Πρόγραμμα εκδηλώσεων της Ημαθίας
Την Δευτέρα 30 Νοεμβρίου, στον Χώρο Τεχνών Αφιερωμένη στην Μαίρη Λίντα, η φετινή ετήσια εκδήλωση του ΚΕΜΑΕΔ Βέροιας

Την Δευτέρα 30 Νοεμβρίου, στον Χώρο Τεχνών Αφιερωμένη στην Μαίρη Λίντα, η φετινή ετήσια εκδήλωση του ΚΕΜΑΕΔ Βέροιας

Ακυρώθηκε η παράσταση «Δεν Ακούω, Δεν Βλέπω, Δεν Μιλάω»  στο Δημοτικό Θέατρο Νάουσας

Ακυρώθηκε η παράσταση «Δεν Ακούω, Δεν Βλέπω, Δεν Μιλάω» στο Δημοτικό Θέατρο Νάουσας

Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 2026: Με τη Φιλαρμονική της ΚΕΠΑ και συναυλία της Μελίνας Ασλανίδου, το φετινό άναμμα του Δέντρου στην Πλατεία Εληάς

Τρίτη 1 Δεκεμβρίου 2026: Με τη Φιλαρμονική της ΚΕΠΑ και συναυλία της Μελίνας Ασλανίδου, το φετινό άναμμα του Δέντρου στην

ΚΥΡΙΑΚΗ 15 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ – Δημοτικό Ωδείο: Ρεσιτάλ για δύο πιάνα, με Πόπη Φιρτινίδου και Μαρίνα Χονδροματίδου, στη Στέγη

ΚΥΡΙΑΚΗ 15 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ – Δημοτικό Ωδείο: Ρεσιτάλ για δύο πιάνα, με Πόπη Φιρτινίδου και Μαρίνα Χονδροματίδου, στη Στέγη

Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στην παρέα: Μεγάλη Συνάντηση Duster στην Ημαθία

Όλοι οι δρόμοι οδηγούν στην παρέα: Μεγάλη Συνάντηση Duster στην Ημαθία

Ενημερωτική δράση: «Ασφαλής Φροντίδα στον Σακχαρώδη Διαβήτη»

Ενημερωτική δράση: «Ασφαλής Φροντίδα στον Σακχαρώδη Διαβήτη»

ΣΑΒΒΑΤΟ 21 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026: «Μετά τον έρωτα τι;», Το βιβλίο του ψυχοθεραπευτή Δρ. Γιώργου Γιαννούση, παρουσιάζεται στη Δημοτική Βιβλιοθήκη «Θ. Ζωγιοπούλου»

ΣΑΒΒΑΤΟ 21 ΝΟΕΜΒΡΙΟΥ 2026: «Μετά τον έρωτα τι;», Το βιβλίο του ψυχοθεραπευτή Δρ. Γιώργου Γιαννούση, παρουσιάζεται στη Δημοτική Βιβλιοθήκη «Θ.

[ditty id=231425 category="h-thesh-tou-laou"]

Η ιδιότυπη σχέση του μοναχού με το θάνατο

Γράφει ο Χρήστος Α. Αποστολίδης*

     Ξεχωριστή τάξη πιστών στην Ορθόδοξη Εκκλησία, ήδη από τη βυζαντινή περίοδο, συγκροτούν οι μοναχοί και οι μοναχές της, οι οποίοι τάχθηκαν να υπηρετούν ειδικά το ιδιόμορφο φαινόμενο του ασκητισμού: πρόκειται για τον ιδιότυπο εκείνο τρόπο βίου, που έχει ως απώτατο στόχο την επίτευξη της ψυχικής τελειότητας, μέσα από τον περιορισμό των φυσικών ορμών και των ανθρώπινων παθών. Η λειτουργία οργανωμένων μοναστικών κοινοβίων αποτελούν εξαιρετικά συχνό θεσμικό φαινόμενο εδώ και πολλούς αιώνες, τόσο στο χώρο της Ορθόδοξης Χριστιανικής Ανατολικής, όσο και της Καθολικής Δύσης. 

@@Ads@@

Παραδοσιακά οι μονές οργανώνονταν και λειτουργούσαν κατά πολύ διαφορετικό τρόπο, σε σχέση με τα υπόλοιπα εκκλησιαστικά νομικά πρόσωπα (ναούς και μητροπόλεις), ακριβώς διότι ο τρόπος ζωής των μοναχών ήταν αρκούντως διαφορετικός από εκείνον των λοιπών μελών της Εκκλησίας (κληρικών και λαϊκών). 

     Θεμελιώδες χαρακτηριστικό των ορθόδοξων μοναχών και μοναζουσών, ήταν πάντοτε η συμβολική αλλά και στενή σύνδεση του μοναχικού τους σχήματος με τον ίδιο το θάνατο. Οι μοναχοί θεωρούνταν ως οι «τεθνεώτες κατά κόσμο», επειδή ακολουθούσαν έναν εντελώς ιδιογενή τρόπο ζωής, γεμάτο αυταπάρνηση και σκληρούς πνευματικούς αγώνες. Η «κουρά» – δηλαδή, η μυστηριακή εκείνη τελετή, με την οποία ένας λαϊκός απαρνείται τα εγκόσμια και εισάγεται στην τάξη των μεγαλόσχημων μοναχών ή μοναζουσών, αντίστοιχα – έχει πάντοτε χαρακτήρα συμβολικού θανάτου, συνδέοντας άρρηκτα τον μοναχό / μοναχή με την μονή της μετανοίας του / της, όπου και εκάρη, δίνοντας όρκους ισόβιας αφιερώσεως και διακονίας. Για αυτόν ακριβώς το λόγο, η ενδυμασία των μοναχών (πολύ όμως περισσότερο των μοναζουσών, οι οποίες δεν μπορούν να γίνουν κληρικοί και να υπηρετήσουν έξω από τη μονή) έχει πένθιμο χαρακτήρα, όπως όλοι γνωρίζουμε. 

     Η πλέον ξεκάθαρη απόδειξη ότι τα ανωτέρω αναφερόμενα δεν έχουν θεωρητικό, αλλά απτό και εφαρμοστέο πλήρως και σήμερα χαρακτήρα, βρίσκεται στο ισχύον δίκαιο, σύμφωνα με το οποίο οι αστικές περιουσιακές (ιδίως κληρονομικές) συνέπειες της μοναχικής ιδιότητας, συνδέονται αναπόσπαστα με το γεγονός του συμβολικού δια της κουράς θανάτου του μοναχού. Στο πλαίσιο μίας απολύτως μοναδικής μορφής καθολικής διαδοχής, αφού απαντά αποκλειστικά και ειδικά και μόνον στο χώρο του Εκκλησιαστικού Δικαίου των μοναχών, το σύνολο των περιουσιακών στοιχείων τους περιέρχονται αυτοδίκαια στην οικεία αυτών Ιερά Μονή. Αυτό πρακτικά σημαίνει ότι ένας μοναχός κληρονομείται δύο φορές : την πρώτη κατά την κουρά του για την περιουσία δηλαδή που απέκτησε όσο ήταν λαϊκός και δεν μεταβίβασε σε συγγενικά ή τρίτα πρόσωπα πριν αποφασίσει να εισέλθει στην τάξη των μοναχών, η οποία και όπως προελέχθη αυτοδικαίως περιέρχεται στην Ιερά Μονή και τη δεύτερη με τον βιολογικό του θάνατο για την περιουσία δηλαδή που απέκτησε κατά τη διάρκεια του μοναχικού του βίου.

Εδώ λοιπόν το γεγονός της κουράς εξομοιώνεται, από πλευράς νομικών συνεπειών, με τον ίδιο το «θάνατο» ή την «αποβίωση» ενός φυσικού προσώπου, όπως ο όρος τούτος εκλαμβάνεται από το κοινό κληρονομικό δίκαιο.  

   

     Κάθε κανονικός και νόμιμος μοναχός και μοναχή, πρέπει να είναι εγγεγραμμένος στο «Βιβλίο Μοναχολογίου» της Μονής όπου μέχρι το θάνατό του οφείλει να εγκαταβιώσει. Πρόκειται για το επίσημο μητρώο των μελών της μοναχικής αδελφότητας μιας ορισμένης μονής, στο οποίο με  ευθύνη του Ηγουμε¬νοσυμβουλίου, εγγράφονται οι ανήκοντες στη δύναμη της μονής μοναχοί ή μοναχές και καταχωρίζονται το όνο¬μα, το επώνυμο, ο τόπος γέννησης, η ηλικία, η εποχή προ¬σελεύσεως στη μονή, η εποχή της κουράς και ο βαθμός του μοναχού. Το βιβλίο Μοναχολογίου τηρείται μόνον στην οικεία Μονή. Από καμία άλλη διάταξη δεν προβλέπεται η δυνατότητα τήρησης παράλληλου Μοναχολογίου και από τη Ιερά Μητρόπολη στην οποία οργανικά υπάγεται η Ιερά Μονή. 

     Με την κουρά του ο μοναχός ή η μοναχή, γίνεται ισοβίως μέλος της αδελφότητας, όχι οποιασδήποτε, αλλά της συγκεκριμένης μονής της μετανοίας του / της, εκτός αν συντρέξουν ειδικές προϋποθέσεις εκούσιας μετακινήσεώς του σε άλλη μονή, με την έκδοση «απολυτηρίου γράμματος» 

     Οι πιο πάνω λόγοι, εξηγούν και αποσαφηνίζουν το γιατί (ήδη από τη βυζαντινή περίοδο) διαμορφώθηκε το πάγιο εκκλησιαστικό και κανονικό έθιμο οι μοναχοί και οι μοναχές της Ορθόδοξης Εκκλησίας να ενταφιάζονται όχι σε οποιοδήποτε τυχόν μέρος, αλλά εκ λόγων σεβασμού προς την ιδιότητά τους και την απορρέουσα εξ αυτής στενή σχέση τους με τη μονή της μετανοίας τους, σε ειδικό χώρο της τελευταίας, που καθιερώθηκε έκτοτε να ονομάζεται «μοναστηριακό κοιμητήριο». Το γεγονός αυτό δεν αποτελούσε παρά έκφραση της υπόσχεσης των μοναχών περί ισόβιας εγκαταβιώσεως εκεί και συνεπώς της άρρηκτης τοπικής – σωματικής συνδέσεως μεταξύ αμφοτέρων. 

Έκτοτε, για τους μοναχούς οι μονές τους θα είναι και οι τάφοι τους, αφού δεν νοείται προσωπική και πνευματική τους σωτηρία έξω από τη μονή της μετανοίας τους. Η ταφή σε μονή πρέπει να θεωρείται ως δεδομένη γιατί εκεί εξασφαλίζεται η αδιάλειπτη προσευχή για τη σωτηρία της ψυχής του ταφέντα και επιβεβαιώνεται η ελπίδα της εξιλέωσης και καταλλαγής με το Θεό. 

Δικηγόρος Παρ’ Αρείω Πάγω 

Υπ. Διδάκτωρ Νομικής Σχολής Α.Π.Θ

Κοινοποίηση της ανάρτησης:

Σχετικές αναρτήσεις

ΕΡΓΑΤΟΫΠΑΛΛΗΛΙΚΟ ΚΕΝΤΡΟ ΒΕΡΟΙΑΣ: 17 Νοέμβρη – Η ελευθερία έχει νόημα όταν χωράει και μέσα στους χώρους εργασίας

Η εξέγερση του Πολυτεχνείου το 1973 ήταν μια συλλογική διεκδίκηση απέναντι στον φόβο, την καταπίεση και τη στέρηση θεμελιωδών δικαιωμάτων.

Διαβάστε περισσότερα »

Ιστορικό

[pmpro_login redirect="/account/"]