Ο Μίκης (Μιχαήλ) Θεοδωράκης, ο Έλληνας συνθέτης, στιχουργός, διευθυντής ορχήστρας και πολιτικός έφυγε
από την ζωή σήμερα Πέμπτη 2 Σεπτεμβρίου 2021 το πρωί, στο σπίτι του, σε ηλικία
96 ετών.
Κρητικής και μικρασιάτικης καταγωγής, υπήρξε ένας από τους
σημαντικότερους σύγχρονους Έλληνες μουσικοσυνθέτες. Ως πολιτικός υπήρξε
υπουργός και τέσσερις φορές εκλεγμένος βουλευτής του ελληνικού κοινοβουλίου με
το Κ.Κ.Ε και την Ν.Δ, ενώ παράλληλα ήταν ακτιβιστής
τιμημένος με το Βραβείο Ειρήνης Λένιν το 1983. Παράλληλα, από πολύ νέος ανέπτυξε πλούσια αντιστασιακή και
πολιτική δράση, ενώ με ποικίλες παρεμβάσεις, βιβλία και συνεντεύξεις παρέμεινε
ενεργός ως το τέλος της ζωής του. Εξαιτίας της πολιτικής του δράσης,
συνελήφθη, βασανίστηκε, εξορίστηκε και υπέστη πολλές διώξεις, χωρίς ωστόσο να
καμφθεί.
Είχε ασχοληθεί με όλα τα είδη της μουσικής,
ενώ είχε συνθέσει τον ίσως πιο αναγνωρίσιμο ελληνικό ρυθμό διεθνώς, το συρτάκι “Ζορμπάς” (1964), βασισμένο σε
παραδοσιακή κρητική μουσική. Στις συνθέσεις που
έχει ολοκληρώσει περιλαμβάνονται έργα όπερας, συμφωνική μουσική, μουσική
δωματίου, ορατόρια, μπαλέτα, χορωδιακή, εκκλησιαστική μουσική, μουσική αρχαίου
δράματος, θεάτρου, κινηματογράφου, έντεχνου, λαϊκού τραγουδιού, λαϊκά ορατόρια
και μετασυμφωνικά έργα.
Συνθέσεις του έχουν ερμηνευτεί από καλλιτέχνες παγκοσμίου φήμης,
όπως οι Beatles, η Σίρλεϊ Μπάσεϊ, η Τζόαν Μπαέζ και η Εντίθ Πιάφ, ενώ έχει γράψει μουσική για γνωστές ταινίες
όπως: Φαίδρα (1962), Αλέξης Ζορμπάς (1964), Ζ (1969) και Σέρπικο (1973). Το 1970, για τη
μουσική στη ταινία Ζ, του απονεμήθηκε το βραβείο BAFTA για πρωτότυπη μουσική, ενώ
ήταν υποψήφιος στην ίδια κατηγορία του 1974, για την ταινία State of
Siege,[23] και
το 1975, για την ταινία Serpico.[24] Επίσης
ήταν υποψήφιος για Γκράμι το 1966 και το 1975 για το μουσικό
θέμα των ταινιών Ζορμπάς και Serpico αντίστοιχα.[25]
Ιδιαίτερα σημαντικό του έργο θεωρείται η μελοποιημένη ποίηση,
χρησιμοποιώντας ως στίχους ποιήματα βραβευμένων ποιητών ελληνικής και ξένης
καταγωγής, όπως οι Γιάννης Ρίτσος (Βραβείο Ειρήνης Λένιν 1976), Γιώργος Σεφέρης (Νόμπελ 1963), Πάμπλο Νερούδα (Νόμπελ 1971), Οδυσσέας Ελύτης (Νόμπελ 1979). Από τα
εμβληματικά του έργα ο «Επιτάφιος», σε στίχους Γιάννη Ρίτσου, έργο που έμελλε
να επηρεάσει σοβαρά την εξέλιξη της ελληνικής λαϊκής μουσικής καθώς και το «Άξιον
εστί», το πρώτο μεγάλο έργο του με χορωδία. Το 2000
προτάθηκε για βραβείο Νόμπελ Ειρήνης.
Πλούσιο και το συγγραφικό του έργο, ενώ το
προσωπικό αρχείο του παραχωρήθηκε από τον ίδιο στη Μουσική Βιβλιοθήκη Λίλιαν
Βουδούρη και είναι προσβάσιμο στους ενδιαφερόμενους μελετητές.
