Πριν λίγες ημέρες ο φίλος μου καθηγητής-Θεολόγος Νίκος Λιλιόπουλος προδήλως αγανακτισμένος αλλά και απογοητευμένος με παρότρυνε να επισκεφθώ την εκκλησία (;) του Προφήτη Ηλία στο κέντρο της Βέροιας. Τίποτα περισσότερο, τίποτα λιγότερο!
Ομολογώ πως κάτι είχα ακούσει για την ύπαρξη αυτού του Ναού. Πού όμως «βρισκόταν» δεν ήξερα! Υπολόγιζα πως κάπου κοντά στην ομώνυμη οδό στο κέντρο της πόλης, στον πεζόδρομο. Ρωτώντας-ρωτώντας κι αφού αρκετοί συντοπίτες μου, μου υποδείκνυαν την εκκλησία της Αγίας Άννας για του Προφήτη Ηλία την… βρήκα!
Για την αδικαιολόγητη άγνοιά μου, δημόσια ζητώ την επιεική κρίση σας.
Η «θέση» του Ναού
Βέβαια για να βρει κάποιος την «πάλαι ποτέ τιμώμενη κατοικία του Προφήτη χρειάζεται γνώστη-συνοδό-οδηγό ή ειδικό σχεδιάγραμμα ή πυξίδα». Ο ναός λοιπόν ή το «κουφάρι» ενός ναού, έχει «αδιέξοδο» από την οδό Ιπποκράτους. Είναι κτίσμα των αρχών του 19ου αιώνα, φαίνεται πως είναι ρυθμού βασιλικής και όπως διάβασα στους τοπικούς ιστορικούς και ερευνητές στο παρελθόν λειτουργούσε ως ενοριακός.
«Στραγγαλισμένος» στον ακάλυπτο χώρο οικοδομών
Ένα στενάκι που αρχίζει από την οδό Ιπποκράτους πριν τη συμβολή της με την οδό που φέρει το όνομα του Προφήτη με οδήγησε σε μια ριμαγμένη από την πολυκαιρία και τις καιρικές συνθήκες εκκλησία. Σφηνωμένη στον ακάλυπτο χώρο πίσω από την Εθνική Τράπεζα, μοιάζει στραγγαλισμένη και φυσικά εγκαταλελειμμένη.
Ο εμπρόσθιος τοίχος – προφανώς για να μη καταρρεύσει, στηρίζεται με αμέτρητα δοκάρια που κοντράρουν στο πίσω μέρος των οικοδομών που γειτονεύουν. Η κεντρική πόρτα «σφραγισμένη» δεν ανοίγει ούτε μπορεί κάποιος να την πλησιάσει. Η βόρεια πλευρά σχεδόν έχει καταρρεύσει. Κάποιες λαμαρίνες «προσπαθούν» να παίξουν το ρόλο του προστάτη απ’ τη βροχή. Χωρίς φυσικά να επιτυγχάνεται η αποστολή τους. Η στέγη από όσο είδα (δύσκολο να πλησιάσει κανείς) στηρίζεται σε σιδερένια υποστυλώματα. Δεν ξέρω πόσο ακόμη θα αντέξουν.
Μάρτυρες της τραγικής κατάστασης οι φωτογραφίες που δημοσιεύονται.
Το εσωτερικό αδιόρατο! Κάθε είδους ζωύφια, τρωκτικά και γάτες.
Ευτυχώς ο ναός είναι άδειος αφού όπως με πληροφόρησε μια γειτόνισσα, οι εικόνες και ότι λειτουργικό σκεύος υπήρχε, έχουν μεταφερθεί για ασφάλεια σε άλλο χώρο.
Γενναία απόφαση
Δεν είμαι ειδικός αλλά από την πρώτη ματιά φαίνεται πως ο ναός δεν έχει σωτηρία! Ίσως γι’ αυτό και εγκαταλείφθηκε!
Κάτι όμως πρέπει να γίνει. Η κατάσταση δεν μπορεί να συνεχισθεί. Τις ίδιες διαπιστώσεις απ’ ότι διάβασα είχε κάνει και ο γνωστός ερευνητής καθηγητής Θωμάς Γαβριηλίδης πριν από 30 χρόνια όταν επισκέφθηκε τον χώρο.
Χρειάζεται οι αρμόδιοι (αρχαιολόγοι-πολεοδόμοι-Δήμος) να πάρουν μια γενναία απόφαση και ο ναός να κατεδαφιστεί, αφού η αναστήλωση προβλέπω είναι απραγματοποίητη. Καλύτερα να μείνουμε «φτωχότεροι» κατά μία εκκλησία. Είναι κουφάρι και είναι επικίνδυνη. Και η απόφαση θα πρέπει να είναι σύντομα πραγματοποιήσιμη για να μη θρηνήσουμε και ανθρώπινα θύματα.
Προς το παρόν θεωρώ πως είναι εστία μόλυνσης με ότι σημαίνει αυτό.
Κάποτε υπήρχαν στη Βέροια 72 βυζαντινές και μεταβυζαντινές εκκλησίες. Τα τελευταία χρόνια μετρούσαμε 48. Τώρα πάμε για μία λιγότερο.
Στο χώρο ας τοποθετηθεί ένας μικρός ναΐσκος να θυμίζει την ύπαρξη του σημερινού ναού όπου οι πιστοί να μπορούν ν’ ανάβουν το κεράκι τους.
Οι γενναίες αποφάσεις λαμβάνονται από.. γενναίους ανθρώπους!
