Γράφει ο Γιώργος Κοτζαερίδης
Συνέχεια από το προηγούμενο Σαββατοκύριακο
ΚΑΣΜΠΑΣΗ
Συνεχίζοντας τον δρόμο μου έφθασα στο Κάσμπαση. Από το πιο ψηλό σημείο του χωριού διακρίνει κανείς μπροστά του την Μαύρη θάλασσα.
Τα σπίτια του είναι καινούργια, όχι όμως πάρα πολύ περιποιημένα. Δεν διέκρινα τίποτε το Ελληνικό και το θεώρησα φυσικό διότι το Κάσμπαση θεωρείται τουριστικός τόπος και τα παλιά σπίτια έχουν όλα γκρεμισθεί.
Το Κάσπαση αποτελούσε τον τρίτο μακρινό μαχαλά του Κίραζλι και είχε 33 σπίτια.Στο κέντρο του χωριού βρίσκονταν κατά σειρά τα σπίτια των Μουρατιδαίων και των Πασχαλιδαίων.
Ξεκινούσε πρώτα το σπίτι του Τσαούς Γιώργου Μουρατίδη και μετά του Κυριάκου Μουρατίδη. Ακολουθούσαν του Χάμπου και Παναγιώτη Μουρατίδη και της Δημητάβας, χήρας του Χαράλαμπου Μουρατίδη.
Έπειτα ξεκινούσαν τα σπίτια των Πασχαλιδαίων του Σάββα του Κωτίκ και τέλος του Χατζή Κυριάκου. Από το Κάσμπαση κατάγονταν επίσης και το σόι των Ιωσηφιδαίων που εγκαταστάθηκαν στον Σταυρό Ημαθίας.
Οι σχέσεις με τους Τούρκους μέχρι το 1914, που ήρθαν οι Τσέτες, ήταν πολύ καλές.
Οι κάτοικοι του χωριού μετά την Καταστροφή εγκαταστάθηκαν στον Σταυρό Ημαθίας και στην Δάφνη Γιανιτσών.
Συνέχισα τον δρόμο μου και αφού πέρασα ένα –δύο Τουρκικά χωριά έφθασα στην Καράσου ή Ίντζιρλι μια κωμόπολη που βρίσκεται στην Μαύρη Θάλασσα.
ΚΑΡΑΣΟΥ
Τελευταίος σταθμός αυτού του ταξιδιού μου ήταν η Καράσου ή Ίντζιρλι όπως την ονόμαζαν παλαιότερα Έλληνες και Τούρκοι κάτοικοι της περιοχής. Όπως έλεγε ο παππούς μου ο Αρναούτης, το Ίντζιρλι ήταν Μουδουρλήκι και εδώ έρχονταν όταν χρειάζονταν κάποια έγγραφα. Σήμερα η Καράσου μεγάλωσε και έγινε μια όμορφη παραθαλάσσια πόλη που το καλοκαίρι την επισκέπτονται πολλοί τουρίστες.
Πήγα στην πλατεία της πόλης και νοίκιασα ένα δωμάτιο στο ξενοδοχείο ALTINTAS.
Δεν ήταν ότι καλύτερο υπήρχε από πλευράς υπηρεσιών, αλλά πάντως ήταν φθηνό.
Πήγα αμέσως στο δωμάτιό μου και κοιμήθηκα αμέσως. Το απόγευμα στην ρεσεψιόν γνώρισα και τους ιδιοκτήτες του ξενοδοχείου τους κυρίους Γιουσούφ και Αλή Αλτίντας.
Ο Γιουσούφ με προσκάλεσε στο γραφείο του και με κέρασε το συνηθισμένο πια τσάι. Από την συζήτηση που είχαμε και τις ερωτήσεις που μου έκανε για τον σκοπό του ταξιδιού μου κατάλαβα ότι έψαχνε και αυτός.. λίρες και προσπαθούσε τώρα να με ψαρέψει για να πάμε να τις βρούμε μαζί.
Επέμενε μάλιστα να παραμείνω στο ξενοδοχείο για λίγες μέρες ακόμη χωρίς να πληρώσω τίποτε.
Δυστυχώς οι περισσότεροι Τούρκοι έχουν την εντύπωση ότι οι Έλληνες που επισκέπτονται τα χωριά των προγόνων τους έχουν σαν μοναδικό σκοπό ναπάρουν στην επιστροφή τις λίρες που είχαν αφήσει το 1922 οι πρόγονοί τους.
Το βράδυ με κάλεσε για φαγητό ο Αλή ό οποίος ήταν Χατζής και φανατικός Μουσουλμάνος.
Εντύπωση μου προκάλεσε το γεγονός ότι δεν μου σύστησε καθόλου την γυναίκα του. Όταν ήταν έτοιμο το φαγητό η γυναίκα του το άφησε έξω από την πόρτα και με σερβίρισε ο ίδιος ο Αλή.
Για να μην πολυλογώ η συζήτησή μας κατέληξε πάλι στις.. χαμένες λίρες και έτσι αναγκάσθηκα μετά το φαγητό ,επικαλούμενος κόπωση να καταφύγω στο ξενοδοχείο.
Την άλλη μέρα τους αποχαιρέτησα, τους ευχαρίστησα για την φιλοξενία και πήρα τον δρόμο της επιστροφής.
Μετά δυο ώρες έφθασα στην Κωνσταντινούπολη, θαύμασα για μια ακόμη φορά την Βασιλεύουσα πάνω από την γέφυρα του Βοσπόρου, και κατευθύνθηκα για τα Ελληνικά σύνορα.
Το Ονειρεμένο ταξίδι στην Ιερή Προγονική γή του Ατάπαζαρ είχε φθάσει στο τέλος του.
Επισκέφθηκα τα χωριά όπου έζησαν οι πρόγονοί μου, γνώρισα καλούς και κακούς ανθρώπους, κοιμήθηκα και έφαγα στα σπίτια τους και φεύγοντας άφησα πίσω μου καλούς φίλους, την φιλοξενία των οποίων ελπίζω κάποτε να ανταποδώσω.
Έφυγα στεναχωρημένος από την Κουρούντερε, το Γενή Ντάγ, την Πάραλι το Κίραζλι αλλά με παρηγορούσε η σκέψη ότι πολύ σύντομα θα ξανάρθω.
Και μέσα σου κυριαρχεί η βεβαιότητα ότι οι πατρίδες αυτές που σαν εθνικός χώρος έχουν χαθεί για πάντα, στην συνείδησή μας πρέπει να παραμείνουν ζωντανές και αναλλοίωτες.
Και έχουμε καθήκον να μεταφέρουμε την ιστορία τους και την ύπαρξή τους στις επερχόμενες γενεές γιατί έτσι διατηρούμε αναλλοίωτες την ιστορία και τον πολιτισμό των προγόνων μας.
Βιβλιογραφία
Α.Κέντρο Μικρασιατικών Σπουδών
Β.<< ΠΟΡΕΙΑ ΠΡΟΣ ΤΗΝ ΛΥΤΡΩΣΗ 1853-1923 >>
Θεόδωρος Βαρ. Τσανακτσίδης
Θεσσαλονίκη 1997
Γ. ΣΥΜΒΟΛΗ ΣΤΗΝ ΙΣΤΟΡΙΑ ΤΩΝ ΠΟΝΤΙΩΝ ΟΝΩΡΙΑΔΑΣ
ΒΙΘΥΝΙΑΣ ( ΠΕΡΙΟΧΗΣ ΚΑΡΑΣΟΥ ΑΝΤΑ ΠΑΖΑΡ
ΝΙΚΟΜΗΔΕΙΑΣ ) .
Αρίσταρχου Τσαμασλίδη Βέροια 1983
TEΛΟΣ
