Γράφει ο Τόπης Αθανάσιος Διαιτολόγος Διατροφολόγος
MSc of Education and Disability
Η επίσημη έναρξη κατανάλωσης του είναι η 6η Αυγούστου. Σύμφωνα με την παράδοση στις 6 Αυγούστου, ημέρα όπου η Χριστιανική Ορθόδοξη Εκκλησία εορτάζει την Μεταμόρφωση του Σωτήρος ευλογούνται οι πρώτοι καρποί του αμπελιού. Την ημέρα αυτή αρχίζει και επισήμως η εποχή του σταφυλιού.
Σε πολλούς τόπους πιστεύουν ότι την παραμονή το βράδυ ( 5/8 ), κάποια ώρα, ανοίγουν ξαφνικά οι ουρανοί και φαίνεται το «άγιο φως», σε όσους είχαν την υπομονή και την πίστη να ξαγρυπνήσουν. Ανήμερα δε, προσφέρουν στους ναούς τα πρώτα σταφύλια της χρονιάς, για να ευλογηθούν από τον ιερέα μετά την θεία λειτουργία, και να διανεμηθούν ως ευλογία στους πιστούς. Σε ορισμένους μάλιστα τόπους προσφέρουν στον ναό το πρώτο λάδι της χρονιάς, για να ευλογηθεί, ώστε η ευλογία να επεκταθεί και στην υπόλοιπη παραγωγή.
Πρόκειται για το αρχαίο έθιμο των απαρχών, της προσφοράς δηλαδή των πρώτων καρπών στον Θεό, μια μορφή αναίμακτης τελετουργικής θυσιαστικής προσφοράς, που πέρασε και στον χριστιανισμό. Ο λαϊκός άνθρωπος, προσκομίζοντας για ευλογία τις απαρχές των καρπών και των γεννημάτων του, αναθέτει ουσιαστικά την ελπίδα της επιβίωσής του στον Θεό, από τον οποίο ζητά ευλαβικά να συνεργήσει, για να επιτύχει η σοδειά, από την οποία εξαρτάται και η επιβίωση ολόκληρης της παραδοσιακής κοινότητας.
Ένας καρπός με τόσα πολλά παράγωγα (σταφύλι, σταφίδες, κρασί, ξίδι, πετιμέζι, μούστος, χυμός, γλυκό, καλλυντικά, φάρμακα).Τα σταφύλια καλλιεργούνται εδώ και χιλιάδες χρόνια από πολλούς πολιτισμούς για κατανάλωση ή παραγωγή οίνου. Διαχωρίζονται σε διάφορους τύπους, όπως πράσινο, κόκκινο, μαύρο, κίτρινο και ροζ. Αναπτύσσονται σε συστάδες και διαχωρίζονται σε ποικιλίες με ή και χωρίς σπόρους. Τα σταφύλια καλλιεργούνται σε εύκρατα κλίματα σε όλο τον κόσμο, συμπεριλαμβανομένης της Νότιας Ευρώπης, της Αφρικής, της Αυστραλίας της Βόρειας και Νότιας Αμερικής, ενώ μπορούν να προσφέρουν πολλά οφέλη για την υγεία λόγω της υψηλής περιεκτικότητάς τους σε θρεπτικά και αντιοξειδωτικά συστατικά.
Η διατροφική αξία των σταφυλιών
Το σταφύλι είναι πλούσιο σε βιταμίνη Α, βιταμίνη C, καθώς και σε βιταμίνες του συμπλέγματος Β ,ενώ συγχρόνως είναι πλούσιο σε μεταλλικά στοιχεία όπως ασβέστιο (Ca), φώσφορο (P), κάλιο (Κ), και σίδηρο (Fe).
Ανά 100 γραμμάρια αποδίδει: 66 θερμίδες, λιπαρά: 0 γρ., χοληστερόλη: 0 γρ., υδατάνθρακες: 18 γρ., σάκχαρα: 15 γρ., πρωτεϊνη: 1 γρ., φυτικές ίνες: 1 γρ., νερό: 80 ml, βιταμίνη Α: 70 I.U., ασβέστιο: 16 mg και σίδηρο: 0,6 mg.
Τα οφέλη για την υγεία μας
1. Τα σταφύλια έχουν υψηλή περιεκτικότητα σε αντιοξειδωτικά όπως βιταμίνη C, β-καροτένιο, κουρσετίνη, λουτεΐνη, λυκοπένιο ελαγικό οξύ και καροτενοειδή- ευεργετικές φυτικές ενώσεις που μπορούν να προστατεύσουν από χρόνιες παθήσεις υγείας, όπως ο διαβήτης, ο καρκίνος και οι καρδιακές παθήσεις.
2. Έχουν πιθανές αντικαρκινικές ιδιότητες: Τα σταφύλια περιέχουν πολλές ευεργετικές φυτικές ενώσεις, όπως η ρεσβερατρόλη, που μπορούν να προστατεύσουν από διάφορους τύπους καρκίνου, συμπεριλαμβανομένου του καρκίνου του παχέος εντέρου και του καρκίνου του μαστού.
3. Προσφέρουν οφέλη για την καρδιαγγειακή υγεία: Οι ενώσεις στα σταφύλια και το κόκκινο κρασί μπορούν να προστατεύσουν από καρδιακές παθήσεις. Τα σταφύλια μπορούν να βοηθήσουν στη μείωση της αρτηριακής πίεσης και της χοληστερόλης. Ένα φλιτζάνι (151 γραμμάρια) σταφυλιών περιέχει 288 mg καλίου, που είναι το 6% του RDI. Αυτό το μέταλλο είναι απαραίτητο για τη διατήρηση υγιών επιπέδων αρτηριακής πίεσης.
4. Η ρεσβερατρόλη η οποία βρίσκεται κυρίως στα μαύρα σταφύλια, έχει αποδειχθεί ότι αυξάνει την ευαισθησία στην ινσουλίνη, η οποία μπορεί να βελτιώσει την ικανότητα του σώματός σας να χρησιμοποιεί γλυκόζη και επομένως να μειώσει τα επίπεδα σακχάρου στο αίμα. Η ρεσβερατρόλη αυξάνει επίσης τον αριθμό των υποδοχέων γλυκόζης στις κυτταρικές μεμβράνες, οι οποίοι μπορεί να έχουν ευεργετική επίδραση στο σάκχαρο του αίματος. Η διαχείριση των επιπέδων σακχάρου στο αίμα σας με την πάροδο του χρόνου είναι ένας σημαντικός παράγοντας για τη μείωση του κινδύνου διαβήτη.
5. Οφελούν την όραση: Τα σταφύλια περιέχουν διάφορες ενώσεις, όπως η ρεσβερατρόλη, η λουτεΐνη και η ζεαξανθίνη, που μπορεί να προστατεύσουν από κοινές οφθαλμικές παθήσεις, όπως εκφυλισμό της ωχράς κηλίδας που σχετίζεται με την ηλικία, καταρράκτη και το γλαύκωμα.
6. Τα σταφύλια περιέχουν ενώσεις που μπορούν να βελτιώσουν τη μνήμη, την προσοχή και τη διάθεση και μπορεί να προστατεύσουν από τη νόσο του Αλτσχάιμερ, αν και απαιτείται περισσότερη έρευνα για να επιβεβαιωθούν ορισμένα από αυτά τα οφέλη στον άνθρωπο.
7. Τα σταφύλια περιέχουν πολλά θρεπτικά συστατικά σημαντικά για την υγεία των οστών, όπως ασβέστιο, μαγνήσιο, φώσφορο και βιταμίνη Κ.
8. Αντιγήρανση: Η ρεσβερατρόλη στα σταφύλια έχει αποδειχθεί ότι ενεργοποιεί γονίδια που σχετίζονται με βραδύτερη γήρανση και μεγαλύτερη διάρκεια ζωής.
9. Τέλος, τα σταφύλια περιέχουν ενώσεις που μπορεί να παρέχουν αντιφλεγμονώδη δράση, οι οποίες μπορούν να προστατεύσουν από ορισμένες καρδιακές και εντερικές παθήσεις.
Πώς καταναλώνουμε τα σταφύλια;
•Τρώμε σταφύλια απλά ως σνακ.
•Καταψύγουμε τα σταφύλια για μια δροσερή απόλαυση.
•Προσθέτουμε ψιλοκομμένα σταφύλια σε σαλάτες λαχανικών ή κοτόπουλου.
•Χρησιμοποιούμε σταφύλια σε φρουτοσαλάτες.
•Προσθέτουμε σταφύλια ή χυμό σταφυλιών σε smoothies.
•Επιλέγουμε σταφύλια για ορεκτικό ή επιδόρπιο.
•Πίνουμε 100% χυμό σταφυλιού
