Η φετινή Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος έχει ως σύνθημα: “Ας μετατρέψουμε κάθε ημέρα σε Παγκόσμια Ημέρα κατά του Καπνίσματος”.
Το κάπνισμα θεωρείται πλέον παγκόσμια επιδημία και είναι μία από τις μεγαλύτερες απειλές για τη Δημόσια Υγεία, που έχει ποτέ αντιμετωπίσει ο κόσμος. Είναι γνωστό, ότι περισσότερες από 4.000 χημικές ουσίες υπάρχουν στον καπνό του τσιγάρου. Από αυτές, τουλάχιστον 250 είναι γνωστό ότι είναι επιβλαβείς και πάνω από 50 είναι γνωστά καρκινογόνα. Η χρήση του καπνού είναι η πιο αποτρέψιμη αιτία θανάτου σε παγκόσμιο επίπεδο, αν και σήμερα είναι υπεύθυνη για τον θάνατο ενός στους δέκα ενήλικες σε όλο τον κόσμο.
Το κάπνισμα αποτελεί σήμερα την πρώτη αιτία νοσηρότητας παγκοσμίως. Σχετίζεται, άμεσα ή έμμεσα, με μια σειρά από παθολογικές καταστάσεις, όπως ο καρκίνος στον πνεύμονα και σε άλλα όργανα, τα καρδιακά νοσήματα, η χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια, η περιφερική αγγειακή νόσος, η εγκεφαλική αγγειακή νόσος και συμμετέχει στο 63% των θανάτων παγκόσμια που οφείλονται σε μη μεταδοτικά νοσήματα.
Επιπλέον σχετίζεται με τον αιφνίδιο θάνατο στα βρέφη και με το χαμηλό βάρος γέννησης σε νεογνά των οποίων η μητέρα εκτίθεται στο κάπνισμα. Οι χρήστες του καπνού, παρ’ όλο που γνωρίζουν τους κινδύνους και πολλοί από αυτούς θέλουν να διακόψουν τη χρήση του, δεν τα καταφέρνουν. Η εξάρτηση είναι ισχυρή και απαιτείται ειδική βοήθεια (ιατρεία διακοπής καπνίσματος).
Σύμφωνα με στοιχεία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας:
* Το κάπνισμα σκοτώνει πάνω από τους μισούς χρήστες τσιγάρου.
* Είναι υπεύθυνο για τον θάνατο περίπου 6 εκατομμυρίων ανθρώπων τον χρόνο, από τους οποίους πάνω από τα 5 εκατομμύρια θάνατοι οφείλονται στην άμεση χρήση του και περίπου 600.000 θάνατοι αφορούν μη καπνιστές, θύματα του παθητικού καπνίσματος.
* Δεν υπάρχει ασφαλές επίπεδο έκθεσης στο παθητικό κάπνισμα.
* Σχεδόν το ήμισυ των παιδιών αναπνέουν τακτικά αέρα μολυσμένο με καπνό τσιγάρου στους δημόσιους χώρους. Πάνω από το 40% των παιδιών έχουν τουλάχιστον έναν γονέα καπνιστή.
* Σε κάποιες χώρες, ο καπνός αποτελεί παραγωγικό προϊόν για οικογένειες που ασχολούνται με την καλλιέργεια και τη συγκομιδή. Οι άνθρωποι αυτοί -και κυρίως τα παιδιά- είναι εξαιρετικά ευάλωτοι στην “ασθένεια του πράσινου καπνού”, που οφείλεται στην απορρόφηση της νικοτίνης από το δέρμα κατά τον χειρισμό των φύλλων του φυτού. Εάν δεν ληφθούν άμεσα μέτρα, ο ετήσιος αριθμός θανάτων θα αυξηθεί σε πάνω από 8 εκατομμύρια έως το 2030.
* Περίπου το 80% των χρηστών ζουν σε χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος. Ενώ η χρήση του μειώνεται σταδιακά στις χώρες υψηλού εισοδήματος, στις χώρες με χαμηλό εισόδημα παρουσιάζει σημαντική αύξηση.
