ΜΕΡΟΣ ΚΣΤ’
Γράφει ο Παναγιώτης Παπαδόπουλος
Φιλόλογος
Η εκκλησία έχει τους δικούς μάρτυρες της πίστεως τους οποίους τιμά και προβάλλει στους χριστιανούς. Είναι εκείνοι οι οποίοι ομολόγησαν την πίστη του στα δύσκολα χρόνια των διωγμών με θάρρος τους δημίους τους και με τη θυσία τους θεμελίωσαν το οικοδόμημα της ορθόδοξης χριστιανικής πίστεως. Έχει όμως και η πατρίδα μας, η Ελλάδα, τους δικούς της μάρτυρες που θυσιάστηκαν σε διάφορους πολέμους για το μεγαλείο της. Κάποιοι από αυτούς αντιμετώπισαν τους Βουλγάρους στον Μακεδονικό Αγώνα και θυσιάστηκαν για αυτήν. Ένας από αυτούς είναι και ο Σαράντος- Αγαπηνός, Ανθυπολοχαγός Πεζικού, από τους Γαργαλιάνους της Μεσσηνίας. Έλαβε μέρος στον Μακεδονικό Αγώνα με το ψευδώνυμο Τέλλος Άγρας.
Το Προξενείο της Θεσσαλονίκης, που είχε όλο το συντονισμό του Μακεδονικού Αγώνα είχε πάρει τότε την απόφαση να μεταφέρει το Κέντρο του αγώνα Ναούσης στη λίμνη των Γιαννιτσών. Την πραγματοποίηση αυτής της απόφασης ανάλαβαν τρία ανταρτικά σώματα. Πρώτος από όλους έφτασε στις αρχές Σεπτεμβρίου του 1906 ο Καπετάν Άγρας με είκοσι άνδρες(Ευζώνους) με υπαρχηγό το λοχία Πεζικού Τηλιγάδη Γεώργιο . Μετά την εγκατάστασή την 27η Σεπτεμβρίου έφτασαν εκεί και τα άλλα δύο σώματα, του Υπολοχαγού Σάρρου Κωνσταντίνου(Κάλα) και του Ανθυποπλοιάρχου Δεμέστιχα Ιωάννου(Νικηφόρου). Το ανταρτικό του σώμα ενισχύθηκε μετά και με τη στρατολογία πολλών χωρικών από το Γιδά(Αλεξάνδρεια) και Ρουμλουκίου (Καμπανίας).1
Ο Άγρας με τη βοήθεια του Γκόνου Γιώτα 2 χτύπησε το Ζερβοχώρι όπου έβρισκε καταφύγιο το σώμα του Βούλγαρου Αποστόλη, έκαψε μερικά σπίτια και έπιασε αιχμαλώτους κομιτατζήδες. Βρέθηκε και κάποια Κούγκα(ψαράδικη καλύβα) την οποία πρόχειρα επισκεύασαν με σκοπό να τη χρησιμοποιήσουν ως βάση. Το πρωί στις 14/27 Νοεμβρίου ξεκίνησε με τους είκοσι Ευζώνους του και μερικούς ντόπιους μέσα σε 7 πλάβες (βάρκες)και αθόρυβα πλησίασε τις Βουλγαρικές θέσεις. Στη συμπλοκή που ακολούθησε τραυματίστηκε ο Άγρας στο χέρι και την πλάτη μαζί και ο Λοχίας Τηλιγκάδης. Ο Άγρας συμμετείχε, αν και τραυματισμένος, σε νέα συμπλοκή που ακολούθησε με τους Βουλγάρους στο τέλος Νοεμβρίου του 1906. Την περίοδο εκείνη είχε προσβληθεί από πυρετούς και παρά την επιμονή του να παραμένει στη λίμνη, διατάχτηκε από το Κέντρο Θεσσαλονίκης να πάει εκεί για θεραπεία και για τα τραύματά του. Σε μια εβδομάδα, όμως, επέστρεψε στην Κούγκα της λίμνης και συνέχισε τις προσβολές εναντίον των Βουλγάρων.3
Με τις προσπάθειες που έκαναν οι Έλληνες μαχητές-Αξιωματικοί-κατάφεραν να ενισχύσουν τις ελληνικές θέσεις αλλά απέτυχαν να καταφέρουν αποφασιστικό πλήγμα εναντίον των βουλγαρικών σωμάτων παρά τις συχνές απόπειρες. Αυτό συνέβαινε για δυο λόγους. Τα βουλγαρικά αντάρτικα σώματα απέφευγαν συστηματικά τις κατά μέτωπο συγκρούσεις αλλά και στις συχνές αλλαγές των Ελλήνων οπλαρχηγών λόγω της ελονοσίας της λίμνης. 4
Την εποχή εκείνη παρουσιαζόταν το φαινόμενο πολλοί βούλγαροι (κομιτατζήδες) όταν έπεφτε το ηθικό τους προσπαθούσαν μέσω διαπραγματεύσεων με τους Έλληνες οπλαρχηγούς να επιτύχουν το σκοπό τους. Είχε συμβεί στο παρελθόν με πολλούς. Σε μια τέτοια συνάντηση ανταποκρίθηκε ο Άγρας με τον βοεβόδα(αρχηγό) των Βουλγάρων Ζλάταν. Πίστευε , πριν αναχωρήσει από τη Μακεδονία για την Αθήνα να επισφραγίσει την πολυσχιδή του δράση με κάποια ιδιαίτερη επιτυχία. Στη μοιραία συνάντηση, που ορίστηκε στις 3 Ιουνίου 1907,τον συνόδευαν επτά άνδρες. Ο Άγρας πήγε στη συνάντηση στο χωριό Αγία Φωτεινή με τη στρατιωτική του στολή και ένα περίστροφο. Στην ώρα του γεύματος, σε ένδειξη ειλικρίνειας των προθέσεών του πέταξε το περίστροφο στο έδαφος. Τότε δόθηκε το σύνθημα και συνελήφθησαν άπαντες. Οι κομιτατζήδες κράτησαν αιχμαλώτους τον Άγρα και τον ένα συνοδό του, τον Μίγγα, τους υπολοίπους τους απελευθέρωσαν. Τους δύο τους μετέφεραν βασανίζοντας σε διάφορα χωριά για να αναπτερώσουν το ηθικό των οπαδών τους. Κατέληξαν στο Ζέχοβο(Καρυδιά) όπου στις 7 Ιουνίου 1907 τους απαγχόνισαν από μια ψηλή καρυδιά. Ο απαγχονισμός του Άγρα συγκλόνισε τους Έλληνες της περιοχής. Αντί να τους τρομοκρατήσει προκάλεσε μεγάλη αγανάκτηση. Ο Ελληνικός αγώνας, τώρα, συνεχίζεται με μεγαλύτερη ένταση.
Τα σώματα των δυο νεκρών, του Άγρα και του Μίγγα συνέλεξαν τρεις γυναίκες του χωριού. Οι δύο ήρωες ετάφησαν στο χωριό, το οποίο, «τιμής ένεκεν» Καρυδιά την παραμονή της Πεντηκοστής, το Ψυχοσσάβατο 9 Ιουνίου 1907 στη Νότια πλευρά του περιβόλου της εκκλησίας του Αγίου Δημητρίου.
. Βιβλιογραφία.1 «Ο ΜΑΚΕΔΟΝΙΚΟΣ ΑΓΩΝ» σελ.233-234. Εκδόσεις .ΓΕΣ.-2 Ο Γκόνος Γιώτας καταγόταν από τα Γιαννιτσα. Έγινε ο συνδετικός κρίκος όλων των αρχηγών, η ψυχή και το μυαλό του βάλτου. 3.Ι.Κ.Μαζαράκης-Αινιάν «Ο Μακεδονικός Αγώνας» σελ.96 Εκδόσεις ΔΩΔΩΝΗ.4 «ΜΑΚΕΔΟΝΙΑ» Η νεότερη-Σύγχρονη. Α΄τ. Σελ.520 εκδ.Παπαζήση-Παρατηρητής. 5»Ο θάνατος του ανθυπολοχαγού Τέλλου Αγαπηνού(Άγρα) Περιοδικό «Τολμών»τ.18 σελ. 22
