Της Ιωάννας Βαλδήρ
Κοιτάξου στον καθρέφτη. Άλλη μία.
Καιρός να με διαβάσεις, γιατί αν το είχες κάνει, σήμερα θα ήμουν εδώ. Με λένε Ελένη, Μαρία, Κατερίνα, με λένε μάνα, κόρη, φίλη, γυναίκα που έμαθε να ζει με το κεφάλι σκυφτό για να μη χαλάσει την εικόνα της γειτονιάς. Είμαι αυτή που έτρεμε πίσω από την πόρτα, που έσβηνε τη φωνή της για να μην ακουστεί, που περίμενε να σωθεί από ανθρώπους. Είμαι αυτή που έγινε είδηση για ένα απόγευμα και fast food πένθος. Κι αν σήμερα μιλάω, είναι γιατί κάποια άλλη δεν πρόλαβε. Γιατί κάποια άλλη έγινε φωτογραφία θολή, όνομα σε λίστα, άλλη μία. Γιατί κάποια άλλη δεν είχε κανέναν να της πει φύγε, έλα, είμαι εδώ.
Και τώρα που με ακούς, κράτα το καλά. Δεν είμαι φάντασμα. Είμαι η φωνή που δεν πρόλαβα να βγάλω. Είμαι η γυναίκα που δεν θα ξανασωπάσει. Είμαι αυτή που έρχεται να σου τραβήξει το χαλί της βολής σου. Γιατί αν δεν ξυπνήσεις εσύ, θα θάψουν κι άλλη. Και τότε θα είναι αργά για όλους.
Μας μάθατε να συστήνουμε τον εαυτό μας με τους ρόλους που μας δώσατε, η μαμά του τάδε, η κόρη του τάδε, η γυναίκα του δείνα. Μας μάθατε να υπάρχουμε ως κτήμα κάποιου, μέχρι που αυτός μας αφαιρεί την ανάσα και γινόμαστε αριθμός, στατιστική, άλλη μία γυναικοκτονία. Κι ενώ εμείς θάβουμε τις νεκρές μας, όλοι εσείς γίνεστε γλωσσολόγοι, νομικοί και φιλόσοφοι πάνω από τα πτώματά μας, σφάζεστε για το αν ο όρος είναι δόκιμος, αν υπάρχει, αν όλες οι ζωές έχουν την ίδια αξία, χαμένοι σε μια απύθμενη σημειολογία της πολυθρόνας που κρύβει την υποκρισία σας. Τσακώνεστε για το περιτύλιγμα επειδή σας βολεύει να αγνοείτε το περιεχόμενο, κι όσο αναλύετε την ετυμολογία της λέξης, εμάς μας θάβετε.
Αυτό το άλλη μία είναι η απάθεια, το safe space που σε πείθει πως το κακό μένει πάντα αλλού, ενώ στην επαρχία η σιωπή γίνεται συνένοχος, το τι θα πει ο κόσμος κατεβάζει ρολά, δυναμώνει τηλεοράσεις και μετατρέπει τη βία σε οικογενειακή υπόθεση πίσω από πόρτες που δεν ανοίγουν, κι έτσι η μικρή κοινωνία, αντί να προστατεύει, πνίγει τις γυναίκες μέσα στον φόβο της έκθεσης και της απομόνωσης, επιλέγοντας μια βολική αδράνεια που χαϊδεύει το κτήνος μέχρι να μην υπάρχει επιστροφή.
Σταματήστε να ψάχνετε τέρατα με κέρατα. Οι δολοφόνοι δεν κυκλοφορούν με μάσκες στο σκοτάδι. Είναι οι καλοί οικογενειάρχες της διπλανής πόρτας. Είναι αυτοί που τους βλέπεις να πίνουν καφέ, που σου λένε καλημέρα, που είναι υπεράνω πάσης υποψίας.
Το χειρότερο όμως δεν είναι αυτό που συμβαίνει τώρα. Είναι αυτό που ετοιμάζουμε για το αύριο. Αυτά τα βιώματα τρόμου, οι πνιχτές φωνές στο διπλανό δωμάτιο, η υποτίμηση που καταπίνεται καθημερινά μαζί με το μεσημεριανό φαγητό, γίνονται συνήθεια. Τρυπώνουν αθόρυβα στις συνειδήσεις των παιδιών μας. Τα παιδιά δεν ακούνε τι τους λέμε, βλέπουν τι ανεχόμαστε. Μέσα τους περνάει ασυνείδητα το μήνυμα ότι η βία είναι μια φυσιολογική γλώσσα επικοινωνίας, ότι ο ισχυρός επιβάλλεται και ο αδύναμος σιωπά. Έτσι εκτρέφουμε τους επόμενους θύτες και τα επόμενα θύματα.
Αρκετά με τα κλισέ και τα δάκρυα κατόπιν εορτής. Για αρχή άνοιξε το παράθυρο σου και γίνε άνθρωπος. Γίνε η τακτική του αντιπερισπασμού στο δρόμο. Αν δεις άντρα να τραβάει ή να απειλεί γυναίκα, μην προσπεράσεις. Μπες ανάμεσά τους. Ρώτα κάτι άσχετο. Σπάσε τη δυναμική του θύτη. Η ανοιχτή πόρτα στο σπίτι σου. Μην της λες φύγε. Πες της έλα. Οι ασφαλείς χώροι στα μαγαζιά. Αν ζητήσει το συνθηματικό προϊόν, την κρύβεις και καλείς βοήθεια. Ο ξεριζωμός της σαπίλας στα σχολεία και στα σπίτια. Μάθε στο γιο σου ότι το όχι είναι τελεία. Μάθε στην κόρη σου ότι δεν είναι η μαμά του ή η κόρη του αλλά ο εαυτός της. Κανείς δεν έχει δικαίωμα πάνω της.
Και τώρα πρόσεξε. Η βία δεν πέφτει από τον ουρανό σαν χαλάζι. Κάθε φορά που λες δεν είναι δουλειά μου, γίνεται δουλειά του δολοφόνου. Καιρός να το πω όπως είναι. Δεν κινδυνεύεις από τον ξένο στο σκοτάδι. Κινδυνεύεις από αυτόν που θέλει να σου πει με ποιον θα κοιμηθείς, πότε θα μιλήσεις, ποιον θα παντρευτείς. Από αυτόν που νομίζει ότι η ζωή σου είναι προέκταση της δικής του. Από αυτόν που θεωρεί ότι η γυναίκα είναι έπιπλο, όχι άνθρωπος.
Βγάλτε τα τσεμπέρια. Τώρα. Όχι αύριο. Όχι όταν γίνει το επόμενο κακό. Τώρα. Γιατί αν δεν το κάνεις εσύ, τότε ποιος. Και αν όχι σήμερα, τότε πότε. Γιατί η βία δεν κάνει διακρίσεις. Μόνο κύκλους.
