Το κάπνισμα είναι μια δραστηριότητα γνωστή σε όλους μας, είτε είμαστε ενεργητικοί είτε παθητικοί καπνιστές. Από τις παλιότερες δεκαετίες όπου ένα μεγάλο ποσοστό του πληθυσμού κάπνιζε παντού, σε κλειστούς και υπαίθριους χώρους, το τσιγάρο ήταν πανταχού παρόν σε ταινίες, στην τηλεόραση, σε διαφημίσεις και στις παρέες μας, σήμερα τα πράγματα έχουν αλλάξει αρκετά.
Πότε είναι η Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καπνίσματος;
Στις 31 Μαΐου κάθε χρόνο, γιορτάζεται η Παγκόσμια Ημέρα Κατά του Καπνίσματος (World No Tobacco Day), μια πρωτοβουλία του Παγκόσμιου Οργανισμού Υγείας που καθιερώθηκε το 1987 για να αυξήσει την ευαισθητοποίηση του κόσμου για τους κινδύνους του καπνού και τις αποτρέψιμες ασθένειες που δημιουργεί.
Η ημέρα αυτή είναι μια καλή αφορμή για ενημέρωση του κοινού σχετικά με τους κινδύνους που ενέχει ο καπνός, τις επιχειρηματικές πρακτικές των καπνοβιομηχανιών και τις δραστηριότητες του ΠΟΥ και των κυβερνήσεων για να αντιμετωπίσουν την επιδημία του καπνού. Επίσης, είναι μια ευκαιρία για να δουν οι άνθρωποι σε όλο τον κόσμο τι μπορούν να κάνουν για να διεκδικήσουν το δικαίωμά τους σε έναν πιο υγιεινό τρόπο ζωής, αλλά και να προστατέψουν τις επόμενες γενιές.
Κάπνισμα και Επιπτώσεις
Είναι κοινή γνώση ότι η κατανάλωση προϊόντων καπνού οδηγεί σε προβλήματα υγείας, αλλά τα νούμερα προσφέρουν πάντα μια πιο ολοκληρωμένη εικόνα. Ο καπνός του τσιγάρου περιέχει >4.000 χημικές ουσίες, με διαφορετικές ιδιότητες και επιδράσεις στον ανθρώπινο οργανισμό, εκ των οποίων >250 είναι επιβλαβείς και >50 είναι καρκινογόνες.
Κάπνισμα και Καρκίνος του Πνεύμονα
Η κατανάλωση καπνού είναι η κύρια αιτία διάφορων μορφών καρκίνου, με κυριότερο τον καρκίνο του πνεύμονα, 9 στις 10 περιπτώσεις του οποίου θα μπορούσαν να αποφευχθούν με τη διακοπή του καπνίσματος.
Μάλιστα, σύμφωνα με στοιχεία της ΕΕ και του ΟΟΣΑ, ο καρκίνος του πνεύμονα αποτελεί τη συχνότερη αιτία θανάτου από καρκίνο στην Ελλάδα, με σταθερά ποσοστά. Στην Ελλάδα, περίπου το 1/5 του συνόλου των θανάτων, >20.000 ετησίως, αποδίδονται σε νοσήματα που σχετίζονται με το κάπνισμα (συμπεριλαμβανομένου τόσο του ενεργητικού όσο και του παθητικού καπνίσματος). Άλλες ασθένειες που σχετίζονται με το κάπνισμα:
• Στεφανιαία νόσος: το 25% των θανάτων από καρδιαγγειακά νοσήματα οφείλεται στο κάπνισμα, ενώ οι καπνιστές παθαίνουν 4-5 φορές συχνότερα έμφραγμα σε σχέση με τους μη καπνιστές.
• Χρόνια αποφρακτική πνευμονοπάθεια (ΧΑΠ): το κάπνισμα προκαλεί το 80% των θανάτων από αυτή τη νόσο.
• Αγγειακές παθήσεις του εγκεφάλου
• Καρκίνος του λάρυγγα
• Αυξημένος κίνδυνος φλεγμονής του στόματος και νόσου των ούλων: δημιουργείται και από το κάπνισμα και από το άτμισμα.
Και δεν πρέπει να ξεχνάμε ότι στην εποχή της πανδημίας του COVID-19, το κάπνισμα σχετίζεται με αυξημένη νοσηρότητα και θνησιμότητα για τους ασθενείς.
Η πρόληψη είναι η καλύτερη αντιμετώπιση
Τα καλά νέα είναι ότι η ιατρική εξελίσσεται διαρκώς και εμφανίζονται ολοένα και πιο στοχευμένες και εξελιγμένες θεραπείες για τον καρκίνο και άλλες παθήσεις που σχετίζονται με το κάπνισμα.
Το καλύτερο όμως που μπορεί να κάνει ένας καπνιστής είναι να διακόψει αυτή τη βλαβερή συνήθεια, να ενημερωθεί για τις πιθανές επιπτώσεις στην υγεία του και να επενδύσει σε διαγνωστικές εξετάσεις και προληπτικές διαδικασίες.
Ειδικά για τον καρκίνο του πνεύμονα, υπάρχουν νέες μέθοδοι όπως η ανοσοθεραπεία, αλλά και άλλες μέθοδοι οι οποίες δημιουργούν εξατομικευμένη θεραπεία ανάλογα με τον ασθενή, ενώ στο παρελθόν υπήρχε κοινή αντιμετώπιση για όλους.
Υπάρχουν επίσης εξελίξεις και στη διάγνωση, καθώς η έγκαιρη διάγνωση είναι ζωτικής σημασίας για την αντιμετώπιση του καρκίνου, και ειδικότερα του καρκίνου του πνεύμονα που συχνά δεν δίνει συμπτώματα στα αρχικά στάδια. Η αξονική θώρακος με χαμηλή δόση ακτινοβολίας (low-dose CT) για τα άτομα που θεωρούνται υψηλού κινδύνου έχει αποδείξει μείωση της θνησιμότητας από τον καρκίνο του πνεύμονα, καθώς διευκολύνει τη διάγνωση σε αρχικό στάδιο και αυξάνει τις πιθανότητες αντιμετώπισης της νόσου.
