης στον έμπειρο Ζαφάρ Χαν επικεφαλής ενός σώματος πέντε χιλιάδων εκλεκτών Ινδών ιππέων. Ο ίδιος θα πολεμούσε στο κέντρο επικεφαλής της βασιλικής φρουράς. Πίσω απ’ την πρώτη γραμμή, παρατάχτηκαν δεκάδες σιδερόφρακτοι ελέφαντες περιμένοντας ανυπόμονα τους καβαλάρηδες. Η διαταγή του Σουλτάνου ήταν σαφής. Κανείς δεν θα κινούταν χωρίς δική του εντολή.
Οι Μογγόλοι επιτέθηκαν πρώτοι εναντίον της δεξιάς πτέρυγας. Χιλιάδες ιππείς τοξότες στροβιλίζονταν μπροστά απ’ το σώμα του στρατηγού Ζαφάρ Χαν. Ο ουρανός σκοτείνιασε απ’ τα βέλη. Ο στρατηγός έβλεπε με οργή τους στρατιώτες του να χάνονται χωρίς να μπορεί να ανταποδώσει τα χτυπήματα. Ύστερα, οι Μογγόλοι έστρεψαν τα νώτα, εκτελώντας τη γνωστή τακτική της ψευδούς υποχώρησης με την οποία είχαν νικήσει αμέτρητες μάχες. Ο Ζαφάρ Χαν γνώριζε καλά τις τακτικές τους. Όμως, η οργή του υπερίσχυσε. Παρακούοντας τις διαταγές του Σουλτάνου, διέταξε επέλαση. Οι ιππείς του όρμησαν πίσω απ’ τους Μογγόλους κυνηγώντας τους. Όταν απομακρύνθηκαν απ’ το κύριο σώμα του στρατού, κουρασμένοι απ’ την καταδίωξη, οι άντρες του Ζαφάρ Χαν βρέθηκαν κυκλωμένοι από είκοσι χιλιάδες αντιπάλους. Ο Ζαφάρ Χαν κατάλαβε το λάθος του αλλά ήταν αργά να επανορθώσει. Μάζεψε τους αξιωματικούς του και όλοι μαζί συμφώνησαν πως δεν υπήρχε περιθώριο υποχώρησης ή παράδοσης. Αποφάσισαν να πεθάνουν πολεμώντας.
Ο ίδιος ο Κουτλούγκ Χουάτζα στεκόταν απέναντί τους. Κατά κύματα οι Μογγόλοι έπεφταν πάνω τους από παντού. Χιλιάδες στρώθηκαν νεκροί. Μετά από ώρα, ο Μογγόλος πρίγκιπας θαυμάζοντας το θάρρος του Ζαφάρ Χαν, τού πρότεινε να αυτομολήσει σ’ αυτόν τάζοντάς του τιμές και αξιώματα. Ο στρατηγός αρνήθηκε. Η μάχη ξανάρχισε με λύσσα. Πριν σκοτωθεί, ο Ζαφάρ Χαν κατάφερε μια βαθιά πληγή στον ώμο του Μογγόλου πρίγκιπα. Είχε πολεμήσει με τέτοια γενναιότητα και είχε προκαλέσει τόσες απώλειες στο μογγολικό ιππικό που ακόμη κι εκείνοι οι σκληροί πολεμιστές τον είχαν φοβηθεί. Ένας ιστορικός έγραψε αργότερα πως ήταν τέτοιος ο τρόμος που προκάλεσε στους Μογγόλους, που χρόνια αργότερα, όταν τα άλογά τους αρνιόταν να πιούν νερό, τα ρωτούσαν αν είδαν τον Ζαφάρ Χαν!
Η μάχη συνεχίστηκε για δύο ακόμη μέρες, αλλά οι Μογγόλοι πτοημένοι από τη γενναιότητα που έδειξε ο Ζαφάρ Χαν δεν κατάφεραν να διασπάσουν τις γραμμές του στρατού του Δελχί. Η πληγή του Κουτλούγκ Χουάτζα κακοφόρμισε και ανήσυχοι οι στρατηγοί του τον συμβούλεψαν να υποχωρήσει ώστε να βρει κατάλληλη ιατρική περίθαλψη. Την αυγή της τρίτης μέρας, ο Αλαουντίν Χάλτζι και ο στρατός του είδαν έκπληκτοι το πεδίο της μάχης άδειο από αντιπάλους. Πάνω απ’ την πεδιάδα του Κίλι ακουγόταν μονάχα τα κρωξίματα των ορνέων, και οι σπαραχτικές ικεσίες των πληγωμένων. Στον ορίζοντα, ένα σύννεφο σκόνης σημάδευε την αποχώρηση των εισβολέων. Είχαν νικήσει.
Ο πρίγκιπας Κουτλούγκ Χουάτζα πέθανε απ’ το τραύμα που του προκάλεσε ο Ζαφάρ Χαν προτού προλάβει να γυρίσει στη χώρα του. Ο Αλαουντίν Χάλτζι επέστρεψε θριαμβευτής στο Δελχί. Όμως ο Σουλτάνος, οργισμένος για την απείθεια του Ζαφάρ Χαν, παρά την καθοριστική συμμετοχή του στη νίκη, έλαβε μια σκληρή κι απάνθρωπη απόφαση. Διέταξε να διαγράψουν δια παντός το όνομα του γενναίου στρατηγού απ’ όλα τα αρχεία του κράτους, από κάθε ιστορική αναφορά, από κάθε προφορική διήγηση. Ως το θάνατο του Σουλτάνου το 1316 μ.Χ. ο στρατηγός Ζαφάρ Χαν ήταν σα να μην υπήρξε ποτέ. Σα να μην πολέμησε για τη σωτηρία του Δελχί. Σα να μην δοξάστηκε στη μάχη του Κίλι. Πολύ αργότερα, ιστορικοί σαν τον Ζιαουντίν Μπαράνι και τον Αμπντούλ Μαλίκ Ισάμι διέσωσαν τη γενναιότητα, την αφοσίωση και το θάρρος του, εις τους αιώνας των αιώνων.
[1]: ένα από τα τέσσερα Χανάτα που δημιουργήθηκαν μετά το θάνατο του μεγάλου Τζένγκις Χαν. Τα άλλα τρία ήταν: η Χρυσή Ορδή, το Ιλχανάτο της Περσίας και το Μεγάλο Χανάτο της Κίνας.
