Το 1914, πριν από 100 χρόνια, ο κόσμος έμοιαζε με μπάλα γεμάτη μπαρούτι, έτοιμη να εκραγεί από στιγμή σε στιγμή. Η θρυαλλίδα χρειαζόταν μια σπίθα για να προκαλέσει την έκρηξη.
Η σπίθα ήλθε από το Σαράγεβο. Στις 28 Ιουνίου, δύο Βόσνιοι αναρχικοί, δολοφόνησαν το διάδοχο της Αυστροουγγαρίας και τη γυναίκα του.
Το τελεσίγραφο της Κυβέρνησης των Αυστροουγγαρών, έμεινε αναπάντητο. Την ίδια ημέρα κηρύχθηκε ο πόλεμος. Ένας πόλεμος, στον οποίο αναμίχθηκαν όλα τα έθνη, το ένα πίσω από το άλλο.
Η Γαλλία πρώτη, σπεύδει να συμπαρασταθεί της παραπαίουσας Σερβίας και ακολουθεί σχεδόν αμέσως η Αγγλία. Υπέρ της Αυστροουγγαρίας βγαίνει λίγο αργότερα η Γερμανία και κοντά σ’ αυτήν η παραδοσιακή σύμμαχός της Βουλγαρίας.
Η Ελλάδα, που μετρούσε ακόμη τις πληγές της, επιμένει στην ουδετερότητά της. Μια ιδιότυπη ουδετερότητα, με τον βασιλιά Κωνσταντίνο να κρύβει τη συμπάθειά του προς τον κουνιάδο του, τον Κάϊζερ Γουλιέλμο και με τον πρωθυπουργό Βενιζέλο να απαιτεί συμμαχία με την Αντάντ. Παρόλα αυτά, οι μεραρχίες των Αγγλογάλλων και τα εγκατεστημένα στο Πυροβολείο κανόνια, βομβαρδίζουν τους Γερμανούς που αμύνονται στην κακοτράχαλη βουνοκορφή της Μεγάλης Κορώνας, λίγο υψηλότερα από το σημερινό χωριό, τη Μεταμόρφωση. Ο Ντ’ Espere που διαδέχθηκε στην ηγεσία του στρατού τον Σαριγνύ, απωθεί τους Γερμανούς πέραν της Δοϊράνης. Όμως το τίμημα είναι βαρύ: Στο πεδίο των μαχών, άφησαν τη ζωή τους δεκάδες χιλιάδων νεκροί.
Όταν μετά από λίγα χρόνια, στο χώρο στρατοπέδευσης και στα πεδία των μαχών εγκαταστάθηκαν οι νέοι κάτοικοι, πρόσφυγες από τον Καύκασο, βρήκαν αφθονία πολεμικών και δομικών αγαθών, καθώς και τεράστιες ποσότητες μεταλλικών κουτιών. Όλα αυτά υπήρξαν υλικά που τους βοήθησαν για τα νοικοκυριά τους.
Επισκέφθηκα πρόσφατα τη Μεταμόρφωση και το θαυμάσιο Μουσείο του χωριού. Συνάντησα πλήθος αντικειμένων που διατηρούν στους κήπους, στις αποθήκες και στα σαλόνια τους οι φιλόκαλοι κάτοικοι του χωριού. Επισκέφθηκα μετά βασάνων και το ιστορικό πυροβολείο καθώς και δύο «αμπριά», υπόγειους χώρους που αποτελούσαν κρυψώνες ασφαλείας. Και αναλογίστηκα: Εκατό χρόνια από τότε!
Σήμερα τα έθνη διαγωνίζονται σε άλλου είδους αγώνες. Χωρίς όπλα και χωρίς κανόνια παρά μόνο με μπάλες που περιέχουν αέρα και όχι μπαρούτι.
Η διάρκειά τους δεν είναι τα πέντε και τα δέκα χρόνια. Ενενήντα λεπτά. Έστω και κάποιες καθυστερήσεις.
Τι θα έλεγαν όμως οι διοργανωτές του παγκοσμίου πρωταθλήματος αν προτείναμε να τηρηθεί σιγή ενός λεπτού σε όλους τους αγώνες που θα διεξαχθούν στις 28 Ιουνίου; Θα είναι ελάχιστη τιμή στα εκατομμύρια τους νεκρούς που άφησαν την τελευταία τους πνοή σε κάποιο πεδίο μάχης του φριχτού εκείνου πολέμου.
Επίκαιρος
