«Πριν από χρόνια, ένας ευυπόληπτος καπετάνιος στεκόταν στη γέφυρα ενός βρετανικού θωρηκτού, κοιτάζοντας τον ήλιο που έδυε μέσα στη θάλασσα. Ο καπετάνιος ετοιμαζόταν να πάει κάτω για δείπνο, όταν ένας οπτήρας ξαφνικά ανήγγειλε:
«Φως, κύριε. Ευθεία μπροστά, δύο μίλια». Ο καπετάνιος έστρεψε το βλέμμα ξανά προς το πηδάλιο.
«Είναι σταθερό ή κινείται;» ρώτησε, καθώς εκείνη την εποχή δεν υπήρχαν ραντάρ.
«Σταθερό, καπετάνιε».
«Τότε στείλε σήμα σ’ αυτό το πλοίο», πρόσταξε κοφτά ο καπετάνιος.
«Πες τους: ‘’Βρίσκεστε σε πορεία σύγκρουσης. Αλλάξτε πορεία κατά είκοσι μοίρες’’».
Η απάντηση από την πηγή του φωτός ήρθε μέσα σε λίγα λεπτά. «Καλύτερα να αλλάξετε εσείς τη δική σας πορεία κατά είκοσι μοίρες».
Ο καπετάνιος θίχτηκε. Δεν αμφισβητούσαν απλώς το κύρος του, αλλά το έκαναν ενώπιον ενός νεαρού ναύτη! «Στειλ’ τους κι άλλο μήνυμα», γρύλισε. «Είμαστε το Καταδρομικό Ατρόμητος, ένα θωρηκτό 35.000 τόνων του Βασιλικού Ναυτικού. Αλλάξτε την πορεία σας κατά είκοσι μοίρες».
«Έξοχα, κύριε», ήρθε η απάντηση. Εδώ ναύτης Ο’Ράιλι. Αλλάξτε τη δική σας πορεία αμέσως».
Έξω φρενών και κατακόκκινος από θυμό, ο καπετάνιος ούρλιαξε: «Είμαστε η ναυαρχίδα του Ναυάρχου Σερ Γουίλιαμ Άτκινσον Γουίλις! ΑΛΛΑΞΤΕ ΠΟΡΕΙΑ ΚΑΤΑ ΕΙΚΟΣΙ ΜΟΙΡΕΣ!».
Μεσολάβησε μια στιγμή σιωπής προτού ο ναύτης Ο’Ράιλι απαντήσει:
«Είμαστε φάρος, κύριε».
Susan David
«Συναισθηματική ευελιξία»
Ένα βασικό αξίωμα της ζωής είναι ότι ο μόνος που στην πραγματικότητα μπορείς να αλλάξεις είναι ο εαυτός σου. Δυστυχώς είναι ένα μάθημα που δεν είναι τόσο ξεκάθαρο και προφανές σε όλους μας. Άλλοι το παραβλέπουν και, συνειδητά ή ασυνείδητα, επιλέγουν να πιστεύουν ότι η καθημερινότητά τους θα ήταν καλύτερη, οι σημαντικοί «άλλοι», με τους οποίους αλληλεπιδρούν, άλλαζαν τις συμπεριφορές τους. Άλλοι επιμένουν να κάνουν τις ίδιες επιλογές που στο παρελθόν έχουν οδηγήσει σε αποτυχία ή ακολουθούν με ψυχαναγκαστικό τρόπο τα ίδια μονοπάτια που οδηγούν στο ίδιο αδιέξοδο. Άλλοι πιστεύουν ότι απλά έτσι είναι ο χαρακτήρας τους και αρνούνται να διαπραγματευτούν οποιαδήποτε εναλλακτική επιλογή δράσης, πιθανότατα από φόβο να αφήσουν την ασφάλεια του συγκεκριμένου τρόπου που έχουν μάθει να χειρίζονται τις καταστάσεις στη ζωή τους και να πάρουν το ρίσκο να εξερευνήσουν νέα και άγνωστα εδάφη ύπαρξης.
Ωστόσο, η απουσία ευελιξίας στη διαπραγμάτευση των σύνθετων δεδομένων της πραγματικότητας οδηγεί σε ψυχική ακαμψία. Καταλήγουμε να παρατηρούμε τον κόσμο μέσα από παραμορφωτικούς αντιληπτικούς φακούς, δηλ μέσα από παγιωμένους και αμετάβλητους τρόπους που εμποδίζουν την προσωπική μας βελτίωση.
Ο αυθορμητισμός και η ευελιξία είναι συστατικά του γενετικού εξοπλισμού μας και μας επιτρέπουν να ερμηνεύουμε με προσοχή τα ερεθίσματα που λαμβάνουμε και να είμαστε συντονισμένοι με την τρέχουσα πραγματικότητα. Έχουμε την ελευθερία των επιλογών και την αποκλειστική ευθύνη για τις καταστάσεις στις οποίες εμπλεκόμαστε. Δημιουργούμε τις συνθήκες της καθημερινότητάς μας και αυτό που εισπράττουμε συναισθηματικά από αυτή είναι καθρέφτισμα των πράξεών μας. Με άλλα λόγια, αν είμαστε δυστυχισμένοι, αν νιώθουμε παγιδευμένοι σε μια κακοποιητική σχέση, αν δεν είμαστε ικανοποιημένοι σε διάφορους τομείς της ζωής μας, αν βιώνουμε την αίσθηση της απομόνωσης, είμαστε οι κύριοι υπεύθυνοι.
Επειδή δεν μπορείς να αλλάξεις κάτι για το οποίο δεν έχεις επίγνωση, είναι σημαντικό να αντιληφθούμε το ρόλο μας σε αυτό που βιώνουμε και να πάρουμε την πρωτοβουλία να μετακινηθούμε από την προσχεδιασμένη πορεία μας, όταν λαμβάνουμε εξωτερικά σήματα επικείμενης απειλής στο δρόμο μας. Όπως ακριβώς έπρεπε να πράξει και ο καπετάνιος της ιστορίας. Αυτό που χρειάζεται είναι να πάρουμε στα χέρια μας την ευθύνη της ζωής μας και να μετουσιώσουμε την επίγνωση και τη διαίσθησή μας σε στοχευμένη, ουσιαστική και εποικοδομητική δράση. Άλλωστε, το σενάριο της ζωής μας γράφεται μέσα από πράξεις που επιβεβαιώνουν ότι αξίζει να είμαστε οι πρωταγωνιστές.
