Του Θανάση Μελετίδη
Μια πυκνή, υγρή και σκοτεινή καταχνιά είχε καθίσει εκείνο το χειμωνιάτικο απόγευμα σε όλη τη Βέροια. Ένοιωθα πως είχε ποτίσει και τον νου μου και τα νεύρα μου και τις σκέψεις μου. Έτσι, γύρναγα στους δρόμους χωρίς προορισμό και παρατηρούσα τους λιγοστούς και βιαστικούς, χωμένους μες στα βαριά τους ρούχα, συντοπίτες μου. Ίσως να έφταιγε η αντάρα. Ίσως η παγερή ψιχάλα.
Θυμήθηκα κάποιον φίλο μου, τον Μάκη, που δυστυχώς δεν υπάρχει πια και που έλεγε πως «… άμα φυσάει δεν μπορώ… νομίζω ο άνεμος παραπλανάει και την ψυχή μου …».
Γιατί μού ήρθε στον νου; Μήπως μού τον θύμισε μια σκιά που γλιστρούσε στο βάθος; Μήπως, επειδή πλησίαζα στο κουτούκι που σύχναζε και στο οποίο υπήρχε μόνον ένας πελάτης καθισμένος σε ένα τραπεζάκι στο πεζοδρόμιο αψηφώντας το κρύο;
Μόλις βεβαιώθηκα πως ο πελάτης εκείνος ήταν ένας γνωστός μου, ο Σάββας, κάθισα δίπλα του και παρήγγειλα ένα σφηνάκι, ίσως για να ζεσταθώ, ίσως για να πω καμιά κουβέντα για να περάσει η ώρα. Όμως ο Σάββας δε συνήθιζε να μιλά πολύ. Μάλλον μιλούσε σπάνια. Απαντούσε χαμογελώντας κάτω από τα απεριποίητα γένια του:
-Γεια, Σάββα. Να σε ρωτήσω … Εκείνος που πριν λίγο πέρασε από το απέναντι πεζοδρόμιο δεν έμοιαζε πολύ με τον συγχωρεμένο τον Μάκη;
Με κοίταξε έκπληκτος:
– Ο Μάκης ήταν! Ποιος σου είπε πως πέθανε; μουρμούρισε …
– Μα … πήγα και στην κηδεία του …
– Για άλλον θα μιλάμε … Χθες τα πίναμε μέχρι αργά… ψιθύρισε.
– … και τότε, γιατί δε σε χαιρέτισε; Από μπροστά σου δεν πέρασε ;
Μάλλον τον ξάφνιασα, καθώς άνοιξε το στόμα του, αλλά δεν είπε τίποτα. Κι εγώ σταμάτησα να τον κοιτώ άναυδος σκεπτόμενος πως ίσως δεν ήταν σημαντικό, γιατί μπορεί να είχε δίκιο, δηλαδή να ήταν κάποιος άλλος με το ίδιο όνομα που του έμοιαζε πολύ… Ίσως, πάλι, να ήξερε κάτι παραπάνω, αλλά αδιαφορούσε ή απαξίωνε να μιλήσει …
«Κατέβασα» το σφηνάκι κι έφυγα προς τα κει που χάθηκε η «σκιά».
Περπατώντας, πολύ βιαστικά, ξανάδα τη «σιλουέτα» να χάνεται στη στροφή που βρίσκεται μετά την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου. Μόλις έφτασα στο τέλος της κατηφόρας την ξανάδα ανεβασμένη στη μέση της γέφυρας του Τριποτάμου. Γύρισε και με κοίταξε φευγαλέα, λες και ήξερε πως την ακολουθούσα. Ήμουν σχεδόν σίγουρος πως ήταν ο Μάκης. Σήκωσα το χέρι και ετοιμάστηκα να την καλέσω: Δεν πρόλαβα, καθώς την είδα να πηδά μες στο ποτάμι! Μια στριγκλιά βγήκε ασυνείδητα από μέσα μου και έτρεξα προς το σημείο που πήδησε. Αφού το μόνο που μπόρεσα να παρατηρήσω, για κάνα δυο λεπτά, ήταν η, στην από κάτω σκοτεινή άβυσσο, φουσκωμένη ορμητική δίνη των κυμάτων, έκανα μεταβολή και ξαναβρέθηκα στο καφενείο. Ο Σάββας ήταν ακόμη εκεί.
Μόλις κάθισα στη διπλανή καρέκλα, σήκωσε το χέρι φωνάζοντας «ένα κονιάκ στο φιλαράκι μου» και γυρνώντας προς τα εμένα :
– Σαν σήμερα πριν τριάντα χρόνια έχασα το παιδί μου…
Τον κοίταξα στενόχωρα αδυνατώντας να πω κάτι. Μόνο σήκωσα το ποτήρι και τον ευχαρίστησα για το κέρασμα.
-Μη στενοχωριέσαι. Χθες το είδα στα μνήματα. Πέρασε από μπρος μου τρέχοντας χαρούμενα, με χαιρέτισε, μού χαμογέλασε … είπε και με κοίταξε μειδιώντας με μια φευγαλέα ειρωνεία, δείχνοντας τη βεβαιότητά του πως δεν υπήρχε περίπτωση να καταλάβω τι έλεγε.
-Μάλλον έχω χάσει επεισόδια, ψιθύρισα – τι άλλο να έλεγα;
-Όλοι λέτε πως δε μιλάω πολύ : Αν δεν έχεις να πεις κάτι, μη μιλάς, μη γράφεις. Εσείς που έχετε ένα «χαρτί» νομίζετε πως ξέρετε πολλά. Και δε θα σου πω πως αληθινό σχολείο είναι το πεζοδρόμιο. Όχι! Αυτά μπούρδες είναι. Αληθινό σχολείο είναι να έχεις διαβάσει πολλές χιλιάδες αξιόλογα βιβλία και να σκέφτεσαι όσα έχεις διαβάσει … Τι νομίζεις πως κάνω τόσα χρόνια σε αυτήν την καρέκλα;
-Τότε … πες μου …
-Θα σου πω, γιατί είσαι διαφορετικός. Έχεις το ένα αυτί στον κόσμο αυτόν και το άλλο στον άλλον… Εννοώ πως η ύλη που βλέπουμε αποτελεί μόνο το 5% της δημιουργίας. Η σκοτεινή ύλη που ούτε βλέπουμε ούτε ακούμε ούτε μπορεί να έχει διάδραση με την ύλη αποτελεί το 25%. Και είναι γύρω μας. Ποιος μού λέει πως … Βέβαια, εσύ τα γνωρίζεις αυτά…
-Μακριά δεν το πας;
Γύρισε απότομα και με κοίταξε φουρκισμένος:
– Εμένα μη μου λες ψέματα. Και συ το έχεις ψυχανεμιστεί αλλά δεν το παραδέχεσαι, επειδή ό,τι και να ακούσεις δεν κάνεις τίποτα άλλο από το να βρίσκεις δέκα επιχειρήματα υπέρ και δέκα κατά. Είσαι ένας σκεπτικιστής και χάνεσαι… Σου λείπει η πίστη. Τέλος πάντων… Ίσως δεν ήσουν τυχερός να διασταυρωθείς με ανάλογα σημαντικά γεγονότα για να τη στερεώσεις …
– Όλα αυτά θα πρέπει να τα σκεφτώ…
– Σκέψου, σκέψου! Εγώ σε χαιρετώ. Είναι Ψυχοσάββατο αύριο και πρέπει να πάω στα μνήματα… Σουρούπωσε και δεν είναι σωστό να περιμένει. Καλύτερα να περιμένω εγώ, είπε και εξαφανίστηκε στρίβοντας αριστερά στη Βενιζέλου προς την κατηφόρα που οδηγεί στις τελευταίες λευκές και απόκοσμες κατοικίες των θνητών … .
Σε λιγάκι κάθισε δίπλα μου, στην καρέκλα που πριν λίγο έπινε ο Σάββας, ο ιδιοκτήτης του καφενείου, ο Νίκος.
-Ο Σάββας πήγε στα μνήματα, είπα μόνο και μόνο για να πω κάτι.
– Ποιος Σάββας; απάντησε έκπληκτος.
– Ο Σάββας που με κέρασε το κονιάκ.
– Το κονιάκ εγώ στο κέρασα. Είσαι καλά;
Δεν ήθελα να το κουβεντιάσω, γι’ αυτό έκανα πως δεν είχα καταλάβει. Σηκώθηκα και ετοιμάστηκα να φύγω:
-Μάλλον έχεις δίκιο. Μια γρίπη με τυραννάει εδώ και βδομάδες. Καλύτερα να πάω για ξάπλα …
Μόλις απομακρύνθηκα, καμιά δεκαριά μέτρα, άκουσα τον Νίκο :
-χωρεμένο φίλο μας. Όταν πας στα μνήματα άναψέ του ένα κεράκι κι από μένα. Όπου να ‘ναι κλείνει χρόνο…
«Άραγε ο Σάββας να ήθελε να μου πει, με ποιητικό τρόπο, πως δεν υπάρχει θάνατος»;
