Κατατέθηκε στη Βουλή το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Οικονομικών
-Βελτιωτικές ρυθμίσεις και προσθήκες
Με σειρά αλλαγών, που προέκυψαν στη φάση της δημόσιας διαβούλευση, κατατέθηκε το βράδυ της Τρίτης στη Βουλή το πολυνομοσχέδιο του Υπουργείου Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών με δύο βελτιωτικές αλλαγές και πέντε νέες προσθήκες. Το πολυνομοσχέδιο κινείται σε έξι άξονες: διεύρυνση του εξωδικαστικού μηχανισμού, προστασία της κύριας κατοικίας μέσω αξιοποίησης άλλης περιουσίας, νέα ρύθμιση 72 δόσεων, άρση κατασχέσεων τραπεζικών λογαριασμών, παράταση για τα δάνεια σε ελβετικό φράγκο και αύξηση του ακατάσχετου ορίου στα 1.600 ευρώ.
ΠΑΡΕΜΒΑΣΕΙΣ ΤΟΥ ΠΟΛΥΝΟΜΟΣΧΕΔΙΟΥ
-Αύξηση του ακατάσχετου στα 1600 ευρώ
Η μεγαλύτερη παρέμβαση (άρθρο 6 του πολυνομοσχεδίου) αφορά στο ακατάσχετο για οφειλές προς το Δημόσιο, το οποίο αυξάνεται από τα 1.250 στα 1.600 ευρώ τον μήνα για κάθε φυσικό πρόσωπο και για έναν δηλωμένο λογαριασμό ανά ίδρυμα. Αυτό σημαίνει πρόσθετη προστασία 350 ευρώ τον μήνα, δηλαδή 4.200 ευρώ τον χρόνο, για όσους έχουν δεσμεύσεις λογαριασμών από την Εφορία. Και για χρέη προς τράπεζες και λοιπούς ιδιώτες πάντως, το ακατάσχετο σε ατομικό λογαριασμό αυξάνεται από τα 1.500 στα 1.600 ευρώ. Το όφελος φτάνει στα 100 ευρώ τον μήνα ή 1.200 ευρώ τον χρόνο. Αντίστοιχα, στους κοινούς λογαριασμούς των νοικοκυριών, το ακατάσχετο για χρέη μεταξύ ιδιωτών (τράπεζες, προμηθευτές κλπ) αυξάνεται από τα 2.000 στα 2.200 ευρώ το μήνα. Η μεταβολή αυτή ισοδυναμεί με επιπλέον προστασία 200 ευρώ μηνιαίως, ή έως 2.400 ευρώ σε ετήσια βάση.
Τα νέα ακατάσχετα όρια θα ισχύσουν μετά την ψήφιση του πολυνομοσχεδίου, η οποία αναμένεται στα τέλη του Ιουνίου. Ωστόσο η προστασία δεν παρέχεται αυτόματα. Η διάταξη προβλέπει ότι για να ισχύσει η προστασία για οφειλές προς το Δημόσιο, ο τραπεζικός λογαριασμός (ΙΒΑΝ) πρέπει να έχει δηλωθεί ηλεκτρονικά στην ΑΑΔΕ από τον οφειλέτη, ως μοναδικός ακατάσχετος λογαριασμός. Αν υπάρχει λογαριασμός μισθοδοσίας, σύνταξης ή καταβολής ασφαλιστικών παροχών, δηλώνεται αποκλειστικά αυτός. Παράλληλα, με άλλες διατάξεις, το νομοσχέδιο θεσπίζει και δυνατότητα άρσης της κατάσχεσης σε τραπεζικό λογαριασμό, εφόσον ο οφειλέτης καταβάλει το 25% της βασικής οφειλής για την οποία επιβλήθηκε η δέσμευση, μαζί με τις αντίστοιχες προσαυξήσεις και τόκους. Η δυνατότητα αυτή αφορά και υφιστάμενες κατασχέσεις, δίνοντας διέξοδο σε οφειλέτες που είχαν λογαριασμούς δεσμευμένους για μεγάλο χρονικό διάστημα. Με τον τρόπο αυτό, αίρονται οι ασφυκτικοί περιορισμοί που προκαλεί κατάσχεση στην καθημερινή λειτουργία των οφειλετών. Ωστόσο η άρση χορηγείται μία φορά και μόνο σε κάθε οφειλέτη, αποτρέποντας καταχρηστικές επαναλήψεις. Επιπλέον, ορίζονται εξαιρέσεις για περιπτώσεις όπου ο οφειλέτης έχει καταφύγει στην πτώχευση ή σε διαδικασίες αφερεγγυότητας.
– Για πρώτη φορά, εισάγεται δυνατότητα διατήρησης της πρώτης κατοικίας με ταυτόχρονη ρευστοποίηση άλλων περιουσιακών στοιχείων του οφειλέτη, εφόσον αυτό απαιτείται για την αποπληρωμή των χρεών. Η λογική είναι ότι ο οφειλέτης δεν οδηγείται αυτομάτως στην απώλεια του σπιτιού στο οποίο κατοικεί, αλλά μπορεί να αξιοποιήσει άλλη ακίνητη περιουσία, εφόσον υπάρχει για να το σώσει. Πρόκειται για πιο στοχευμένη εκδοχή της «δεύτερης ευκαιρίας»: προστατεύεται η κατοικία που συνδέεται με τη βασική διαβίωση, αλλά δεν αγνοείται η υπόλοιπη περιουσιακή δυνατότητα του οφειλέτη. Μέσω του εξωδικαστικού μηχανισμού, από τις 21 Σεπτεμβρίου 2026, θα παρέχεται η δυνατότητα διαχωρισμού της κύριας κατοικίας από την υπόλοιπη περιουσία του οφειλέτη. Ο οφειλέτης ως αντάλλαγμα θα εξασφαλίσει «κούρεμα» οφειλών, μικρότερη μηνιαία δόση και αποπληρωμή σε έως 420 δόσεις.
5. Παράταση έως τις 30 Σεπτεμβρίου 2026 του προγράμματος προστασίας δανειοληπτών με δάνεια σε ελβετικό φράγκο. Η παράταση δίνει περισσότερο χρόνο στους ενδιαφερομένους να εξετάσουν τη μετατροπή του δανείου τους σε ευρώ. Η παρέμβαση είναι κρίσιμη για δανειολήπτες που βρέθηκαν εκτεθειμένοι στη διακύμανση της ισοτιμίας ευρώ–ελβετικού φράγκου. Το πρόγραμμα προβλέπει ευνοϊκότερους όρους μετατροπής, σταθερό επιτόκιο και πιο προβλέψιμη δόση, μειώνοντας την αβεβαιότητα που προκαλεί ο συναλλαγματικός κίνδυνος. Σύμφωνα με το υπουργείο, περίπου το 50% των δανειοληπτών έχει ήδη δρομολογήσει ένταξη στο πρόγραμμα.
– Μείωση του ελάχιστου ορίου ένταξης στον Εξωδικαστικό Μηχανισμό Ρύθμισης Οφειλών από τις 10.000 στις 5.000 ευρώ. Η αλλαγή αυτή είναι σημαντική, γιατί μέχρι σήμερα ένας μεγάλος αριθμός μικρότερων οφειλετών δεν μπορούσε να αξιοποιήσει τον εξωδικαστικό, παρότι αντιμετώπιζε πραγματική αδυναμία πληρωμής. Με το νέο όριο, αποκτούν πρόσβαση στον μηχανισμό πολίτες και μικρές επιχειρήσεις με χαμηλότερες, αλλά συχνά εξίσου πιεστικές, οφειλές. Σύμφωνα με το οικονομικό επιτελείο, η διεύρυνση μπορεί να αφορά έως και περίπου 1 εκατομμύριο πολίτες και επιχειρήσεις. Στο πλαίσιο του μηχανισμού, προβλέπεται «κούρεμα» οφειλής, ενώ το επιτόκιο παραμένει σταθερό στο 3% καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης. Η ρύθμιση ενεργοποιείται έναν μήνα μετά από τη δημοσίευση του νόμου στο ΦΕΚ.
– Δυνατότητα ρύθμισης παλαιών οφειλών έως και σε 72 δόσεις. Η ρύθμιση αφορά χρέη που κατέστησαν ληξιπρόθεσμα έως τις 31 Δεκεμβρίου 2023 και δεν βρίσκονταν σε ρύθμιση στις 21 Απριλίου 2026. Προϋπόθεση είναι οι μεταγενέστερες οφειλές, δηλαδή όσες δημιουργήθηκαν μετά το 2023, να έχουν εξοφληθεί ή να έχουν τακτοποιηθεί με νόμιμο τρόπο, όπως μέσω της πάγιας ρύθμισης οφειλών. Η παρέμβαση στοχεύει κυρίως σε φορολογουμένους και επιχειρήσεις που έχουν «παγωμένα» παλιά χρέη, αλλά μπορούν πλέον να επανέλθουν σε κανονική εξυπηρέτηση. Σύμφωνα με τις ανακοινώσεις του ΥΠΕΘΟ, η ρύθμιση αφορά πάνω από 1,5 εκατομμύριο φυσικά και νομικά πρόσωπα. Η αίτηση υποβάλλεται ηλεκτρονικά έως τις 31 Δεκεμβρίου 2026 με την ηλεκτρονική πλατφόρμα να αναμένεται να ανοίξει από τα τέλη Ιουνίου έως το πρώτο δεκαπενθήμερο του Ιουλίου. Το ελάχιστο ποσό κάθε μηνιαίας δόσης ορίζεται στα 30 ευρώ, ενώ το επιτόκιο είναι σταθερό 5,84% καθ’ όλη τη διάρκεια της ρύθμισης.
-Παράταση στο τέλος ταξινόμησης υβριδικών οχημάτων
Παρατείνεται για ένα εξάμηνο, έως 1/1/2027 η υπαγωγή των υβριδικών ηλεκτρικών αυτοκινήτων σε ενιαία μείωση τελών ταξινόμησης ποσοστού 50%, ανεξαρτήτως εκπομπών μάζας διοξειδίου του άνθρακα (CO). Το προηγούμενο σύστημα ποσοστών έκπτωσης βάσει εκπομπών ρύπων καταργείται.
Παράλληλα, τα ηλεκτρικά υβριδικά αυτοκίνητα, με εκπεμπόμενη μάζα διοξειδίου του άνθρακα μικρότερη ή ίση με 75 γρ. /χλμ., που εισήχθησαν κατά το διάστημα 1/11/2025 – 31/5/2026 και δεν έχουν ακόμα ταξινομηθεί, απαλλάσσονται του 75% των τελών ταξινόμησης.
-Νέα ρύθμιση για μαθητές με προβλήματα ακοής
Στο νομοσχέδιο προστίθεται διάταξη η οποία έρχεται να καλύψει ένα θεσμικό κενό και να διορθώσει μια κοινωνική αδικία αναφορικά με συγκεκριμένη παροχή του Υπουργείου Παιδείας για μαθητές με προβλήματα ακοής.
Η νέα ρύθμιση προβλέπει ότι η συγκεκριμένη παροχή του Υπουργείου Παιδείας για την προμήθεια ακουστικών βαρηκοΐας σε μαθητές με προβλήματα ακοής είναι ανεκχώρητη, ακατάσχετη, δεν δεσμεύεται και δεν συμψηφίζεται με οφειλές προς το Δημόσιο, τους ασφαλιστικούς φορείς, τους ΟΤΑ Α΄ και Β΄ βαθμού ή τα πάσης φύσεως χρηματοπιστωτικά ιδρύματα.
