Δ.Κ. Στυλιανίδης,
Γεωπόνος, Επ.Δ/ντής Ινστιτούτου Φυλλοβόλων Δένδρων
Μυθολογία
Στην αρχαιότητα χρησιμοποιείτο η λέξη «Υγίεια» αντί της χρησιμοποιούμενης σήμερα λέξης «Υγεία».
Στην Ιωνική διάλεκτο χρησιμοποιείτο η λέξη «Υγείη».
Σε επίγραμμα βρέθηκε η λέξη «Υγίεα» και στη Βοιωτία η λέξη «Ουγία».
Η λέξη Υγίεια, ήταν μία λέξη στην αρχαιότητα που εσήμενε προσωποποίηση της σωματικής, πνευματικής και ψυχικής ευεξίας των ανθρώπων. Η λατρεία της θεάς Υγίειας διαδόθηκε στην αρχαία Ελλάδα πολύ μετά τη σύνδεσή της προς τη λατρεία του Ασκληπιού του οποίου επλάσθη θυγάτηρ. Ο Ασκληπιός, θεός της Ιατρικής, ήταν πατέρας και της Αίγλης και της Πάνακειας, που λεγόταν επίσης Ιασώ και Αφασώ.
Τόποι λατρείας της Θεάς Υγείας.
Οι τόποι λατρείας της Θεάς Υγίειας ήταν πολλοί. Αναφέρονται οι σπουδαιότεροι από αυτούς.
• Αθήνα: ελατρεύετο αυτοτελώς, υπήρχε δε άγαλμά της στην Ακρόπολη κοντά στο ναό της Αθηνάς-Υγίειας
• Ωροπός: Ελατρεύετο στο Ναό Αμφιατράου.
• Μέγαρα: Υπήρχε άγαλμά της μαζί με άγαλμα του Ασκληπιού.
• Κόρινθος: Υπήρχε άγαλμά της εκ λίθου λευκού.
• Σικυών: Όπου ο Αρίφρων έγραψε τον εξαίρετο παιάνα για την υγεία. Τον παιάνα αυτόν μετέφερε στην Νεοελληνική ο φιλόλογος καθηγητής κ. Θωμάς Γαβριηλίδης και τον δημοσίευσε στην εφημερίδα «Λαός» την 1-2 Μαρτίου 2014.
• Επίδαυρος: Όπου υπήρχε Ναός της θεάς Αιγυπτίας.
• Γόρτυς και Τεγέα της Αρκαδίας: Όπου υπήρχαν τα περίφημα εκ πεντελησίου μαρμάρου αγάλματά της, έργα του Σκόπα.
• Ογχηστός της Βοιωτίας και η Λειβάδεια: Όπου υπήρχαν εις το σπήλαιο του άλσους του Τρυφωνίου αγάλματα της θεάς που κρατούσε σκήπτρο γύρω από το οποίο απεικονίζονταν περιτυλιγμένοι γλυπτοί δράκοντες κ.ά.
Από τις αρχαίες παραστάσεις της Θεάς Υγίειας διασώθηκαν μερικές. Από τις καλύτερες είναι το σύμπλεγμα Υγείας και Ασκληπιού που βρίσκεται στο Βατικανό. Εκτός της ιδιαιτέρας θεότητας της Υγίειας, λατρευόταν και η θεά Αθηνά ως «Αθηνά-Υγίεια».
Τι λέγεται από το Λαό.
Συχνά ακούγεται η ευχή: Υγεία πάνω απ’ όλα.
Αν τα έχεις όλα και δεν έχεις υγεία δεν έχεις τίποτε. Χωρίς την υγεία κανένας άνθρωπος δεν ήταν, ούτε είναι, ούτε θα μπορεί να είναι ευτυχισμένος.
Η λέξη «υγεία» μας συνοδεύει στην καθημερινή μας ζωή. Σε κάθε συνάντηση, γνωστών, αλλά και αγνώστων ακόμη ανθρώπων, η φράση «γειά σου», είναι αυτή που πρωτοακούγεται. Η φράση «γειά χαρά» είναι επίσης πολύ συνηθισμένη, ιδίως σε αποχαιρετισμό. Κατά την πρόποση και το τσούγκρισμα των ποτηριών με κάποιο ποτό ακούγεται η φράση «εις υγείαν».
Παλιότερα όταν η καθαρεύουσα ήταν σε χρήση, στην αλληλογραφία συνηθιζόταν η φράση «υγείαν έχω και υγείαν ποθώ και δι΄υμάς».
Σε αυτόν που φόρεσε κάποιο καινούργιο ρούχο συνηθίζεται ως ευχή « με γειά σου». Ακόμη και όταν κάποιος φταρνίζεται του λένε «γειά σου».
Με ειρωνική σημασία λέγεται για κάποιον που απέτυχε στην προσπάθειά του για κάτι.
Γειά στα χέρια σου είναι η φράση προς κάποιον που έκανε κάτι αξιόλογο, συνήθως για κάποιο νόστιμο έδεσμα.
Και μια λαϊκή παροιμία λέγει « η γειά με καν και χαίρομαι, η γειά και καμαρώνω».
Απόψεις για την υγεία των ανθρώπων διαφόρων διανοούμενων-φιλοσόφων.
• Όταν τα σώματα εξασθενούν και οι ψυχές αρρωσταίνουν. Λόγια του μεγάλου φιλόσοφου ΣΩΚΡΑΤΗ, ο οποίος συνέδεσε τη σωματική με την ψυχική υγεία.
• Η Ιατρική για να προαγάγει την υγεία, πρέπει να ερευνήσει την αρρώστια, όπως η μουσική για να δημιουργήσει την αρμονία, πρέπει να εξετάσει τη δυσαρμονία.
ΠΛΟΥΤΑΡΧΟΣ
• Ζητώ πρώτα την υγεία, κατόπιν την ευπραξία, τρίτο τη χαρά και τέλος να μη χρωστάω σε κανέναν.
ΦΙΛΗΜΩΝ
• Σε τίποτα δεν χρησιμεύουν όλα του κόσμου τα αγαθά αν λείπει η υγεία.
ΛΟΥΚΙΑΝΟΣ
• Μόνο εκείνοι που δεν έχουν υγεία μπορούν να εκτιμήσουν την αξία της.
ΟΡΤΩΝ
• Η υγιεινή είναι το μόνο χρήσιμο τμήμα της ιατρικής, και η υγιεινή είναι μία αρετή παρά μία επιστήμη.
ΖΑΝ ΖΑΚ ΡΟΥΣΣΩ
• Η υγεία και η χαρά κάνουνε την ομορφιά.
ΘΕΡΒΑΝΤΕΣ
• Όταν για να διατηρήσουμε την υγεία μας κάνουμε αυστηρή δίαιτα, είναι σαν να πάσχουμε από ενοχλητική αρρώστια.
ΦΡΑΝΣΟΥΑ ΝΤΕ ΛΑ ΡΟΣΦΟΥΚΩ
• Η υγεία των εθνών έχει μεγαλύτερη σπουδαιότητα από τον πλούτο τους.
Γ. ΝΤΙΟΥΡΑΝΤ
• Η υγεία του λαού είναι το θεμέλιο πάνω στο οποίο οικοδομείται η ευτυχία και η δύναμη κάθε κράτους.
ΜΠΕΝΤΖΙΑΜΙΝ ΝΤΙΣΡΑΕΛΙ
• Το υπόβαθρο κάθε ευτυχίας είναι η υγεία.
ΙΜΜΑΝΟΥΕΛ ΚΑΝΤ
• Αποφάσισα να είμαι ευτυχισμένος επειδή κάνει καλό στην υγεία.
ΒΟΛΤΑΙΡΟΣ
