Σε δημόσια διαβούλευση βρίσκεται ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ένα κείμενο 600 σελίδων, που αφορά όλους τους δήμους και τις Περιφέρειες. Το θέμα απασχόλησε τη συνεδρίαση του δημοτικού συμβουλίου Βέροιας, το μεσημέρι της Τετάρτης 27 Μαΐου 2026, καθώς ο νέος Κώδικας, καταργεί τον δεύτερο γύρο των δημοτικών και περιφερειακών εκλογών, προκαλώντας τις έντονες αντιδράσεις των αυτοδιοικητικών.
Ο δήμαρχος Κώστας Βοργιαζίδης, χαρακτήρισε καταρχάς πολύ θετικό το γεγονός ότι σε αυτόν τον κώδικα συγκεντρώνεται η νομοθεσία όλης της τοπικής αυτοδιοίκησης (νόμοι, προεδρικά διατάγματα, κοινές υπουργικές αποφάσεις, εγκύκλιοι, κλπ), όμως δεν λύνει τα σοβαρά θέματα, όπως το οικονομικό και την υποστελέχωση, που είναι κοινά προβλήματα όλων των δήμων, όλων των παρατάξεων. «Δύο ζητήματα που δεν μπορούν να λυθούν με τον κώδικα, οπότε παραμένουν ως συνεχείς διεκδικήσεις», υπογράμμισε ο δήμαρχος.
Εκλογή δημάρχου από την πρώτη Κυριακή
Στην συνέχεια εστίασε σε δύο σημαντικές αλλαγές που αφορούν στην εισαγωγή της ηλεκτρονικής ψηφοφορίας αλλά κυρίως στις αλλαγές που επιφέρει το νέο εκλογικό σύστημα στις αυτοδιοικητικές εκλογές, από την κατάργηση του δεύτερου γύρου μεταξύ των δύο πρώτων συνδυασμών και την εκλογή δημάρχου από την πρώτη Κυριακή.
Βοργιαζίδης: «Δεν ήταν ο κατάλληλος χρόνος για κατάργηση του δεύτερου γύρου»
«Υπήρξε αντιπαράθεση σε επίπεδο επιχειρημάτων πάντα, για το θέμα του νέου εκλογικού νόμου. Κατά τη δική μας άποψη, δεν ήταν κάτι που χρειαζόταν να γίνει τώρα, τουλάχιστον όσον αφορά στους λόγους για τους οποίους εισάγεται. Αφενός μεν, την δεύτερη Κυριακή αυτοί που ψηφίζουν είναι λιγότεροι από την πρώτη Κυριακή, αλλά και διότι υπάρχει οικονομική επιβάρυνση για την πολιτεία. Θεωρώ ότι το θέμα της ψήφου της δεύτερης Κυριακής μπορεί να λυθεί με την ηλεκτρονική ψηφοφορία, που σημαίνει ότι όποιος θέλει, έχει τη δυνατότητα να ψηφίσει τη δεύτερη Κυριακή από τον τόπο κατοικίας του. Όσον αφορά στο οικονομικό, πρέπει να πούμε ότι στις εκλογές του 2023, το 65% των δημάρχων εκλέχθηκε από την πρώτη Κυριακή, με το όριο του 43%. Για τις βουλευτικές εκλογές το όριο της αυτοδυναμίας κυμαίνεται μεταξύ του 36% και 37%. Αν αυτό το όριο υπήρχε και για τις δημοτικές εκλογές, που θεωρούμε ότι θα μπορούσε να γίνει, οι δήμαρχοι που θα εκλέγονταν από την πρώτη Κυριακή θα αποτελούσαν τα 75% του συνόλου. Άρα οι 3 στους 4 θα εκλέγονταν από την πρώτη Κυριακή. Θέλω να πω με αυτό, ότι η δαπάνη που προκαλείται για τις δημοτικές εκλογές είναι σαφώς μικρότερη από τη δαπάνη που μπορεί να προκληθεί για τις εθνικές εκλογές, εφόσον δεν υπάρξει αυτοδυναμία την Κυριακή των εκλογών. Θεωρούμε λοιπόν, ότι δεν ήταν ο κατάλληλος χρόνος για να γίνει κάτι τέτοιο και θα μπορούσε να είχε αποφευχθεί, καθώς αποτελεί πεδίο αντιπαράθεσης και θα μπορούσε να αποφευχθεί», τόνισε ο κ. Βοργιαζίδης.
Την κατάργησή του άρθρου 730 ζητούν οι Δήμοι
Ο δήμαρχος αναφέρθηκε επίσης στο άρθρο 730 του Κώδικα, το οποίο καθορίζει τις σχέσεις με τους εργαζόμενους στην περίπτωση που προσφύγουν στα δικαστήρια για τον προσδιορισμό ή την μετατροπή της εργασιακής τους σχέσης.
Σαν σημειώσουμε ότι ο κώδικας αναφέρει για το επίμαχο άρθρο ότι: «η διάταξη επιχειρεί να θέσει αυστηρότερο θεσμικό πλαίσιο στις δικαστικές διαμάχες που σχετίζονται κυρίως με συμβασιούχους, παρατάσεις συμβάσεων, αιτήματα μονιμοποίησης ή αναγνώρισης διαφορετικής μορφής εργασιακής σχέσης, δίνοντας πλέον άμεσο και υποχρεωτικό ρόλο στο κεντρικό κράτος. Σύμφωνα με την παράγραφο 1 του άρθρου, σε κάθε δίκη που αφορά τον προσδιορισμό ή τη μετατροπή της εργασιακής σχέσης εργαζομένων σε ΟΤΑ α’ και β’ βαθμού, αλλά και στα νομικά τους πρόσωπα, θα πρέπει υποχρεωτικά να παρίστανται ως διάδικοι τόσο το Υπουργείο Εσωτερικών όσο και το Υπουργείο Εθνικής Οικονομίας και Οικονομικών. Η διάταξη προβλέπει ότι τα υπουργεία μπορούν να προβάλλουν αυτοτελώς ισχυρισμούς, δηλαδή να παρεμβαίνουν ενεργά στη δίκη με δικές τους νομικές θέσεις, ανεξάρτητα από τη στάση του δήμου ή της περιφέρειας. Εάν τα δύο υπουργεία δεν κληθούν νόμιμα στη διαδικασία από τον ενάγοντα εργαζόμενο, η συζήτηση της υπόθεσης θεωρείται απαράδεκτη και δεν μπορεί να προχωρήσει. Το άρθρο προβλέπει επίσης ότι αν δεν τηρηθεί η υποχρεωτική κλήτευση των υπουργείων, τότε αίρονται αυτοδικαίως ακόμη και τυχόν προσωρινές δικαστικές προστασίες που έχουν χορηγηθεί στους εργαζόμενους. Η ρύθμιση αυτή αναμένεται να επηρεάσει σημαντικά εκατοντάδες υποθέσεις συμβασιούχων στους δήμους και τις περιφέρειες, καθώς εισάγει πρόσθετες δικονομικές προϋποθέσεις και αυξάνει τον βαθμό εμπλοκής της κεντρικής διοίκησης στις εργασιακές διενέξεις των ΟΤΑ».
«Ευαγγέλιο» για την Τοπική Αυτοδιοίκηση
Γενικά, είναι ένα άρθρο «για το οποίο όλες οι παρατάξεις έχουν στραφεί εναντίον του και ζητάνε την κατάργησή του. Θεωρώ ότι καλό θα ήτανε να φύγει αυτό το άρθρο ούτως ώστε να μην υπάρχει κάποιο μελανό σημείο», πρόσθεσε ο δήμαρχος, εκτιμώντας ότι ο Κώδικας θα εφαρμοστεί κατά βάση στην επόμενη εκλογική περίοδο και θα είναι το «ευαγγέλιο» για την Τοπική Αυτοδιοίκηση.
Πολύ καλό, χαρακτήρισε τον νέο Κώδικα, ο επικεφαλής του «Ισχυρού Δήμου», Κώστας Παλουκίδης, «πλην του άρθρου που κάνει ελαστικότερες τις ποινές στους αυτοδιοικητικούς, σε περίπτωση παρανομίας», πρόσθεσε, ενώ ο Θ. Κορωνάς, λόγω της σοβαρότητας του θέματος, όπως είπε, πρότεινε να γίνει μια ειδική συνεδρίαση του Σώματος με τοποθετήσεις όλων και προτάσεις.
Σημειωτέο, ότι ο Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης είναι αναρτημένος για σχόλια και παρατηρήσεις στον διαδικτυακό τόπο της Ανοιχτής Διακυβέρνησης έως τις 4 Ιουνίου 2026 και αναμένεται να κατατεθεί στη Βουλή προς ψήφιση εντός του Ιουνίου.
Σοφία Γκαγκούση
