«Ένας φτωχός χωρικός ξεκίνησε με τα τρία γαϊδουράκια του ένα ταξίδι για να πάει στο παζάρι ώστε να πουλήσει τη σοδειά του. Το ταξίδι θα διαρκούσε αρκετές μέρες. Οπότε, το πρώτο βράδυ, αποφάσισε να κατασκηνώσει κοντά στο σπίτι ενός γέρου ερημίτη αλλά συνειδητοποίησε ότι δεν είχε τρίτο σκοινί για το τελευταίο του γαϊδουράκι και φοβήθηκε ότι αν δεν το έδενε, το γαϊδουράκι του θα έπαιρνε τα βουνά και θα το έχανε.
Έτσι, έσπευσε στον γέρο ερημίτη για να τον ρωτήσει μήπως του περίσσευε ένα σκοινί. «Δεν έχω σκοινί», είπε ο ερημίτης. «Αλλά, θα σου πω τι να κάνεις». «Γύρνα εκεί που κατασκήνωσες και, όπως κάθε μέρα, κάνε την κίνηση σαν να περνάς το σκοινί στον λαιμό του γαϊδάρου». «Κυρίως μην ξεχάσεις να κάνεις ό,τι θα έκανες αν τον έδενες σε ένα δέντρο».
Μην μπορώντας να κάνει κάτι άλλο, ο χωρικός ακολούθησε κατά γράμμα τη συμβουλή του ερημίτη και πήγε να κοιμηθεί. Μόλις ξύπνησε, έτρεξε να ελέγξει αν το γαϊδουράκι του ήταν ακόμα εκεί. Και… Ω! Τι έκπληξη! Ήταν ακόμα εκεί! Αφού φόρτωσε τα τρία ζώα, αποφάσισε να συνεχίσει το δρόμο του. Αλλά ό,τι κι αν έκανε, τραβούσε το γάιδαρό του, τον έσπρωχνε, τίποτα! Απελπισμένος ο χωρικός πήγε πίσω στον ερημίτη και του διηγήθηκε τι είχε πάθει.
«Σκέφτηκες να βγάλεις το σκοινί;», τον ρώτησε ο ερημίτης. «Μα δεν υπάρχει σκοινί!», απάντησε ο χωρικός.
«Για σένα ναι, δεν υπάρχει, αλλά όχι για τον γάιδαρό σου». Ο χωρικός γύρισε λοιπόν εκεί που είχε κατασκηνώσει και με μια θεαματική κίνηση βγάζει το σκοινί. Ο γάιδαρος τον ακολούθησε χωρίς να φέρει καμία αντίσταση!»
Christine Lewicki
«Νίκησε την Γκρίνια»
Η ιστορία δίνει έμφαση στο γεγονός ότι πολύ συχνά δεν βλέπουμε τα πράγματα όπως είναι στην πραγματικότητα. Τα βλέπουμε σύμφωνα με την αντίληψη μας, δηλ σύμφωνα με το πώς έχουμε μάθει να ερμηνεύουμε την εμπειρία μας, αυτό που βιώνουμε στο τώρα. Οι πεποιθήσεις είναι τα φίλτρα της αισθητηριακής αντίληψης που καθορίζουν τον τρόπο με τον οποίο αξιολογούμε τον εαυτό μας και τον κόσμο και προσδιορίζουν το πώς οργανώνουμε τη συμπεριφορά μας. Είναι οι φακοί μέσα από τους οποίους δημιουργούμε την υποκειμενική μας πραγματικότητα. Μέσα από τις πεποιθήσεις μας επιλεκτικά αντιλαμβανόμαστε τα ερεθίσματα που δεχόμαστε, κρίνουμε, ερμηνεύουμε και σχεδιάζουμε τη δράση μας. Ο γάιδαρος της παραβολής θεωρούσε ότι ήταν δεμένος και για το λόγο αυτό αρνούνταν να προχωρήσει. Η πραγματικότητα, βέβαια, ήταν πολύ διαφορετική. Ωστόσο, η πίστη του ήταν αυτή που καθόρισε τη συμπεριφορά του.
Δυστυχώς, πολλές από τις πυρηνικές πεποιθήσεις μας είναι από νωρίς διαμορφωμένες και χαρτογραφημένες στο υποσυνείδητό μας, σε ένα επίπεδο συνείδησής που είναι δύσκολα προσβάσιμο στη δική μας αντίληψη, αλλά που εξακολουθεί να επιδρά στον τρόπο που βιώνουμε μια εμπειρία και να προσδιορίζει το σχέδιο δράσης μας. Με άλλα λόγια, συχνά είμαστε δέσμιοι των πεποιθήσεών μας, καθώς σε πολλές περιπτώσεις λειτουργούμε σχεδόν αυτοματοποιημένα, παρασυρμένοι από τους άκαμπτους και αυταρχικούς ψυχικούς κανόνες του «πρέπει» και «οφείλω».
Οι δυσλειτουργικές πεποιθήσεις είναι καθηλώσεις που μας κατευθύνουν σε ένα καταναγκασμό επανάληψης ίδιων μοτίβων σκέψεων, συναισθημάτων και πράξεων που όλες τους αποπειρώνται να δώσουν απαντήσεις στα δύο βασικά ερωτήματα: «Είμαι αρκετά ικανός;» και «αξίζω να μ’ αγαπάς;». Όλα τα αρνητικά συναισθήματα όπως θυμός, θλίψη, ντροπή, άγχος, ζήλια, ενοχή, ανασφάλεια και απελπισία, αν αναλυθούν σε βάθος, αποκαλύπτουν στη βάση τους το φόβο της μη αποδοχής, που αποτελεί πλήγμα της προσωπικής αξίας. Κάθε αρνητικό συναίσθημα παράγεται από μια περιοριστική πεποίθηση και κινητοποιεί τη μελλοντική συμπεριφορά. Κάθε περιοριστική πεποίθηση είναι, εν δυνάμει, το σχοινί που μας κρατά δεμένους με το παρελθόν και υπονομεύει κάθε προσπάθεια διαφορετικής έκφρασης και εξέλιξης. Ο δρόμος προς την αλλαγή ξεκινά από τον εντοπισμό των δυσλειτουργικών πεποιθήσεων και την αντικατάσταση τους από θετικούς τρόπους θεώρησης της πραγματικότητας.
Άλλωστε είναι αλήθεια ότι η στάση μας απέναντι στη ζωή είναι εκείνη που θα καθορίσει τη στάση και την εύνοια της ζωής απέναντί μας.
Χρύσα Μπέκα, Ψυχολόγου – ψυχοθεραπεύτριας
