Του ιερέως
Παναγιώτου Σ. Χαλκιά
Καθ’ όλο το χρόνο, μα ιδιαίτερα τη Μεγάλη Εβδομάδα και μάλιστα τη Μεγάλη Παρασκευή, φίλοι αναγνώστες, το σημείο της αναφοράς των ορθοδόξων, ακόμη και των αιρετικών, είναι ο Σταυρός του Κυρίου μας.
Αυτόν βλέπουν οι άπιστοι και τρίζουν τα δόντια τους, ειρωνεύονται και βλασφημούν. Αυτόν βλέπουν οι πιστοί και επάνω του αποθέτουν τα προβλήματά τους, τα όνειρά τους και τον πόνο τους και συγκινούνται. Πάντοτε, σε κάθε εποχή, ο Σταυρός του Κυρίου μας θα είναι «τοις μεν Ιουδαίοις σκάνδαλον, τοις δε Έλλησι μωρία».
Ο Απόστολος Παύλος συνέχεια φέρνει στη μνήμη του το Σταυρό του Κυρίου μας. Γι’ αυτόν ομιλεί στους ανθρώπους, γι’ αυτόν γράφει στις επιστολές του, γι’ αυτόν καυχάται, «Εμοί δε μη γένοιτο καυχάσθαι ει μη εν τω Σταυρώ του Κυρίου».
Ο Τίμιος Σταυρός είναι ο μεγάλος διδάσκαλός μας που διδάσκει διαχρονικά τον άνθρωπο πολλά, αλλά, κυρίως, τρεις μεγάλες αλήθειες:
α) Διδάσκει πόσο φοβερό πράγμα είναι η αμαρτία. Γελάνε μερικοί και αστειεύονται με την αμαρτία, όπως ο άπειρος γύφτος παίζει ανυποψίαστος με την πεινασμένη αρκούδα, με αποτέλεσμα εκείνη να τον κατασπαράξει.
Σκέφτεται ο κακός άνθρωπος την αμαρτία και αναπαύεται, αφού όλοι είναι αμαρτωλοί. Αναλογίζεται ο πιστός της αμαρτία και τρέμει, γιατί αυτή έγινε αιτία να σταυρωθεί ο Θεός.
β) Μας διδάσκει ακόμη την αξία της ψυχής μας, γιατί ο Σταυρός ήταν το λύτρο για την απελευθέρωσή της και τη σωτηρία της.
Ψυχή, λέγουν οι αδιάφοροι και αρνούμενοι την ύπαρξή της γελούν. Διαπράττουν, μάλιστα, ασέβεια, όταν λέγουν «η ψυχή θέλει ψίχουλα, η κοιλιά θέλει κομμάτια» και ενθυμούνται τους αρχαίους επικούρειους, για να επαναλάβουν το σύνθημά τους: «Φάγομεν, πίωμεν, αύριο γαρ αποθνήσκομεν».
Ψυχή, λέγει ο αναγενημμένος χριστιανός και μάλιστα ο αγωνιζόμενος συνεχώς και τρέμει μη τη χάσει, γιατί γνωρίζει ότι έχει μόνο μία, γιατί γι’ αυτή ο Θεός σταυρώθηκε, γιατί, αν τη χάσει μία φορά, την έχασε για πάντα.
γ) Αυτό το άγιο όπλο, που είναι και στολίδι και φύλακάς μας και πηγή παρηγοριάς μας και δύναμη στον αγώνα μας, μας διδάσκει και το μέγεθος τα απροσμέτρητης αγάπης του Θεού προς τον άνθρωπο. «Ούτω γαρ ηγάπησεν ο Θεός, τον άνθρωπο, ώστε τον Υιόν αυτού τον Μονογενή έδωκεν, ίνα πας ο πιστεύων εις αυτόν μη απόληται αλλ’ έχει ζωήν αιώνιον».
Όταν λέγει κανείς ωραία λόγια για έναν άνθρωπο, αποδεικνύει ότι τον αγαπά. Αν κάνει, για χάρη του, καλά έργα και τον ευεργετεί με αυτά, δείχνει μία αγάπη πιο μεγάλη. Μα, αν θυσιαστεί για τον άνθρωπο που αγαπάει, τότε η αγάπη του είναι αναμφισβήτητη.
Ο Τίμιος Σταυρός είναι, επίσης, πηγή χαράς μας, αφού, σύμφωνα με την ανυπέρβλητη υμνολογία της Εκκλησίας μας, «ήλθε δια του Σταυρού χαρά εν όλω τω κόσμω».
Ο Σταυρός του Κυρίου μας, που είναι «το Σημείο του Υιού του ανθρώπου», ενεργοποιεί, κατά τρόπο μυστηριώδη τα αιμοφόρα αγγεία της πνευματικής μας αγωνίας και ανοίγει τις κατάκλειστες στρόφιγγες της καρδιάς μας, για να στείλει το ζωντανό και ζωτικό χυμό της αγάπης και της ελπίδας στον πονεμένο και επικίνδυνα αποπροσανατολισμένο σύγχρονο άνθρωπο.
Ο Εσταυρωμένος Κύριός μας, ευρισκόμενος επάνω στο Σταυρό, δεν ζητάει ελπίδα για τον εαυτό του, αφού αυτός είναι η ελπίδα του κόσμου.
Ο Σταυρός δεν έχει καμία σχέση με την αγωνία που συντρίβει, με τον πόνο που τρομάζει, με τη θλίψη που κλυδωνίζει και οδηγεί σε αξεπέραστες περιπέτειες.
Είναι Σταυρός ελπίδας και χαράς, αντίδοτο «του μη αποθανείν», κατά το θεοφόρο Ιγνάτιο.
Είναι ο Τίμιος Σταυρός το φοβερό και υπερένδοξο μυστήριο του θριάμβου και της νίκης, της χαράς και της αθανασίας, της αγάπης και της ζωής, είναι η ρίζα της σωτηρίας μας και σημείο της βασιλείας του Θεού. Μεταγγίζει αγάπη χωρίς όρους και όρια, όπως σημειώνει ο Άγιος Αυγουστίνος.
Η αγάπη έξω και μακριά από το Σταυρό χάνει την ποιοτική της βαρύτητα και την ηθική της αντοχή. Είναι σχήμα λόγου, λάμπει χωρίς να είναι χρυσός και κινείται σαν το φτερό στον άνεμο.
Ο Σταυρός, δεν πρέπει να το ξεχνάμε, αποκαλύπτει τον αληθινό Θεό που δεν είναι δύναμη και εξουσία με την κοσμική της έννοια, αλλά μυστήριο αγάπης και ελευθερίας.
Ο Σταυρός δάμασε το θάνατο, έφερε την Ανάσταση, ετοίμασε την επιστροφή μας κοντά του, άνοιξε η πύλη του Παραδείσου, γι’ αυτό η Εκκλησία μας ψάλλει θριαμβευτικά: «Δια ξύλου ο Αδάμ Παραδείσου γέγονεν άποικος, δια ξύλου δε Σταυρού ο ληστής Παράδεισον ώκησεν» και με άλλο ύμνο της βεβαιώνει «ο Σταυρός Σου Κύριε Ζωή και Ανάστασις υπάρχει τω λαώ Σου».
Αυτές οι αλήθειες πρέπει να ακουστούν μέχρι τα πέρατα της οικουμένης σήμερα που ο άνθρωπος κατάντησε «σπασμός οδύνης μέσα στο σύμπαν» και «κράζει σαν άγριο πουλί πριν τον ερχομό της θύελλας».
Οι θεοφώτιστοι Πατέρες στέκονται γονατιστοί μπροστά στο Σημείο του Υιού του ανθρώπου και του επαναλαμβάνουν τις διαπιστώσεις της πνευματικής τους εμπειρίας.
«Σταυρέ του Κυρίου είσαι η ανέκφραστη αγάπη του Θεού.
Σταυρέ του Χριστού είσαι ο τρόμος των κακών, στήριγμα των δικαίων, φως των χριστιανών.
Σταυρέ του Κυρίου:
Δια σου ο Θεός γίνεται δούλος μας.
Δια σου ο άνθρωπος βασιλεύει.
Εκ σου το φως το αληθινό έλαμψε και η νύχτα νικήθηκε.
Δια σου πραγματοποιήθηκε η συμφιλίωση και το σωτήριο αγκάλιασμα Θεού και ανθρώπου.
Γι’ αυτό «Σταυρέ του Χριστού σώσον ημάς τη δυνάμει Σου».
