Της Χρύσας Μπέκα
Ψυχολόγου – ψυχοθεραπεύτριας
Το παραμύθι απευθύνεται στην αθωότητα της φύσης μας και μας φέρνει σε επαφή με τις μνήμες της παιδικής ηλικίας, η οποία είναι η πιο αυθεντική περίοδος της ζωής μας. Οι εικόνες των παραμυθιών είναι παρόμοιες με τις εικόνες των ονείρων. Τα σύμβολα είναι το κλειδί για την κατανόηση της ψυχής που εκφράζει το κρυμμένο της μήνυμα μέσα από την μαγική εκφορά του μύθου. Κάθε παραμύθι ζωντανεύει εικόνες και πραγματεύεται υλικό που συναντούμε με διαφορετική μετάφραση στις αφηγήσεις της ζωής μας. Οι συμβολισμοί των ηρώων του παραμυθιού καθρεφτίζουν τις βασικές συγκρούσεις της καθημερινότητας, γι’ αυτό και οι αναφορές τους είναι τόσο γνώριμες. Οι κίνδυνοι που κρύβονται πίσω από το πρόσωπο του «κακού λύκου», η καρτερικότητα της σταχτοπούτας, η σκοτεινή πλευρά του εαυτού μας με τη μορφή της κακιάς μάγισσας, η αυτάρκεια που συμβολίζει ο θησαυρός , η αυτοθυσία της «πεντάμορφης», τα ναρκισσιστικά και εγωκεντρικά κομμάτια μας που αντιπροσωπεύει η «κακιά μητριά», η διαφορετική προοπτική στα πράγματα που δίνει ο «καθρέφτης» των παραμυθιών.
Η αξία των παραμυθιών έγκειται στο γεγονός ότι η κάθε ιστορία είναι ένα κράμα αντιφατικών στοιχείων που αλληλοεπιδρούν στην αιώνια μάχη του «καλού» με το «κακό». Τολμηροί ήρωες, γαλάζιες νεράιδες και ξωτικά, μάγισσες και πύρινοι δράκοι συνυπάρχουν και διεκδικούν τους καλά κρυμμένους μαγικούς θησαυρούς. Η πλοκή κάθε παραμυθιού ξεκινά με έναν ήρωα που υπηρετεί κάποιον ανώτερο σκοπό ή καλείται να πετύχει κάποιο στόχο. Αυτή είναι η δύναμη που κινεί την εξέλιξη της ιστορίας. Στην πορεία του συναντά δυσκολίες που τον απομακρύνουν από το έργο του και για λίγο χάνει τον προορισμό του. Αγωνίζεται να αντιμετωπίσει τις εκπλήξεις και τις ανατροπές που φέρει η έκβαση του παραμυθιού και να ξεπεράσει τα εμπόδια έχοντας για σύμμαχο την πίστη ότι θα τα καταφέρει. Επιστρατεύει όλες τις δυνάμεις του, επικαλείται θεούς, λύνει γρίφους και, στο τέλος, επαναφέρει την ισορροπία των πραγμάτων, καθώς συμβάλλει στην αποκατάσταση της δικαιοσύνης και της ηθικής ανταμοιβής του αγώνα του.
Το παραμύθι είναι ένας συμβολισμός, καθώς καθρεφτίζει μια οικεία πραγματικότητα και προσφέρει έναν εναλλακτικό τρόπο διαχείρισης, μια διέξοδο σε καθημερινούς προβληματισμούς. Αρκεί να καταφέρει κάποιος να αποκρυπτογραφήσει τις βασικές αλήθειες του μύθου. Ότι η προσπάθεια επιβραβεύεται και ότι τα εμπόδια υπερνικούνται, αν υπάρχει θέληση και ελπίδα. Και πάντα έρχεται το αίσιο τέλος, «…και έζησαν αυτοί καλά…».Οι ήρωες ακολουθούν το μονοπάτι της ηθικής και καταφέρνουν να ξεπεράσουν τα εμπόδια που εμφανίζονται στο δρόμο τους και, νικώντας τους δράκους, να φτάσουν στην ανακάλυψη του μαγικού θησαυρού που θα τους λυτρώσει και θα δικαιώσει τον αγώνα τους.
Το βασικό μήνυμα των παραμυθιών είναι ότι η ζωή είναι μια περιπέτεια με συνεχείς ανατροπές και εκπλήξεις. Η ευτυχία ένας διαρκής αγώνας που αξίζει να κάνουμε, χωρίς δειλία και με προσήλωση στους προσωπικούς μας στόχους. Αν καταφέρουμε να εκλάβουμε τις αντιξοότητες ως χρήσιμες εμπειρίες που προσφέρουν μαθήματα γνώσης και σοφίας, θα έρθουμε σε επαφή με τον αληθινό μας εαυτό και θα μπορέσουμε να αξιοποιήσουμε το πλήθος των καλοπροαίρετων «δυνάμεων» που θα ενισχύσουν ως σύμμαχοι την προσπάθειά μας. Καθένας μας χρειάζεται να υπερβεί τα εμπόδια με θάρρος και να αναλάβει την ευθύνη να μεταμορφώσει τη ζωή του, σύμφωνα με την δική του ηθική πυξίδα και να ακολουθήσει τον προσωπικό του ταξίδι προς την ευτυχία.
Η παρούσα στήλη θα φιλοξενήσει μύθους, παραμύθια και αποστάγματα λαϊκής σοφίας και θα προσφέρει στους αναγνώστες την ευκαιρία να ταυτιστούν με τους ήρωες και να κάνουν τις δικές τους μεταφράσεις. Κάθε παραμύθι είναι μια ευκαιρία για προβληματισμό. Κάθε μύθος έχει ένα προσωπικό νόημα. Ας προσπαθήσουμε να ανακαλύψουμε την αλήθεια που κρύβεται πίσω από τις λέξεις και να αναγνωρίσουμε την αξία της αφήγησης…
