Μειώνει τις μηνιαίες δόσεις, περιορίζει τόκους και επιταχύνει την αποπληρωμή – Αναδρομική ισχύ από την 1η Απριλίου 2019
Με την θετική ψήφο της ΝΔ ψηφίσθηκε επί της Αρχής και στο σύνολό του το σχέδιο νόμου του υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών «Μέτρα αντιμετώπισης της ενεργειακής κρίσης και ενίσχυσης του διαθέσιμου εισοδήματος των πολιτών, μισθολογικές και φορολογικές διατάξεις, ρυθμίσεις για τον εξωδικαστικό μηχανισμό ρύθμισης οφειλών, συνταξιοδοτικές ρυθμίσεις Δημοσίου, ρυθμίσεις για την Επιτροπή Εποπτείας και Ελέγχου Παιγνίων και βελτίωση του πλαισίου για τα παίγνια, ρυθμίσεις για την Εταιρεία Ακινήτων Δημοσίου Ανώνυμη Εταιρεία και λοιπές διατάξεις» από την Ολομέλεια. Το σχέδιο νόμου, επί της Αρχής και στο σύνολό του το καταψήφισαν ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και Νίκη, ενώ με το «παρών» τοποθετήθηκαν το ΠΑΣΟΚ – ΚΙΝΑΛ και η Ελληνική Λύση. Η Πλεύση Ελευθερίας, όπως δήλωσε ο αγορητής της κατά την τοποθέτησή του, καταψηφίζει το νομοσχέδιο αλλά θα καταθέσει το ψηφοδέλτιο τις επόμενες ώρες.
Η συζήτηση διεξήχθη σε έντονο κλίμα, με την αντιπολίτευση να υποστηρίζει ότι το νομοσχέδιο ευνοεί κυρίως τράπεζες και επενδυτικά funds που διαχειρίζονται τα δάνεια, ενώ η κυβέρνηση κάνει λόγο για συνολική και αναδρομική λύση σε ένα χρόνιο πρόβλημα των «κόκκινων» δανείων. Ο υπουργός άφησε αιχμές προς την αντιπολίτευση, υποστηρίζοντας ότι η άμεση εφαρμογή δικαστικής απόφασης δεν θα εξασφάλιζε αναδρομικότητα, όπως η κυβερνητική ρύθμιση.
Η ρύθμιση για τον νόμο Κατσέλη
Η τροπολογία για τα δάνεια του Νόμου Κατσέλη ψηφίσθηκε από τη ΝΔ. το ΠΑΣΟΚ- ΚΙΝΑΛ και την Ελληνική Λύση ενώ ΣΥΡΙΖΑ, ΚΚΕ και Νίκη τοποθετήθηκαν με το «παρών».
Η πρωτοβουλία του Κυριάκου Πιερρακάκη ενέταξε τα δάνεια του νόμου Κατσέλη στο κέντρο του νέου πακέτου για το ιδιωτικό χρέος, παρουσιάζοντας την παρέμβαση όχι μόνο ως συμμόρφωση με την απόφαση του Αρείου Πάγου, αλλά και ως διεύρυνση της προστασίας για όσους έχουν ενεργές ρυθμίσεις.
Η ρύθμιση αφορά περισσότερους από 100.000 ενήμερους δανειολήπτες που έχουν ενταχθεί στον νόμο Κατσέλη και προβλέπει σημαντική μείωση των μηνιαίων δόσεων, σχεδόν μηδενισμό των τόκων και επιτάχυνση της αποπληρωμής των δανείων. Δηλαδή, η βασική αλλαγή αφορά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων, που πλέον εφαρμόζονται στη μηνιαία δόση και όχι στο συνολικό υπόλοιπο της οφειλής.
Δημιουργεί παράλληλα έναν νέο οικονομικό λογαριασμό ύψους περίπου 700 εκατ. ευρώ, ο οποίος θα πρέπει να μοιραστεί μεταξύ τραπεζών, servicers, επενδυτών και του ίδιου του προγράμματος κρατικών εγγυήσεων «Ηρακλής».
Κεντρικό στοιχείο αποτελεί η αναδρομική ισχύς από την 1η Απριλίου 2019, η οποία δημιουργεί πρόσθετα οφέλη για τους δικαιούχους, καθώς οι μειώσεις εφαρμόζονται και σε ήδη καταβληθείσες περιόδους.
Παράλληλα, για όσους έχουν ήδη καταβάλει υψηλότερα ποσά με το προηγούμενο καθεστώς, η νέα διάταξη προβλέπει ότι τα επιπλέον ποσά δεν επιστρέφονται σε μετρητά, αλλά αναγνωρίζονται ως αποπληρωμένο κεφάλαιο. Με αυτόν τον τρόπο μειώνεται το υπόλοιπο της οφειλής ή περιορίζεται ο αριθμός των δόσεων που απομένουν.
Στην πράξη, αυτό σημαίνει ότι οι δανειολήπτες μπορούν να ολοκληρώσουν νωρίτερα την αποπληρωμή τους ή να δουν αισθητή μείωση στις τελευταίες δόσεις, ενώ ταυτόχρονα περιορίζεται σημαντικά το συνολικό ποσό των τόκων που θα καταβάλουν. Ενδεικτικά, στεγαστικό δάνειο 100.000 ευρώ με διάρκεια 20 ετών και επιτόκιο 4% οδηγεί, με τη νέα ρύθμιση, σε μείωση της μηνιαίας δόσης από 612 ευρώ σε 433 ευρώ, ενώ οι τόκοι περιορίζονται από περίπου 453 ευρώ σε 1,4 ευρώ τον μήνα. Το συνολικό όφελος εκτιμάται ότι μπορεί να φτάσει έως και τις 46.000 ευρώ.
Εκτός αναδρομικής εφαρμογής μένουν οι υποθέσεις που έχουν ήδη κλείσει, καθώς και οι περιπτώσεις στις οποίες έχουν πληρωθεί οι προϋποθέσεις για έκπτωση από τη ρύθμιση. Το υπουργείο αναφέρει ότι σε αυτές τις υποθέσεις είτε η οφειλή έχει αποπληρωθεί και η κύρια κατοικία έχει ήδη διασωθεί είτε έχουν παραχθεί νομικά αποτελέσματα λόγω μη καταβολής δόσεων.
Η διάταξη ξεχωρίζει επίσης τον νόμο Κατσέλη από τον εξωδικαστικό μηχανισμό και τον νόμο 4605/2019. Για αυτές τις ρυθμίσεις, η μηνιαία δόση εξακολουθεί να υπολογίζεται ως τοκοχρεολυτική δόση πάνω στο συνολικό ποσό της ρυθμιζόμενης οφειλής, όπως προβλέπεται από το ισχύον πλαίσιο, τις κανονιστικές πράξεις και τις συμβάσεις ρύθμισης.
Το δυνητικό κόστος της παρέμβασης υπολογίζεται στα 700 εκατ. ευρώ. Από αυτά, τα 500 εκατ. ευρώ αφορούν την καθολική εφαρμογή της απόφασης του Αρείου Πάγου για όλους όσοι έχουν ενεργές ρυθμίσεις. Το ποσό αυτό αφορά αμιγώς τον «ΗΡΑΚΛΗ», λόγω των τιτλοποιήσεων που έχουν γίνει μέσω του προγράμματος κρατικών εγγυήσεων.
Τα υπόλοιπα 200 εκατ. ευρώ συνδέονται με την αναδρομικότητα. Για αυτό το σκέλος, ο επιμερισμός θα αφορά σε μεγάλο βαθμό περίπου ισοκατανεμημένα τις τράπεζες και τον «ΗΡΑΚΛΗ». Τα υπερβάλλοντα ποσά που έχουν εισπράξει τα πιστωτικά ιδρύματα πριν από τη μεταφορά δανείων στον «Ηρακλή» αποδίδονται στον μηχανισμό.
Σύμφωνα με την κυβέρνηση, η διάταξη καλύπτει δανειολήπτες που έχουν ήδη ρυθμίσει τις οφειλές τους και παραμένουν συνεπείς στις υποχρεώσεις τους, ενώ η βασική αλλαγή αφορά τον τρόπο υπολογισμού των τόκων, οι οποίοι περιορίζονται σχεδόν στο σύνολό τους.
Αντιδράσεις κομμάτων
Το ΚΚΕ και ο γενικός γραμματέας του, Δημήτρης Κουτσούμπας, επανέλαβαν την καταψήφιση του νομοσχεδίου, σημειώνοντας ότι είχε ήδη τεθεί αίτημα για αντίστοιχες προβλέψεις από το 2024.
Ο πρόεδρος της Ελληνικής Λύσης Κυριάκος Βελόπουλος χαρακτήρισε τη ρύθμιση ανεπαρκή και ζήτησε οριζόντια εφαρμογή, θέτοντας ζήτημα κόστους εφαρμογής.
Από την αντιπολίτευση διατυπώθηκε επίσης η θέση ότι οι ρυθμίσεις δεν αντιμετωπίζουν επαρκώς τα προβλήματα των πολιτών και ότι ευνοούνται κυρίως οι χρηματοπιστωτικοί φορείς.
